Ý kiến này có thể tạo tiền lệ quan trọng trong việc xác định trách nhiệm bản quyền của các nền tảng AI đối với nội dung báo chí.
Theo thông báo của Tòa án Công lý EU, đây là vụ việc đầu tiên liên quan đến AI tạo sinh được đưa ra trước cơ quan tư pháp này. Vụ kiện bắt nguồn từ đơn của Like Company, nhà xuất bản Hungary vận hành một số cổng thông tin trực tuyến, cáo buộc Google sử dụng các bài báo của doanh nghiệp để huấn luyện mô hình Gemini, đồng thời tái sử dụng và phổ biến nội dung thông qua chatbot trong giai đoạn từ tháng 6/2023 đến tháng 5/2024.
Trong ý kiến đưa ra ngày 3/11, ông Szpunar cho rằng chưa có bằng chứng cho thấy các bài báo của Like Company được sử dụng để huấn luyện Gemini. Vì vậy, những câu hỏi pháp lý liên quan đến việc sử dụng nội dung báo chí để huấn luyện mô hình AI chưa có cơ sở xem xét trong vụ kiện này. Tuy nhiên, ông nhận định việc sử dụng các tác phẩm có bản quyền để huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn nhìn chung được phép theo ngoại lệ khai thác văn bản và dữ liệu trong luật EU.
Trọng tâm cần xem xét là cách chatbot truy xuất bài báo từ trang web của nhà xuất bản và sử dụng nội dung đó để tạo câu trả lời. Theo ông Szpunar, quyền của nhà xuất bản có thể bị xâm phạm nếu chatbot truy cập bài viết bằng cách vượt qua các biện pháp hạn chế kỹ thuật, như tường phí, hoặc tái sử dụng cách diễn đạt đặc trưng của bài báo đến mức người dùng không còn cần truy cập bản gốc. Quyền tác giả không bảo vệ những dữ kiện đơn thuần được đưa tin mà bảo vệ cách thức thể hiện cụ thể của nội dung báo chí.
Ông cũng cho rằng nhà cung cấp chatbot có thể phải chịu trách nhiệm nếu việc sử dụng nội dung báo chí trái phép gắn với mô hình kinh doanh của họ hoặc không có biện pháp phù hợp để ngăn chặn hiệu quả tình trạng này.
Vụ việc thu hút sự quan tâm của ngành truyền thông trong bối cảnh các bản tóm tắt do AI tạo ra ngày càng thay thế một phần kết quả tìm kiếm có đường dẫn đến bài báo gốc, khiến các cơ quan báo chí lo ngại lượng truy cập và nguồn thu suy giảm. Google khẳng định Gemini tạo ra nội dung mới dựa trên các quy luật ngôn ngữ, đồng thời cung cấp cho chủ sở hữu nội dung quyền kiểm soát và lựa chọn không cho phép sử dụng.
Ý kiến của Tổng luật sư không có tính ràng buộc đối với Tòa án Công lý EU, nhưng thường có ảnh hưởng đáng kể đến phán quyết cuối cùng. Các thẩm phán sẽ tiếp tục xem xét vụ việc trước khi đưa ra phán quyết trong thời gian tới.
