Phim Việt chiếm 62% thị phần, dẫn dắt đà tăng trưởng rạp chiếu

Phim nội địa lật đổ thế độc tôn của bom tấn ngoại

Tại Hội nghị Đối tác chiến lược ngành điện ảnh do CGV Việt Nam vừa tổ chức mới đây ở TP Hồ Chí Minh, giới chuyên môn và các nhà quản lý đã được tiếp cận một bức tranh toàn cảnh mang tính bước ngoặt của hệ sinh thái diện ảnh.

Báo cáo dữ liệu chỉ ra rằng, năm 2025 là một cột mốc rực rỡ khi tổng doanh thu phòng vé toàn thị trường chạm mốc kỷ lục gần 5.600 tỷ đồng với hơn 70 triệu lượt vé bán ra. Nếu so sánh với thời điểm trước khi đại dịch COVID-19 bùng phát (năm 2019), quy mô doanh thu của toàn hệ thống rạp chiếu đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng lên tới 35%.

Điểm sáng lớn nhất đồng thời là chỉ dấu cho sự trưởng thành của nền công nghiệp điện ảnh chính là cuộc "đổi ngôi" ngoạn mục về thị phần. Nếu như trong suốt một thập kỷ qua, hệ thống rạp chiếu nội địa thường xuyên phải trông cậy vào sức hút của các bom tấn Hollywood để duy trì doanh thu, thì nay cục diện đã hoàn toàn đảo chiều.

Phim Việt Nam đã chính thức vươn lên chiếm lĩnh tới 62% tổng doanh thu toàn thị trường. Từ vị thế của một "món ăn phụ", phim nội đã vươn lên trở thành đầu tàu, trực tiếp gánh vác và dẫn dắt đà tăng trưởng lợi nhuận cho toàn bộ các cụm rạp trên cả nước.

Theo phân tích từ các chuyên gia, điện ảnh Việt Nam đang có sự chuyển dịch rất rõ rệt từ việc chạy theo số lượng sang tập trung định hình chất lượng. Hiệu quả của chiến lược này được minh chứng bằng những con số biết nói: Doanh thu trung bình của mỗi bộ phim nội địa trong giai đoạn 2023 - 2025 đã tăng gấp 3,8 lần so với thời kỳ trước đại dịch.

Như vậy, kỷ nguyên của các "bom tấn Việt" chính thức được thiết lập khi những cột mốc doanh thu hàng trăm tỷ đồng liên tục bị phá vỡ chỉ trong thời gian ngắn. Phim Việt hiện nay không chỉ mở rộng về quy mô sản xuất, gia tăng ngân sách đầu tư mà còn đang trực tiếp nâng cao mặt bằng doanh thu chung của toàn ngành. Đáng chú ý, chỉ tính riêng tổng doanh thu của các bộ phim Việt chiếu rạp trong năm 2025 đã tương đương với doanh thu của toàn bộ thị trường điện ảnh (bao gồm cả phim ngoại nhập) vào năm 2018.

Sự bứt phá thần tốc này là kết quả của một quá trình dài các nhà làm phim nỗ lực lắng nghe và bám sát thị hiếu khán giả. Đại diện Công ty TNHH CJ CGV Việt Nam (đơn vị vận hành hệ thống cụm rạp chiếu phim lớn nhất thị trường) khẳng định, việc minh bạch hóa dữ liệu trong suốt thời gian qua là nền tảng để các đạo diễn, nhà sản xuất tối ưu hóa chiến lược. Các đơn vị làm phim đang dần loại bỏ tư duy sản xuất theo cảm tính, thay vào đó là việc ứng dụng các phân tích dữ liệu thực chứng để đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

Lấy chất lượng làm cốt lõi, hướng tới Top 10 thế giới

Dù quy mô doanh thu đang đà tăng trưởng kỷ lục, thực tế thị trường phim ảnh lại đang chứng kiến sự phân hóa và cạnh tranh vô cùng khốc liệt. Bên cạnh một số ít dự án ghi nhận doanh thu bùng nổ vượt ngưỡng 100 - 200 tỷ đồng, phần lớn các tác phẩm điện ảnh Việt vẫn đang chật vật tồn tại ở ngưỡng doanh thu từ 20 đến 50 tỷ đồng.

