Toyama từng là hình ảnh điển hình của một thành phố địa phương tại Nhật Bản đồng thời phải đối mặt với tình trạng suy giảm dân số, già hóa và đô thị hóa lan rộng. Khi ngày càng nhiều người chuyển đến sinh sống trong các ngôi nhà riêng ở ngoại ô, dân cư và các hoạt động kinh tế tại khu vực trung tâm dần suy giảm.
Sự phát triển phân tán khiến người dân phụ thuộc nhiều hơn vào ô tô cá nhân, trong khi mạng lưới giao thông công cộng ngày càng suy yếu. Người cao tuổi và những người không có ô tô gặp nhiều khó khăn trong việc đi lại, tiếp cận cơ sở y tế, dịch vụ phúc lợi và các hoạt động xã hội. Đồng thời, việc duy trì cơ sở hạ tầng trên một địa bàn rộng cũng tạo ra gánh nặng tài chính ngày càng lớn cho chính quyền thành phố.
Trước thực trạng đó, từ những năm 2000, Toyama bắt đầu triển khai mô hình đô thị nhỏ gọn, tập trung nhà ở cùng các chức năng thương mại, y tế và phúc lợi quanh mạng lưới tàu hỏa và xe buýt. Thay vì chỉ thu hẹp quy mô đô thị, thành phố hướng tới hình thành những khu dân cư tập trung, được kết nối bằng hệ thống giao thông công cộng thuận tiện.
Hệ thống đường sắt nhẹ LRT là một trong những trụ cột quan trọng nhất của chính sách này. Năm 2006, Toyama khai trương tuyến LRT được cải tạo từ một tuyến đường sắt có sẵn. Đây được xem là một trong những dự án tiên phong mở đường cho mô hình LRT hiện đại tại Nhật Bản.
Các toa tàu được thiết kế với sàn thấp, giúp người cao tuổi, người khuyết tật và người đẩy xe em bé lên xuống thuận tiện hơn. Nhà ga cũng được cải thiện khả năng tiếp cận, trong khi nhiều công nghệ mới được áp dụng để giảm tiếng ồn và độ rung trong quá trình vận hành.
Một bước tiến quan trọng khác được thực hiện vào năm 2020, khi các tuyến tàu điện ở phía bắc và phía nam ga Toyama được kết nối. Nhờ đó, hành khách có thể di chuyển trực tiếp qua nhà ga mà không cần đổi tuyến, góp phần nâng cao đáng kể tính thuận tiện của toàn bộ mạng lưới.
Ông Yusuke Miyashita, Phó Trưởng bộ phận Phát triển khu vực ga Toyama thuộc Phòng Cơ sở hạ tầng giao thông thành phố, cho biết Toyama đang tiếp tục cải thiện giao thông công cộng theo hướng dễ sử dụng và thuận tiện hơn. Việc nâng ga Toyama lên thành ga trên cao đã tạo điều kiện để thành phố đưa tuyến tàu điện mặt đất vào tận khu vực bên trong nhà ga, qua đó giúp hành khách chuyển tiếp giữa các phương tiện thuận lợi hơn.
Theo ông Miyashita, một kết quả nổi bật của chính sách này là tạo ra môi trường đi lại thuận tiện cho cả những người không thể sử dụng ô tô. Đặc biệt, người cao tuổi có thêm cơ hội ra ngoài, tham gia các hoạt động xã hội và tiếp cận những dịch vụ thiết yếu. Sau khi LRT đi vào hoạt động, tỷ lệ hành khách trong độ tuổi 60 và 70 đã tăng đáng kể.
Thị trưởng Toyama Fujii Hirohisa nhận định rằng việc phát triển giao thông công cộng và khôi phục sức sống cho khu vực trung tâm đòi hỏi nguồn kinh phí rất lớn. Thành phố đã tận dụng ngân sách từ Trung ương và các chương trình trợ cấp, song áp lực tài chính ngày càng gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh giá nguyên vật liệu và chi phí xây dựng leo thang.
Theo Thị trưởng Fujii, Toyama cần nỗ lực triển khai các dự án với chi phí hợp lý nhất có thể. Tuy nhiên, những công trình như hành lang giao thông hay hệ thống đường ray thường chỉ được thực hiện một lần trong vài chục năm và có thể quyết định diện mạo đô thị trong khoảng nửa thế kỷ. Vì vậy, thành phố chủ trương tận dụng hiệu quả các cơ chế hỗ trợ của Chính phủ, đồng thời bảo đảm nguồn ngân sách cần thiết để duy trì chất lượng của những công trình dài hạn.
Bên cạnh đó, Toyama vẫn phải giải quyết nhu cầu đi lại bằng ô tô của một bộ phận không nhỏ người dân. Ông Miyashita cho biết các chức năng phục vụ người sử dụng ô tô tại ga Toyama hiện vẫn còn một số điểm chưa thuận tiện. Thành phố đang tiếp tục xây dựng kế hoạch tăng cường các chức năng tại khu vực phía đông, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tiếp cận ga bằng ô tô.
Mục tiêu trong thời gian tới của Toyama là xây dựng một môi trường giao thông mà mọi người đều có thể sử dụng thuận tiện, không phân biệt độ tuổi, tình trạng thể chất hay mục đích di chuyển. Điều này bao gồm người dân địa phương, khách du lịch, người cao tuổi, người đẩy xe nôi trẻ em và những hành khách mang theo hành lý lớn.
Hai mươi năm sau khi đi vào hoạt động, LRT đã vượt ra ngoài vai trò của một phương tiện giao thông đơn thuần. Hệ thống này góp phần kết nối các khu dân cư với trung tâm thành phố, mở rộng cơ hội đi lại cho những người không sử dụng ô tô và hỗ trợ Toyama thích ứng với tình trạng già hóa, suy giảm dân số.
