Trong phiên khai mạc, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam chia sẻ báo cáo tổng quan về "Phát triển báo chí trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, con đường nào cho Việt Nam" với các nội dung cốt lõi gồm: Khảo sát báo chí Việt Nam; Báo cáo tin tức Digital 2026; Chiến lược làm chủ AI; Tái thiết công nghệ, nội dung và nhân sự; Mô hình tòa soạn tương lai và báo chí cần làm gì để phát triển bền vững.
Theo ông Lê Quốc Minh, AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Các công cụ AI có khả năng tạo ra văn bản, hình ảnh, âm thanh với tốc độ rất nhanh, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí. Song cũng chính sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang đặt ra thách thức trực tiếp đối với nguồn thu của các cơ quan báo chí, niềm tin của công chúng về thông tin. Khi các nền tảng AI có thể tổng hợp, khai thác và phân phối thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, lượng truy cập vào các cơ quan báo chí có nguy cơ bị chia sẻ, kéo theo sự sụt giảm doanh thu quảng cáo và các nguồn thu truyền thống.
Ông Lê Quốc Minh chia sẻ một số trụ cột để báo chí phát triển thời gian tới. Theo đó, tòa soạn tương lai sẽ là mô hình kết hợp chặt chẽ giữa con người và trí tuệ nhân tạo, trong đó công nghệ đảm nhiệm các khâu tự động hóa, phân tích dữ liệu và thấu hiểu hành vi độc giả, còn nhà báo tập trung vào điều tra, phân tích chuyên sâu và sản xuất các nội dung có giá trị khác biệt.
Thay vì chạy theo lượng truy cập ngắn hạn, các tòa soạn sẽ ưu tiên xây dựng cộng đồng độc giả trung thành, tăng cường tương tác, minh bạch thông tin và phát triển các nguồn thu bền vững dựa trên niềm tin của công chúng. Tương lai của báo chí không nằm ở việc sản xuất nhiều tin tức hơn, mà ở khả năng giữ chân người đọc lâu hơn, tạo dựng niềm tin lớn hơn và xây dựng được cộng đồng công chúng trung thành. Khi làm được điều đó, báo chí không chỉ có thêm nguồn thu mới mà còn tạo ra những năng lực mới để phát triển bền vững trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo.
Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển báo chí trong kỷ nguyên số như tỉ lệ dân số trẻ, khả năng kết nối cao; niềm tin của người dân vào thể chế cùng một số lợi thế khác. "Trong kỷ nguyên số, báo chí Việt Nam không chỉ phòng thủ trước sóng gió công nghệ. Chúng ta đang kiến tạo một hệ sinh thái riêng - nơi công nghệ hiện đại nhất phục vụ cốt lõi nhân văn và bản sắc cách mạng", ông Lê Quốc Minh khẳng định.
Sau phiên khai mạc, các phiên Diễn đàn báo chí toàn quốc sẽ tiếp tục diễn ra vào ngày mai 20/6.
