Trước lo ngại bước vào mùa thu và mùa khô có thể lặp lại tình trạng ô nhiễm không khí như những năm trước, ông Nguyễn Minh Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, cho biết thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ hoàn thiện chính sách, tăng cường quản lý, kiểm soát nguồn phát thải.
Tập trung kiểm soát các nguồn phát thải chính
Theo ông Nguyễn Minh Tấn, ô nhiễm không khí tại Hà Nội chủ yếu là bụi mịn PM2.5. Trong giai đoạn 2023 - 2025, nồng độ PM2.5 trung bình năm thường xuyên trên 40 µg/m³; riêng năm 2025 lên tới 48,5 µg/m³. Tình trạng ô nhiễm tập trung chủ yếu vào mùa khô, từ khoảng tháng 9 năm trước đến tháng 4 năm sau.
Tuy nhiên, kết quả theo dõi trong 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy chất lượng không khí của Hà Nội đã có những cải thiện đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, từ ngày 1/1 đến 29/9/2026, tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt 74,42%, gần đạt mục tiêu trên 75% cho cả năm 2026. Nồng độ PM2.5 trung bình ngày ở mức 37,89 µg/m³, thấp hơn giới hạn 45 µg/m³ theo QCVN 05:2023/BTNMT.
“Như vậy, so với cùng kỳ năm 2025, chất lượng không khí của thành phố đã được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là chúng ta đã hoàn toàn đạt được yêu cầu đặt ra, bởi theo dõi chuyên môn cho thấy thời điểm bắt đầu xuất hiện các đợt ô nhiễm thường từ tháng 10, đặc biệt trong mùa khô từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau”, ông Nguyễn Minh Tấn nói.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đây là giai đoạn thành phố xác định có nguy cơ cao về ô nhiễm không khí và cần tập trung các giải pháp kiểm soát. Ông Nguyễn Minh Tấn cho biết, trong đợt cao điểm kiểm soát ô nhiễm không khí, thành phố xác định ba nhóm nguồn phát thải chính cần tập trung xử lý.
Thứ nhất là nguồn phát thải từ giao thông, đặc biệt là bụi cuốn từ mặt đường do phương tiện giao thông tại những khu vực có mật độ phương tiện cao. Thứ hai là nguồn bụi phát sinh từ hoạt động xây dựng. Hà Nội đang triển khai nhiều công trình, vì vậy hoạt động phá dỡ công trình, xây dựng và vận chuyển vật liệu nếu không được kiểm soát tốt sẽ phát sinh lượng bụi lớn. Thứ ba là tình trạng đốt mở không kiểm soát, nhất là trong mùa thu hoạch.
“Chúng tôi xác định ba nguồn chính là giao thông, xây dựng và đốt mở không kiểm soát. Trên cơ sở đó, thành phố đang xây dựng đợt cao điểm để tập trung kiểm soát các nguồn phát thải này”, ông Nguyễn Minh Tấn cho biết.
Đối với hoạt động đốt mở, thành phố yêu cầu tăng cường sự giám sát của người dân và doanh nghiệp, đồng thời đề nghị chính quyền địa phương kiểm tra chặt chẽ và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Hệ thống giám sát đốt hở cũng đang được vận hành, đồng thời các địa phương được đôn đốc tăng cường kiểm tra, xử lý.
Đối với nguồn bụi từ xây dựng, thành phố yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị thi công và cơ quan quản lý tăng cường giám sát, thực hiện nghiêm các biện pháp che chắn, phun nước, rửa phương tiện trước khi ra vào công trường, hạn chế tối đa việc phát tán bụi ra môi trường.
Thành phố cũng yêu cầu toàn bộ 126 xã, phường, đặc biệt các đơn vị quản lý giao thông, tăng cường kiểm soát công tác vệ sinh đường phố, tưới, rửa đường phù hợp với tình hình thực tế. Trong mùa khô, khi nguy cơ ô nhiễm không khí gia tăng, tần suất thực hiện các biện pháp này sẽ được tăng cường nhằm giảm bụi phát sinh từ mặt đường.
Vùng phát thải thấp và chuyển đổi giao thông xanh
Một trong những giải pháp đáng chú ý được Hà Nội triển khai là thí điểm vùng phát thải thấp tại phường Hoàn Kiếm từ ngày 1/7. Sau khoảng 2 tháng triển khai, người dân và doanh nghiệp nhìn chung đồng thuận với chủ trương này.
Cùng với vùng phát thải thấp, Hà Nội đang đẩy mạnh chuyển đổi giao thông xanh. Thành phố đã thực hiện kiểm định khí thải ô tô từ ngày 1/3. Đến nay, toàn thành phố có 2.313 vị trí trạm sạc với 10.209 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin. Đối với xe buýt, Hà Nội có 156 tuyến với 1.977 phương tiện; trong đó đã chuyển đổi 875 xe, gồm 736 xe điện và 139 xe CNG, đạt 44,3%, vượt kế hoạch năm 2026.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội quá trình chuyển đổi giao thông xanh vẫn còn nhiều việc phải làm. Riêng trong Vành đai 1, xe mô tô chạy xăng vẫn chiếm khoảng 94 - 97%, trong khi ô tô chạy xăng chiếm khoảng 75 - trên 80%.
“Đây là một bài học kinh nghiệm về chuyển đổi xanh, tổ chức giao thông và phương tiện giao thông. Thành phố sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp phù hợp để thúc đẩy quá trình chuyển đổi này”, ông Nguyễn Minh Tấn nói.
Bên cạnh giao thông và xây dựng, Hà Nội cũng đang kiểm soát các nguồn phát thải từ công nghiệp, làng nghề và hoạt động sản xuất. Qua rà soát đợt 1, thành phố xác định 53 cơ sở gây ô nhiễm cần xử lý hoặc di dời. Trong tháng 3/2026 đã kiểm tra 7 cơ sở, yêu cầu 2 cơ sở dừng sản xuất, di dời và 1 cơ sở đã hoàn thành việc này. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành xử lý các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng trước ngày 31/12/2030.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố cũng tăng cường phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các tỉnh, thành phố trong vùng để chia sẻ thông tin, phối hợp ứng phó với tình trạng ô nhiễm không khí trong mùa khô. Thành phố đã ban hành Quy chế phối hợp vùng Thủ đô trong quản lý môi trường, đồng thời thành lập Tổ công tác kỹ thuật liên vùng về môi trường.
Trong thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu xây dựng kế hoạch tăng cường thực hiện các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí trên địa bàn thành phố, dự kiến ban hành trong tháng 10/2026.
