Theo đề xuất về Đạo luật KIDS (KIDS Act) vừa được Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen công bố ngày 16/9 trong bài phát biểu thường niên trước Nghị viện châu Âu tại Strasbourg (Pháp), quy định mới này nhằm bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ em trước những tác động tiêu cực từ không gian mạng.
Đạo luật KIDS sẽ áp dụng một lộ trình bảo vệ theo từng độ tuổi cụ thể. Theo đó, EU cấm trẻ em dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội. Đối với nhóm tuổi từ 13 đến dưới 15, các em chỉ được phép sử dụng các "tài khoản thu nhỏ" do cha mẹ hoặc người giám hộ thiết lập và giám sát, với các tính năng bị giới hạn và thời gian sử dụng khống chế tối đa một giờ mỗi ngày.
Đối với nhóm từ 15 đến 18 tuổi, các nền tảng công nghệ có nghĩa vụ phải thiết kế giao diện an toàn cho người dùng. Ngoài ra, EU cũng sẽ cấm các tính năng thiết kế gây nghiện đối với trẻ em, chẳng hạn như cơ chế cuộn trang vô tận (tính năng tự động tải thêm nội dung khi người dùng vuốt màn hình xuống liên tục).
Các nền tảng vi phạm quy định có thể phải đối mặt với mức phạt lên tới 6% tổng doanh thu hàng năm trên toàn cầu.
Đáng chú ý, bà Von der Leyen không đề cập đến các trò chơi trực tuyến hay chatbot AI – những lĩnh vực vốn dự kiến cũng sẽ chịu ảnh hưởng từ dự thảo luật theo thông tin của giới truyền thông châu Âu.
Trong bài phát biểu, Chủ tịch EC nhấn mạnh những rủi ro từ các mạng xã hội luôn hiện hữu đối với giới trẻ. Bà khẳng định châu Âu có quyền tự quyết định luật chơi và bắt buộc các nền tảng công nghệ lớn phải chứng minh sản phẩm của họ là an toàn, thay vì để các hãng công nghệ lớn tự ý đưa ra quy định.
Động thái siết chặt quy định của EU diễn ra sau khi vấp phải sức ép lớn từ các nước thành viên như Pháp, Đan Mạch và Hy Lạp về hạn chế tác hại của môi trường trực tuyến đối với trẻ em. Đây cũng là xu hướng chung của thế giới trong bối cảnh các nghiên cứu ngày càng chỉ ra nhiều tác động tiêu cực của mạng xã hội đối với người trẻ. Năm ngoái, Australia đã trở thành quốc gia đầu tiên cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 16 tuổi, tiếp theo là các động thái tương tự từ phía Canada.
Tuy nhiên, dự thảo luật mới của EU cũng đang vấp phải những lo ngại về mặt thực tiễn. Hiệp hội Người tiêu dùng châu Âu (BEUC) cảnh báo việc xác minh độ tuổi thông qua ứng dụng công nghệ không phải là giải pháp vạn năng cho các rủi ro trên môi trường trực tuyến. Đồng thời, tổ chức này cũng lo ngại liệu ứng dụng xác minh độ tuổi do EU phát triển có dẫn tới những rủi ro nghiêm trọng về quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu cá nhân hay không.
Trước đó, thông qua Đạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA), EU từng yêu cầu các nền tảng thuộc sở hữu của Meta như Facebook, Instagram và TikTok phải thay đổi các thiết kế gây nghiện. Nhưng tiến trình này diễn ra chậm hơn kỳ vọng của giới hữu trách.
Dự thảo luật sẽ cần trải qua các cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng giữa các quốc gia thành viên và Nghị viện châu Âu trước khi chính thức được thông qua.
