Theo EVN NPT, công trình đường dây 500 kV Bắc - Nam mạch 1 được thi công từ năm 1992 và hoàn thành năm 1994, đi qua 14 tỉnh, thành phố, nhiều khu vực rừng rậm, núi cao… Để hoàn thành công trình này, hàng chục ngàn cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng nhiều lực lượng đã tham gia xây dựng; trong đó có những người đã tử nạn. Công trình đường dây 500 kV Bắc - Nam là mốc son trong lịch sử xây dựng và phát triển hệ thống Truyền tải điện Việt Nam, đáp ứng nhu cầu về điện cho các tỉnh thành phía Nam trong những năm đầu của sự nghiệp đổi mới. Công trình cũng khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong việc đầu tư những công trình trọng điểm, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Trong dịp kỷ niệm 10 năm đường dây 500 kV Bắc - Nam mạch 1 được đưa vào vận hành (năm 2004), các cựu cán bộ lãnh đạo và công nhân viên tham gia xây dựng công trình đường dây 500 kV Bắc - Nam kiến nghị xây dựng Đài vinh danh. Đến dịp kỷ niệm 20 năm đường dây 500 kV Bắc - Nam mạch 1 được đưa vào vận hành, các cựu cán bộ lãnh đạo và công nhân viên tham gia xây dựng công trình đường dây 500 kV Bắc - Nam tiếp tục kiến nghị xây dựng Đài vinh danh.
Xuất phát từ những lý do này, EVN NPT quyết định thực hiện ý tưởng xây dựng Đài vinh danh công trình Truyền tải điện 500 kV Bắc - Nam để tri ân các thế hệ cán bộ, kỹ sư, công nhân và các lực lượng đã tham gia xây dựng công trình, thể hiện đạo lý truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Công trình này sẽ là địa chỉ lịch sử - văn hóa có ý nghĩa giáo dục truyền thống và động viên, khích lệ các thế hệ CBCNV ngành Điện.
EVN NPT cho biết, trong quá trình triển khai thực hiện, Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Trung - Đơn vị được EVN NPT giao nhiệm vụ triển khai dự án đã báo cáo và được UBND tỉnh Gia Lai đồng ý cho xây dựng công trình trong khu vực quy hoạch Công viên văn hóa các dân tộc Gia Lai. Sau khi công trình được hoàn thành sẽ bàn giao cho địa phương quản lý để góp phần đem lại kiến trúc hạ tầng cho địa phương.
Sau hội thảo về phương án xây dựng Đài tưởng niệm những người đã hy sinh khi xây dựng và quản lý vận hành hệ thống truyền tải điện Quốc gia đã được UBND tỉnh Gia Lai tổ chức ngày 5/10 vừa qua, ngày 7/10, UBND tỉnh Gia Lai đã có văn bản số 4659/UBND-CNXD thống nhất phương án kiến trúc Đài tưởng niệm do Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Trung lập và báo cáo tại hội thảo. Đồng thời yêu cầu Ban Quản lý dự án tiếp thu các ý kiến tham gia hội thảo để hoàn thiện phương án.
Cục Quản lý hoạt động xây dựng (Bộ Xây dựng) cũng đã có văn bản gửi EVN NPT bổ sung, hoàn chỉnh các nội dung trong Thiết kế cơ sở công trình trước khi trình phê duyệt thiết kế và triển khai các bước tiếp theo.
Trước đó, ngày 25/5/2016, Viện Ngôn ngữ học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) đã có Thông báo số 77/NNH tham vấn EVN NPT về tên gọi của công trình văn hóa này là Tượng Đài vinh danh công trình truyền tải điện 500 kV Bắc – Nam/1992-1994. Đồng thời kết luận: Công trình văn hóa này sẽ đem đến cho xã hội một thông điệp cần phải bảo tồn và phát huy giá trị của một sự kiện mang tính lịch sử sâu sắc, ở đó, sự cống hiến, sự hy sinh của những người tham gia đã được Nhà nước, xã hội ghi nhận và vinh danh.
Theo EVN NPT, hiện Tổng công ty mới bắt đầu triển khai các thủ tục về đầu tư xây dựng công trình nên nguồn vốn thực hiện sẽ sử dụng từ đóng góp của các tổ chức, cá nhân và một phần lấy từ quỹ phúc lợi của Tổng công ty. Giá trị đầu tư xây dựng công trình phụ thuộc vào khả năng huy động kinh phí đóng góp từ các tổ chức, cá nhân. Đến nay, việc huy động kinh phí đóng góp từ các tổ chức, cá nhân chưa triển khai thực hiện.
