Europol cảnh báo tội phạm mạng leo thang lên cấp độ mới

Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) vừa phát đi cảnh báo về việc tội phạm mạng đang bước sang một kỷ nguyên mới với mức độ tinh vi, quy mô và tốc độ gia tăng chưa từng có, đặt ra thách thức sống còn đối với các hệ thống an ninh quốc gia và toàn cầu.
Chú thích ảnh
Cảnh sát Europol làm việc tại trụ sở ở Hague, Hà Lan. Ảnh tư liệu: AFP/ TTXVN

Cảnh báo được đưa ra trong báo cáo chiến lược thường niên mang tên "Đánh giá mối đe dọa tội phạm có tổ chức trên Internet" (IOCTA), công bố ngày 28/4. Theo đó, tội phạm mạng hiện không còn là những hành vi đơn lẻ, tự phát mà đã tiến hóa thành một hệ sinh thái tội phạm hoàn chỉnh - có cấu trúc, có phân công lao động và có sự liên kết chặt chẽ giữa các nhóm tội phạm, thậm chí cả các tác nhân được nhà nước bảo trợ. Sự chuyên môn hóa sâu trong từng khâu - từ đánh cắp dữ liệu, phát triển phần mềm độc hại cho đến triển khai tấn công - đã giúp các mạng lưới này hoạt động với hiệu quả và sức tàn phá ngày càng lớn hơn.

Một trong những xu hướng đáng lo ngại nhất được Europol chỉ ra là mô hình "tội phạm như một dịch vụ" (Crime-as-a-Service). Mô hình này cho phép bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào - dù không có chuyên môn kỹ thuật - cũng có thể tiếp cận và sử dụng các công cụ tấn công mạng với chi phí rất thấp. Hệ quả trực tiếp là rào cản gia nhập thế giới tội phạm mạng bị phá vỡ, kéo theo số lượng các vụ tấn công gia tăng theo cấp số nhân.

Europol đặc biệt nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc làm thay đổi cục diện an ninh mạng toàn cầu. Các công cụ AI thế hệ mới có khả năng phát hiện lỗ hổng phần mềm với tốc độ và độ chính xác vượt trội so với con người, từ đó giúp các đối tượng tấn công tự động hóa toàn bộ quy trình và mở rộng quy mô hoạt động một cách dễ dàng.

Trong khi đó, các hình thức tấn công truyền thống như lừa đảo trực tuyến (phishing), phần mềm tống tiền (ransomware) hay tấn công từ chối dịch vụ (DDoS) cũng không hề lỗi thời - ngược lại, chúng đang được nâng cấp mạnh mẽ. Đáng chú ý, phần mềm tống tiền hiện không chỉ dừng lại ở việc mã hóa dữ liệu của nạn nhân mà còn kết hợp với chiến thuật đe dọa công bố thông tin nhạy cảm ra công chúng, nhằm gia tăng áp lực buộc nạn nhân phải nộp tiền chuộc.

Điều khiến giới chuyên gia đặc biệt quan ngại là sự hội tụ ngày càng rõ nét giữa tội phạm mạng và các hoạt động có yếu tố nhà nước. Ranh giới giữa chiến tranh mạng và tội phạm kinh tế đang dần biến mất. Các cuộc tấn công hiện nay không chỉ nhắm vào mục tiêu tài chính mà còn phục vụ các mục tiêu chính trị, quân sự và chiến lược - một dấu hiệu cho thấy không gian mạng đã trở thành chiến trường thực sự trong cạnh tranh địa chính trị toàn cầu.

Trước thực trạng đó, Europol cảnh báo các cơ quan thực thi pháp luật đang ngày càng tụt hậu so với tốc độ tiến hóa của tội phạm, do những hạn chế về khuôn khổ pháp lý lẫn năng lực công nghệ. Nếu không có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các quốc gia và những khoản đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng an ninh số, nguy cơ mất kiểm soát không gian mạng hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.

Giới chuyên gia nhận định những cảnh báo của Europol phản ánh một sự thật không thể né tránh: an ninh mạng đã trở thành một trong những mặt trận trọng yếu nhất trong cạnh tranh chiến lược toàn cầu thế kỷ 21, đòi hỏi mỗi quốc gia phải có cách tiếp cận toàn diện, dài hạn và đủ quyết tâm để bảo vệ chủ quyền số và sự ổn định kinh tế - xã hội.

Vũ Hiệp (TTXVN)

Dành cho bạn

Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam, gìn giữ tiếng Việt tại Pháp

Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam, gìn giữ tiếng Việt tại Pháp

Theo phóng viên TTXVN tại Paris, chiều tối 21/11 (giờ địa phương), Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp đã tổ chức chương trình kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, với sự tham dự của đại diện các cơ quan ngoại giao Việt Nam, các hội đoàn, tổ chức văn hóa cùng đông đảo bà con người Việt tại Pháp và châu Âu.

Vùng Vịnh tăng trợ cấp chi phí sinh hoạt cho người dân

Vùng Vịnh tăng trợ cấp chi phí sinh hoạt cho người dân

Các chính phủ vùng Vịnh đang tăng chi tiêu trợ cấp và hỗ trợ xã hội nhằm bảo vệ các hộ gia đình trước áp lực giá lương thực và năng lượng gia tăng do những gián đoạn chuỗi cung ứng liên quan đến cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran.

Mỹ siết chặt quy định đối với du học sinh quốc tế

Mỹ siết chặt quy định đối với du học sinh quốc tế

Chính phủ Mỹ đang đẩy mạnh các biện pháp hạn chế đối với khoảng 1,1 triệu du học sinh quốc tế thông qua việc đề xuất loạt mức phí cùng quy định mới, gây lo ngại làm sụt giảm nghiêm trọng số lượng sinh viên nước ngoài và ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.

Quảng bá văn hóa ẩm thực Việt Nam trên đất nước Campuchia

Quảng bá văn hóa ẩm thực Việt Nam trên đất nước Campuchia

Sáng 21/11, tại Nhà hàng Ngon ở thủ đô Phnom Penh đã diễn ra chương trình “Ngày của Phở”. Đây là hoạt động do Đại sứ quán Việt Nam tại Campuchia phối hợp với Nhà hàng Ngon tổ chức nhằm hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc 18/11.