Cử tri kỳ vọng những giải pháp được các thành viên Chính phủ đưa ra sẽ sớm được cụ thể hóa, nhất là trong tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư công, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Đưa tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW thực sự đi vào cuộc sống
Đối với lĩnh vực Khoa học và công nghệ, phiên chất vấn đi sâu vào kết quả triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trọng tâm là việc khắc phục tình trạng chậm bố trí, giải ngân nguồn lực; thúc đẩy liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia với địa phương để chấm dứt tình trạng phần mềm phân tán, thiếu đồng bộ. Công tác quản lý, hoàn thiện tiêu chuẩn, bảo đảm an toàn thông tin và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp nâng cao kỹ năng khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) cũng là nội dung được đưa ra nghị trường.
Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh đoàn Gia Lai Phạm Hồng Hiệp cho rằng, việc Quốc hội lựa chọn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong hai nhóm vấn đề chất vấn cho thấy đây không còn là câu chuyện riêng của ngành khoa học mà đã trở thành động lực trực tiếp để đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Theo Bí thư Tỉnh đoàn Gia Lai, các vấn đề đại biểu Quốc hội đặt ra đúng, trúng và sát với những nội dung cử tri quan tâm như kết quả triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; tình trạng chậm bố trí, phân bổ, giải ngân và sử dụng chưa hiệu quả nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và quản lý, ứng dụng trí tuệ nhân tạo gắn với bảo đảm an toàn thông tin. Với tinh thần thẳng thắn, cầu thị, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ không né tránh những hạn chế trong quá trình triển khai chính sách. Đáng chú ý, đến ngày 30/10/2026, tỷ lệ giải ngân nguồn lực dành cho lĩnh vực này mới đạt 42,12%. Bộ trưởng đã nêu các giải pháp như nâng cao chất lượng lập dự toán, đẩy nhanh thẩm định, chuyển từ nghiên cứu do nhà khoa học đề xuất sang doanh nghiệp đặt hàng, gắn nhiệm vụ nghiên cứu với các bài toán thực tiễn; thúc đẩy kết nối, làm sạch dữ liệu và quản trị trí tuệ nhân tạo an toàn.
Từ góc độ tổ chức Đoàn, những giải pháp này mở ra cơ hội để các nhà khoa học trẻ, nhóm nghiên cứu trẻ, thanh niên khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận nguồn lực, đưa ý tưởng nghiên cứu thành sản phẩm có khả năng ứng dụng và thương mại hóa. Thanh niên cũng có thể phát huy vai trò xung kích trong hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, phổ cập kỹ năng số, hướng dẫn ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, hiệu quả tại cộng đồng.
Từ thực tiễn tại Gia Lai, Bí thư Tỉnh đoàn cho biết, đầu năm 2026, UBND tỉnh đã phê duyệt Đề án "Phát huy vai trò của đoàn viên, thanh niên trong chuyển đổi số cộng đồng trên địa bàn tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026-2030", xác định đoàn viên, thanh niên là lực lượng nòng cốt trong chuyển đổi số tại cơ sở. Tuy nhiên, địa bàn tỉnh rộng, nhiều xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, hạ tầng và thiết bị số chưa đồng đều; kỹ năng số của một bộ phận thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số còn hạn chế, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo phần lớn mới ở mức cơ bản. Để khắc phục, các cấp bộ Đoàn đã thành lập hàng trăm Tổ công nghệ số cộng đồng, duy trì mô hình "Ngày thứ 7 số" với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người dân"; tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực số, kỹ năng sử dụng AI.
Tỉnh đoàn cũng tổ chức Trại sáng tạo số và Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 với chủ đề "Thanh niên Gia Lai sáng tạo cùng AI - Chuyển đổi số vì cộng đồng", thu hút hàng trăm học sinh, sinh viên, đoàn viên, thanh niên tham gia. Thời gian tới, Tỉnh đoàn Gia Lai hướng đến mục tiêu 50% sản phẩm, ý tưởng sáng tạo của thanh niên được ứng dụng vào thực tiễn; xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thanh niên từ hình thành ý tưởng, ươm tạo, cố vấn đến kết nối thị trường. Bí thư Tỉnh đoàn Gia Lai kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành quan tâm bố trí nguồn lực phù hợp cho nhà khoa học trẻ, dự án khởi nghiệp của thanh niên; có cơ chế hỗ trợ kỹ năng số, kỹ năng AI, nhất là đối với thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới. Đối với tỉnh, cần xây dựng cơ chế đặt hàng các bài toán thực tiễn để thanh niên tham gia giải quyết, đồng thời quan tâm hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã do thanh niên làm chủ.
Kỳ vọng vào những chuyển biến mạnh mẽ sau phiên chất vấn, cử tri Nông Quốc Dũng (nguyên Chủ tịch UBND huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn cũ) nêu rõ: Thực tế hiện nay, người dân, doanh nghiệp khi làm thủ tục hành chính vẫn gặp không ít phiền hà do các nền tảng, phần mềm còn phân tán, thiếu sự đồng bộ. Vì vậy, cử tri rất tán thành việc Quốc hội chất vấn về giải pháp kết nối, liên thông và tái sử dụng dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia với chuyên ngành và địa phương. Ngoài ra, AI đang phát triển rất nhanh; việc sớm hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn để bảo đảm an toàn thông tin, đi kèm với các chương trình hỗ trợ nâng cao kỹ năng số sẽ giúp người dân và doanh nghiệp khai thác hiệu quả công nghệ này, đưa tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW thực sự đi vào cuộc sống.
Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư
Ở nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực Tài chính, nội dung chất vấn tập trung vào việc phân bổ, quản lý và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 gắn với kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, đặc biệt là trách nhiệm khắc phục tình trạng chậm giải ngân ở các dự án trọng điểm. Công tác quản lý thuế đối với thương mại điện tử, nền tảng số, nhà cung cấp nước ngoài nhằm chống thất thu thuế cũng như các giải pháp tháo gỡ khó khăn về vốn, chi phí sản xuất và thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh được đặt ra cấp thiết.
Cử tri Nguyễn Minh Đức (nguyên Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Bắc Kạn cũ) khẳng định: Cộng đồng doanh nghiệp, các hộ kinh doanh đang rất mong chờ những giải pháp thực chất để tháo gỡ khó khăn về vốn, chi phí sản xuất cũng như cắt giảm các điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính rườm rà. Bên cạnh đó, việc siết chặt quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử và các nền tảng xuyên biên giới là rất cần thiết. Khi chống được thất thu thuế, môi trường kinh doanh sẽ trở nên công bằng, minh bạch hơn giữa các doanh nghiệp truyền thống và kinh doanh trực tuyến. Cộng đồng doanh nghiệp và các hộ kinh doanh kỳ vọng việc giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 sẽ được thúc đẩy quyết liệt hơn để tạo động lực lan tỏa, kích cầu cho toàn nền kinh tế.
Liên quan đến đầu tư công, ông Kiều Nghị, cử tri Tổ dân phố 10, phường Pleiku cho biết, điều ông quan tâm qua phiên chất vấn là việc tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công. Từ thực tế hạ tầng giao thông được đầu tư, chỉnh trang trên địa bàn, ông nhận thấy các công trình đã mang lại những chuyển biến thiết thực đối với đời sống người dân.
Khẳng định việc điều chỉnh tổ chức giao thông tại khu vực Hoa Lư và chỉnh trang đường Hùng Vương góp phần giúp việc đi lại thông thoáng, an toàn hơn; tuy nhiên, ông Kiều Nghị mong muốn các công trình được tổ chức thi công tập trung, làm đến đâu gọn gàng đến đó, sớm hoàn thành từng hạng mục; tránh tình trạng thi công dang dở, vật liệu ngổn ngang gây cản trở giao thông và ảnh hưởng sinh hoạt của người dân. Cần ưu tiên nguồn lực cho các công trình trọng điểm, tổ chức thi công cuốn chiếu, hoàn thiện và thu dọn sạch sẽ từng khu vực trước khi mở rộng phạm vi thi công. Người dân ủng hộ đầu tư hạ tầng phục vụ dân sinh và mong muốn nguồn vốn được chuyển hóa thành những công trình hoàn chỉnh, sử dụng hiệu quả, góp phần kết nối giao thương, phát triển du lịch và kinh tế địa phương.
Từ góc độ quản lý cơ sở, ông Hoàng Minh Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai đánh giá những vấn đề được đặt ra tại phiên chất vấn lĩnh vực tài chính có ý nghĩa thiết thực đối với nhiệm vụ phát triển kinh tế ở địa phương. Trong đó, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư là những nội dung địa phương đang tập trung triển khai.
Theo ông Hoàng Minh Nghĩa, trong 9 tháng năm 2026, giá trị sản phẩm của phường Hội Phú tăng 9,97%, cao hơn mức phân kỳ kế hoạch. Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm 11,14%, địa phương đang tập trung tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, thủ tục đầu tư và đẩy nhanh tiến độ các công trình. Đối với các dự án khu dân cư đường Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Chí Thanh, phường chú trọng đối thoại, giải thích chính sách bồi thường, hỗ trợ để tạo sự đồng thuận trong nhân dân; đồng thời duy trì gặp gỡ doanh nghiệp, phân công cán bộ theo sát, hỗ trợ giải quyết thủ tục thuộc thẩm quyền.
Đối với 16 công trình đường hẻm và giao thông nông thôn, mưa kéo dài đã ảnh hưởng đến tiến độ thi công và giải ngân. Phường đang rà soát từng công trình, phối hợp với nhà thầu đẩy nhanh thi công khi thời tiết thuận lợi, phấn đấu giải ngân toàn bộ vốn trước cuối năm. Ông Nghĩa kỳ vọng các giải pháp được nêu tại nghị trường sẽ tiếp tục được cụ thể hóa đồng bộ, giúp địa phương huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách bền vững.
Những ý kiến tâm huyết từ cơ sở cho thấy niềm tin và sự kỳ vọng lớn của cử tri đối với tinh thần trách nhiệm của Quốc hội và các thành viên Chính phủ. Cử tri mong muốn sau phiên chất vấn, các cam kết sẽ sớm được cụ thể hóa bằng những quyết sách đồng bộ, tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
