Không phải ngẫu nhiên mà quyết định trên được đưa ra vào lúc này. Kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhắm vào Iran hồi tháng 2/2026, huyết mạch dầu mỏ của thế giới qua eo biển Hormuz bị đe dọa nghiêm trọng. Giá dầu tăng 65% chỉ trong 2 tháng, giá khí đốt tăng 50%, trong khi giá nhiên liệu hàng không tăng vọt từng tuần. Các hãng hàng không lao đao. Tuyến bay đến khu vực Trung Đông đóng cửa hàng loạt. Những điểm đến từng nhộn nhịp ở vùng Vịnh trở nên vắng lặng.
Trong bối cảnh đó, châu Âu lại trở thành điểm đến được lựa chọn. Lượng khách quốc tế đến châu Âu vào đầu năm 2026 tăng 5,6%, trong khi số đêm lưu trú tăng 5,5%. Chủ tịch Ủy ban Du lịch châu Âu (ETC) Miguel Sanz nhấn mạnh “châu Âu vẫn là lựa chọn hàng đầu nhờ danh tiếng điểm đến an toàn và nhu cầu đi lại nội vùng dồi dào”.
Tuy cơ hội mở ra cho châu Âu, nhưng những rủi ro cũng chực chờ. Nếu như cuộc khủng hoảng ở Trung Đông gây thiệt hại khoảng 600 triệu USD mỗi ngày cho ngành du lịch toàn cầu thì với châu Âu, khoảng 4% số đêm lưu trú đang bị đe dọa trực tiếp, không phải vì bom đạn, mà vì giá nhiên liệu. Giá nhiên liệu hàng không tăng vọt đang “bóp nghẹt” các hãng hàng không giá rẻ. Những sân bay vốn là cửa ngõ đưa khách đến các điểm đến hấp dẫn nhất châu Âu như Tây Ban Nha, Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Italy đang theo dõi từng biến động về giá dầu với nỗi lo hiện hữu
Trung tâm Nghiên cứu chung (JRC) của Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một kịch bản đáng lo ngại, theo đó nếu eo biển Hormuz vẫn bị kiểm soát đến cuối năm, giá dầu có thể chạm 180 USD/thùng. Cùng với đó, lạm phát sẽ tăng thêm, tăng trưởng giảm đi. Và ngành du lịch, vốn nhạy cảm với chi phí năng lượng, sẽ là nạn nhân đầu tiên.
Chính vì vậy, việc Hội đồng Cạnh tranh EU thông qua văn kiện "Xây dựng ngành du lịch bền vững và cạnh tranh cho tương lai" được xem là nền tảng để Ủy ban châu Âu xây dựng chiến lược du lịch bền vững đầu tiên trong lịch sử của khối, dự kiến sẽ được ra mắt ngay trong quý II năm nay. Phát biểu về sự kiện này, Ủy viên Du lịch châu Âu Apostolos Tzitzikostas nhấn mạnh du lịch không chỉ là một ngành công nghiệp mà còn là trụ cột chiến lược về khả năng cạnh tranh, đoàn kết và ảnh hưởng toàn cầu.
Theo ông Tzitzikostas, du lịch đang đóng góp 807 tỷ euro (gần 940 tỷ USD) mỗi năm cho nền kinh tế EU, tương đương 5,1% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn khối.
Chiến lược mới không chỉ đặt ra mục tiêu kinh tế, mà còn đặt con người, cả du khách lẫn người dân địa phương, làm trung tâm, hướng du khách đến các điểm đến ít được biết đến hơn. Chiến lược này cũng đề cập đến việc phát triển đường sắt cao tốc thay thế các tuyến bay chặng ngắn, kết nối hàng không với đường sắt tại 40 sân bay lớn để tạo ra hành trình liền mạch, tiết kiệm khí thải và đầu tư 2,9 tỷ euro vào nhiên liệu sạch cho hàng không và vận tải đường thủy.
