Theo kênh Euronews ngày 5/5, phát biểu bên lề cuộc họp Hội đồng Kinh tế và Tài chính tại Brussels, giới chức EU cho thấy phản ứng thận trọng, thậm chí một số người xem tuyên bố của ông Trump chỉ là động thái mang tính chính trị hoặc phát ngôn trên mạng xã hội, chưa phải quyết định chính thức.
Các bộ trưởng nhấn mạnh rằng EU vẫn cam kết với thỏa thuận thương mại đạt được vào tháng 7/2025 giữa ông Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Theo khuôn khổ này, mức thuế của Mỹ đối với hàng hóa EU được giới hạn ở 15%, trong khi EU đồng ý dỡ bỏ thuế đối với hàng công nghiệp của Mỹ.
Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure cho biết các bên đang tiếp tục đàm phán chi tiết thỏa thuận và EU sẽ hành động dựa trên tinh thần thiện chí. Ông nhấn mạnh rằng mục tiêu của thỏa thuận là đảm bảo sự ổn định, các quy tắc chung và lợi ích kinh tế song phương.
Quan điểm này cũng được bà Ursula von der Leyen lặp lại khi khẳng định EU sẽ giữ thái độ bình tĩnh, đồng thời chuẩn bị cho mọi kịch bản có thể xảy ra. Theo bà, trọng tâm của thỏa thuận là thúc đẩy thịnh vượng, tính đáng tin cậy và hợp tác lâu dài giữa hai bên.
Tuy nhiên, diễn biến mới nhất phản ánh căng thẳng gia tăng trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Cảnh báo áp thuế của ông Trump được đưa ra sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích chính sách quân sự của Mỹ liên quan đến Iran. Cùng thời điểm, Washington cũng thông báo rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức, làm gia tăng lo ngại về sự rạn nứt trong quan hệ đồng minh.
Phó Thủ tướng Đức Lars Klingbeil cho biết Berlin mong muốn tránh leo thang nhưng vẫn sẵn sàng nếu tình hình xấu đi. Ông nhấn mạnh Đức ưu tiên tìm kiếm giải pháp chung với Mỹ, song không loại trừ các biện pháp đối phó.
Về phía EU, Ủy ban châu Âu cho biết vẫn để ngỏ các lựa chọn nếu Mỹ thực sự triển khai biện pháp thuế quan mới. Trước đó, EU đã tạm dừng một gói biện pháp trả đũa nhắm vào khoảng 95 tỷ euro hàng hóa Mỹ sau các tranh chấp thương mại kéo dài.
Một trong những công cụ được cân nhắc là cơ chế chống cưỡng ép kinh tế của EU, cho phép khối này đáp trả bằng cách hạn chế cấp phép hoặc quyền sở hữu trí tuệ, bên cạnh các biện pháp phòng vệ thương mại truyền thống.
Trong khi đó, Bộ trưởng Kinh tế Tây Ban Nha Carlos Cuerpo tỏ ra hoài nghi về mức độ nghiêm trọng của tuyên bố từ phía Mỹ, cho rằng chưa có sắc lệnh hành pháp cụ thể nào được ban hành và do đó chưa có thay đổi chính sách thực tế.
Các nỗ lực ngoại giao đang được thúc đẩy nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic dự kiến gặp Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer để tìm kiếm giải pháp trước thềm cuộc họp bộ trưởng thương mại G7.
Diễn biến hiện tại cho thấy EU đang lựa chọn chiến lược kiềm chế, ưu tiên duy trì đối thoại và bảo vệ thỏa thuận hiện có, trong khi vẫn chuẩn bị các công cụ phản ứng nếu căng thẳng thương mại với Mỹ tiếp tục gia tăng.
