Theo quy định mới, EU sẽ duy trì tổng hạn ngạch nhập khẩu thép được miễn thuế ở mức 18,3 triệu tấn mỗi năm. Lượng thép nhập khẩu vượt hạn ngạch sẽ phải chịu thuế 50%, gấp đôi mức áp dụng trước đây. Biện pháp này đã được các nhà lập pháp EU thông qua hồi tháng 4 vừa qua.
Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic cho biết việc phân bổ hạn ngạch được xây dựng trên cơ sở minh bạch, khách quan, nhằm tạo sự ổn định và khả năng dự báo cho các doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm đối xử công bằng giữa các đối tác thương mại.
Động thái của EU diễn ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa khối này và Trung Quốc tiếp tục gia tăng. Theo EU, phần lớn lượng thép dư thừa trên thế giới hiện có nguồn gốc từ Trung Quốc, gây áp lực lớn đối với các nhà sản xuất thép tại châu Âu.
Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), công suất dư thừa của ngành thép toàn cầu có thể tăng lên 721 triệu tấn vào năm 2027, đe dọa việc làm và năng lực cạnh tranh của ngành thép EU.
Áp lực đối với thị trường thép châu Âu càng gia tăng sau khi Mỹ áp thuế 50% đối với thép nhập khẩu, khiến một phần lượng thép vốn hướng vào thị trường Mỹ chuyển sang EU. Một quan chức cấp cao của EU cho rằng việc Mỹ dựng lên "hàng rào" thuế quan đã làm gia tăng lượng thép đổ vào thị trường châu Âu, buộc EU phải triển khai các biện pháp tự vệ sau quá trình điều tra.
Bên cạnh đó, EU hiện cũng đang áp dụng khoảng 80 biện pháp phòng vệ thương mại, bao gồm thuế chống bán phá giá, phần lớn nhằm vào các sản phẩm thép giá rẻ nhập khẩu từ Trung Quốc.
Trước sức ép từ các đối tác thân cận như Anh, Thụy Sĩ và Ukraine – những nước lo ngại các biện pháp mới sẽ ảnh hưởng đáng kể đến xuất khẩu thép sang EU, Ủy ban châu Âu quyết định dành một nửa trong tổng hạn ngạch 18,3 triệu tấn cho các quốc gia và vùng lãnh thổ có hiệp định thương mại tự do với EU, trong đó có Anh, Thụy Sĩ và Ấn Độ.
Đối với phần lớn các đối tác này, hạn ngạch sẽ được phân bổ riêng theo từng quốc gia, dựa trên khối lượng thép xuất khẩu sang EU trong giai đoạn 2022-2024. Riêng Ukraine được hưởng cơ chế đặc biệt nhằm hỗ trợ nền kinh tế nước này vẫn đang chịu tác động của xung đột, đồng thời bảo đảm duy trì một mức xuất khẩu thép nhất định vào thị trường EU.