Trong bối cảnh chi phí sản xuất và truyền thông ngày càng đắt đỏ, mức doanh thu này thường chỉ giúp nhà sản xuất hòa vốn hoặc thậm chí thua lỗ. Sự phân cực sâu sắc này là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy, việc đầu tư vào ngành công nghiệp điện ảnh hiện nay mang lại tiềm năng sinh lời khổng lồ, nhưng đồng thời cũng đi kèm với rủi ro tài chính cực kỳ lớn.

Có thể thấy, quyền lực định đoạt sự thành bại của một bộ phim hiện nay đã hoàn toàn chuyển giao vào tay khán giả. Phản hồi từ báo cáo khảo sát khách hàng của CGV Việt Nam chỉ ra, đã có sự thay đổi mang tính cốt lõi trong thói quen ra rạp của người dân.

Đáng chú ý, hiện nay người xem có xu hướng không ồ ạt ra rạp ngay thời điểm bộ phim vừa khởi chiếu. Thay vì đưa ra quyết định mua vé dựa trên các chiến dịch quảng cáo rầm rộ hay danh tiếng của diễn viên, họ thường kiên nhẫn chờ đợi các bài đánh giá chi tiết trên mạng xã hội (TikTok, Facebook), hoặc lắng nghe phản hồi tích cực từ những người thân, bạn bè đã xem trước.

Chính "hệ sinh thái review số" này đã trao quyền lực tuyệt đối vào tay khán giả, biến mạng xã hội thành một "phòng vé ảo" kiểm duyệt khắt khe. Những dự án làm phim hời hợt, nội dung sáo rỗng, thiếu logic sẽ ngay lập tức bị "khai tử" bởi hàng loạt bình luận tiêu cực chỉ trong 3 ngày đầu công chiếu.

Ở chiều ngược lại, các tác phẩm chỉnh chu về kịch bản sẽ được hiệu ứng truyền miệng đẩy lên thành hiện tượng. Thực tế cho thấy, trong khi các phim lọt Top 10 đều thu về trên 170 tỷ đồng, vẫn có hàng loạt dự án chịu cảnh thua lỗ nặng nề với mức thu dưới 1 tỷ đồng. Chiêu trò truyền thông hay dàn sao hạng A không còn là "kim bài miễn tử"; kịch bản và chất lượng mới là cốt lõi sống còn.

Nhận định về bước đi dài hạn, ông Đặng Trần Cường, Cục trưởng Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt trong giai đoạn 2026 là phát triển ngành theo chiều sâu. Cơ quan quản lý đang tích cực kiến nghị các chính sách ưu đãi thuế, thúc đẩy mô hình hợp tác công - tư để tháo gỡ khó khăn về vốn cho các nhà làm phim.

Một đòn bẩy chiến lược khác đến từ việc TP Hồ Chí Minh chính thức gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực điện ảnh. Thành phố đang triển khai 6 nhóm sáng kiến lớn, trong đó nổi bật là việc thành lập Văn phòng hỗ trợ điện ảnh (Film Commission - tổ chức chuyên trách hỗ trợ thủ tục cấp phép bối cảnh cho các đoàn phim trong và ngoài nước) và Quỹ đầu tư điện ảnh nhằm khơi thông nguồn vốn tư nhân.

Theo định hướng Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, đến năm 2030, điện ảnh Việt Nam đặt mục tiêu chạm mốc doanh thu 450 triệu USD và lọt vào Top 10 thị trường có lượng khán giả ra rạp đông nhất thế giới. Dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn khi tỷ lệ khán giả xem phim bình quân đầu người tại Việt Nam năm 2025 mới đạt 0,7 lần/năm, thấp hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực như Malaysia (1,0) hay Singapore (1,3).

Tuy nhiên, để hiện thực hóa tham vọng này và bước ra thế giới, việc giải quyết bài toán nhân lực biên kịch chất lượng cao và kiên định với việc làm phim bằng tư duy thực chứng là con đường để quyết định tăng trưởng.