Sự kiện này lại một lần nữa nhắc nhở về những rủi ro tiềm ẩn từ các công trình thủy điện ở khu vực Himalaya, nơi có địa hình phức tạp và dễ xảy ra động đất.
Hiện tại, khu vực Himalaya có khoảng 68 hồ chứa lớn đang khai thác tiềm năng thủy điện từ các hồ và sông ở độ cao lớn. Tuy nhiên, mới chỉ có khoảng 20% trong số này được sử dụng, trong khi hơn 100 công trình khác đang được lên kế hoạch hoặc thi công. Các hồ chứa này đều phải đối mặt với nguy cơ động đất, một yếu tố khiến các chuyên gia cảnh báo về sự an toàn của những công trình này.
Trước khi xảy ra trận động đất trên, các chuyên gia đã bày tỏ lo ngại về việc phát triển thủy điện tại khu vực này. Hiện Trung Quốc đang triển khai tại đây dự án đập thủy điện lớn nhất thế giới, với quy mô gấp 3 lần đập Tam Hiệp, dự kiến cung cấp 34 gigawatt điện sạch. Dự án này đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch giảm phát thải khí CO2 của Trung Quốc vào năm 2030.
Nhiều chuyên gia địa chất, trong đó có ông Fan Xiao - một chuyên gia từng là kỹ sư trưởng tại Cục Địa chất và Khoáng sản Tứ Xuyên - đã cảnh báo rằng các công trình thủy điện ở những khu vực dễ xảy ra động đất có thể gặp phải rủi ro nghiêm trọng.
Cả Trung Quốc và Ấn Độ đều đang nỗ lực đáp ứng nhu cầu năng lượng sạch trong bối cảnh họ là hai quốc gia đứng đầu về phát thải carbon. Tuy nhiên, khu vực Himalaya lại nằm trong vùng động đất với tần suất cao, như trận động đất mạnh ở Nepal năm 2015, đã khiến gần 1/5 nguồn thủy điện của quốc gia này bị đóng cửa suốt hơn một năm.
Theo ông C.P. Rajendran - nhà địa chất tại Viện Nghiên cứu nâng cao quốc gia Ấn Độ, nói về việc xây dựng các đập thủy điện khổng lồ ở khu vực Himalaya không chỉ có nguy cơ động đất, mà trọng lượng của các hồ chứa lớn còn có thể làm thay đổi cấu trúc địa chất, gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và hệ sinh thái. Ngoài ra, tình trạng xuống cấp của các hồ chứa cũ cũng là một vấn đề cần được quan tâm khi hơn 80% trong số các hồ chứa hiện nay được xây dựng từ những năm 1950 đến 1970.
