6 chính sách cơ bản
Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Bộ Tư pháp cho biết, Bộ Tư pháp tiếp thu, hoàn thiện Báo cáo đánh giá tác động và tiếp tục rà soát, quy định về giáo dục pháp luật trong quá trình xây dựng dự án Luật phổ biến và giáo dục pháp luật (sửa đổi) liên quan đến Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật; đối tượng đặc thù, giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; báo cáo viên pháp luật; truyền thông chính sách... bảo đảm đồng bộ, thống nhất với các chủ trương, chính sách của Đảng và các quy định pháp luật có liên quan.
Việc xây dựng chính sách để ban hành Luật phổ biến và giáo dục pháp luật (sửa đổi) nhằm giải quyết các hạn chế, khó khăn, vướng mắc do quy định của Luật phổ biến và giáo dục pháp luật năm 2012 và đổi mới công tác phổ biến và giáo dục pháp luật theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đa dạng phương thức, truyền thông chính sách.
Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, Hồ sơ Luật đề cập đến 6 chính sách với nội dung cơ bản gồm: Phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước, thực hiện phổ biến và giáo dục pháp luật; điều chỉnh cơ chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp phổ biến và giáo dục pháp luật phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp; mở rộng đối tượng đặc thù và quy định rõ chính sách, trách nhiệm phổ biến và giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù; phân quyền thành lập Hội đồng bộ, ngành theo hướng linh hoạt; mở rộng đối tượng đặc thù và quy định rõ chính sách, trách nhiệm phổ biến và giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù; quy định rõ nội dung, trách nhiệm giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; bổ sung cơ chế, chính sách và nguồn lực tương xứng cho công tác phổ biến và giáo dục pháp luật.
Tại cuộc họp, đại diện Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Văn phòng Chính phủ thảo luận, cho ý kiến về một số nội dung còn ý kiến khác nhau về Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật; đối tượng đặc thù; báo cáo viên pháp luật; giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân; cơ chế, chính sách và nguồn lực tương xứng cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật...
Sửa đổi luật theo hướng căn bản, toàn diện
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, việc đánh giá tác động chính sách trên cơ sở thống nhất các chủ trương là bước khởi đầu đặc biệt quan trọng để thiết kế các nội dung trong dự thảo Luật. Khi xây dựng được các chính sách phù hợp, chính xác và bám sát thực tiễn, các quy định sẽ bảo đảm chất lượng, tính khả thi và đáp ứng yêu cầu khi tổ chức thực hiện.
Quán triệt và thực hiện nghiêm các kết luận của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng pháp luật, Phó Thủ tướng yêu cầu, cùng với việc phân định rõ thẩm quyền, phải bảo đảm luật sau khi ban hành có thể đi ngay vào cuộc sống, khắc phục tình trạng luật đã có nhưng vẫn phải chờ nghị định, thông tư mới triển khai được.
Việc sửa đổi phải được thực hiện theo hướng căn bản, toàn diện, trước hết phải đánh giá kỹ các chính sách, xác định rõ hạn chế, bất cập và hình thức trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật để nhận diện đầy đủ, từ đó xây dựng hệ thống chính sách phù hợp và thiết kế các quy phạm cụ thể trong luật.
Ghi nhận các kết quả đã đạt được trong triển khai thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012; đồng thời thẳng thắn chỉ ra một số bất cập trong hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, Phó Thủ tướng cho rằng, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần có sự đổi mới, không thể thực hiện theo phương thức truyền thống; trong đó, ứng dụng công nghệ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả, tính thiết thực và khả năng tiếp cận các đối tượng.
Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát kỹ vai trò, số lượng thành viên, nội dung hoạt động của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở các cấp để bảo đảm thực chất, tránh hình thức; cân nhắc việc có tiếp tục tổ chức hội đồng ở cấp xã hay không, nhất là khi chủ trương chung là hạn chế thành lập thêm các hội đồng, ban chỉ đạo không thật sự cần thiết, thay vào đó tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu.
Liên quan đến kinh phí, Phó Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần “đầu tư cho xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật là đầu tư cho phát triển"; tuy nhiên, việc bố trí nguồn lực phải bảo đảm đúng quy định, phù hợp thực tiễn, tránh lồng ghép cơ chế đặc thù không phù hợp vào từng luật cụ thể.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tài chính tiếp tục trao đổi, thống nhất đối với các nội dung còn ý kiến khác nhau, tập trung vào 2 vấn đề chính là Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã và cơ chế tài chính; trên cơ sở đó hoàn thiện báo cáo, trình Thủ tướng trước ngày 8/5.
Phó Thủ tướng đồng ý với đề xuất của Bộ Tư pháp về việc lùi thời gian trình Chính phủ dự án luật từ tháng 5 sang ngày 10/6/2026; đồng thời yêu cầu Bộ Tư pháp khẩn trương xây dựng song song dự thảo luật và các nghị định hướng dẫn thi hành, bảo đảm khi trình phải đầy đủ, đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và tinh thần chỉ đạo mới trong công tác xây dựng pháp luật.
