Xung đột Trung Đông: Xuất hiện động thái khiến căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết họ đã đánh chặn và phá hủy các thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công một chiều của Iran bị cho là gây ra mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải quốc tế, trong bối cảnh căng thẳng tiếp tục gia tăng.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo vào hôm 6/6 rằng các lực lượng Mỹ đã bắn hạ hai thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công một chiều của Iran trên eo biển Hormuz.

Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 7/6 dẫn thông báo của CENTCOM cho hay các phương tiện không người lái này đã gây ra mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải quốc tế tại tuyến đường thủy có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng này.

Viết trên nền tảng mạng xã hội X, CENTCOM cho biết: “Đầu ngày hôm nay, các lực lượng Mỹ tại Trung Đông đã bắn hạ hai thiết bị bay không người lái tấn công một chiều của Iran đe dọa hoạt động hàng hải quốc tế trên eo biển Hormuz”.

Cơ quan này cho biết thêm rằng các lực lượng Mỹ “vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng và được bố trí đầy đủ để tiếp tục bảo vệ trước các hành động gây hấn của Iran”.

Vụ việc là diễn biến mới nhất trong chuỗi căng thẳng giữa Washington và Tehran tại khu vực.

Trước đó vào ngày 6/6, hãng tin Tasnim của Iran cho biết Bộ Ngoại giao nước này đã lên án cuộc tấn công quân sự của Mỹ nhằm vào các cơ sở radar và giám sát ven biển tại Sirik và đảo Qeshm, cho rằng đây là hành vi vi phạm trắng trợn thỏa thuận ngừng bắn ngày 8/4 và là một hành động xâm phạm chủ quyền cũng như toàn vẹn lãnh thổ của Iran.

Trong một tuyên bố được công bố hôm 6/6, Bộ Ngoại giao Iran cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích vào rạng sáng cùng ngày nhằm vào các cơ sở radar và giám sát ven biển tại khu vực Sirik và trên đảo Qeshm.

Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng các cơ sở trên có nhiệm vụ bảo vệ biên giới của Iran và bảo đảm an ninh hàng hải trên các tuyến đường thủy quốc tế.

Tuyên bố mô tả cuộc tấn công là sự tiếp nối của các hành động thù địch và khiêu khích của Mỹ chống lại nước Cộng hòa Hồi giáo Iran, đồng thời cho rằng điều đó cho thấy Washington hoàn toàn coi thường các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế cũng như Hiến chương Liên hợp quốc.

Theo Bộ Ngoại giao Iran, các lực lượng vũ trang hùng mạnh của nước Cộng hòa Hồi giáo Iran đã thực thi quyền tự vệ chính đáng vốn có của mình và đáp trả cuộc tấn công với sự cảnh giác, quyết tâm và đầy đủ thẩm quyền.

Tuyên bố cho biết các lực lượng Iran đã đưa ra phản ứng tương xứng và hiệu quả, đồng thời ngăn chặn những kẻ thực hiện cuộc tấn công đạt được mục tiêu đề ra.

Bộ Ngoại giao Iran cho rằng các hành vi vi phạm ngừng bắn lặp đi lặp lại của Mỹ một lần nữa chứng minh Washington không có ý định giảm leo thang căng thẳng hoặc quay trở lại con đường ổn định. Thay vào đó, theo tuyên bố, Mỹ đang đe dọa an ninh khu vực thông qua những hành động phiêu lưu và mạo hiểm.

Iran cũng cảnh báo rằng chính phủ Mỹ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả phát sinh từ các hành động bị nước này coi là bất hợp pháp, cũng như bất kỳ sự leo thang căng thẳng nào có thể xảy ra từ những hành động đó.

Tái khẳng định quyền tự vệ vốn có và hợp pháp của Iran theo Điều 51 của Hiến chương Liên hợp quốc, Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng Tehran sẽ sử dụng mọi năng lực sẵn có để bảo vệ chủ quyền, an ninh và các lợi ích quốc gia của mình.

Bộ Ngoại giao Iran cũng kêu gọi các quốc gia trong khu vực tuân thủ nguyên tắc láng giềng hữu nghị và chấp hành quy tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, theo đó các quốc gia không được cho phép bên gây hấn sử dụng lãnh thổ hoặc cơ sở hạ tầng của mình để lên kế hoạch và thực hiện các hành động thù địch chống lại một quốc gia khác.

Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Iran kêu gọi Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và các cơ quan quốc tế liên quan có phản ứng ngay lập tức và hiệu quả trước điều mà Tehran mô tả là việc Mỹ tiếp tục vi phạm trắng trợn thỏa thuận ngừng bắn và thực hiện các hành động bất hợp pháp.

Tuyên bố cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế ngăn chặn xu hướng ngày càng phổ biến của việc bình thường hóa các hành vi vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và những hành động đe dọa hòa bình, an ninh khu vực cũng như quốc tế.

Căng thẳng khu vực đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.

Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu.

Một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11 - 12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.

Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn trong khi vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran qua eo biển Hormuz.

Kể từ đó, Iran và Mỹ tiếp tục trao đổi các đề xuất và phản đề xuất nhằm nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp và chấm dứt chiến tranh, nhưng chưa đạt được bước đột phá mang tính quyết định.