Theo dữ liệu của Argus Media, khoảng cách giá giữa dầu Brent và dầu Urals, loại dầu xuất khẩu chủ lực của Nga, đã tăng mạnh trong tháng 11/2025. Mức chênh lệch này gần như tăng gấp đôi so với tháng trước đó, sau khi Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với hai tập đoàn dầu khí lớn là Rosneft và Lukoil.
Cụ thể, mức chiết khấu của dầu Urals đã nới rộng lên hơn 24 USD mỗi thùng, so với khoảng 15 đô la trong hai năm trước đó. Khi kết hợp với mặt bằng giá dầu thấp, mức gia tăng chiết khấu này đã khiến tổng thu từ năng lượng của Nga trong năm 2025 giảm khoảng một phần năm so với cùng kỳ năm trước.
Diễn biến trên cho thấy các lệnh trừng phạt do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đang từng bước bào mòn nguồn thu dầu mỏ, trụ cột quan trọng trong mô hình kinh tế của Nga. Điều này cũng cho thấy phương Tây vẫn có thể gây tổn hại đáng kể cho Nga, gần bốn năm sau khi xung đột tại Ukraine bùng phát.
Dù áp lực ngân sách khó có thể làm thay đổi mục tiêu quân sự của Moskva, nhưng các tác động tài khóa đang ngày càng rõ nét. Ông Janis Kluge, chuyên gia về Nga tại Viện Nghiên cứu An ninh và Các vấn đề Quốc tế Đức, cho rằng thâm hụt ngân sách hiện là một vấn đề đáng quan tâm đối với Điện Kremlin.
Dầu mỏ từ lâu đã chiếm tỷ trọng lớn hơn khí đốt trong cơ cấu doanh thu năng lượng của Nga. Khoảng cách này tiếp tục nới rộng sau khi Nga gần như mất hoàn toàn thị trường khí đốt châu Âu từ năm 2022, khiến ngân sách nước này phụ thuộc nhiều hơn vào biến động giá dầu.
Việc Mỹ đưa Rosneft và Lukoil vào danh sách trừng phạt đã làm gia tăng rủi ro đối với các khách hàng nước ngoài. Dù tác động lên khối lượng xuất khẩu vẫn chưa thể xác định rõ, ảnh hưởng lên giá bán đã trở nên rõ rệt. Trong tháng 12/2025, chính phủ Nga báo cáo giá dầu Urals chỉ còn 39,2 USD mỗi thùng, mức thấp nhất kể từ giai đoạn đại dịch Covid-19.
Một số lô hàng gần đây xuất khẩu sang Ấn Độ thậm chí được giao dịch ở mức 22-25 đô la Mỹ mỗi thùng theo điều kiện FOB, giá bán chỉ phản ánh số tiền Nga thu được tại cảng xuất khẩu, chưa bao gồm chi phí vận chuyển và bảo hiểm. Một cựu lãnh đạo cấp cao trong ngành năng lượng Nga cảnh báo rằng nếu Mỹ tiếp tục siết chặt trừng phạt, Nga có thể chỉ còn cách duy trì xuất khẩu thông qua các tuyến đường ống.
Chi tiêu quân sự gia tăng trong khi nguồn thu năng lượng suy giảm đã khiến ngân sách Nga thâm hụt 2,6% GDP trong năm 2025, cao gấp năm lần mức dự kiến ban đầu và là mức cao nhất tính theo giá trị tuyệt đối. Đây cũng là năm thứ tư liên tiếp ngân sách Nga rơi vào tình trạng thâm hụt, một chuỗi hiếm thấy trong thời kỳ cầm quyền của Tổng thống Putin.
Áp lực tài khóa có thể còn gia tăng trong năm 2026. Thứ trưởng Tài chính Nga Vladimir Kolychev thừa nhận nước này có thể đối mặt với mức thâm hụt lớn hơn do chi tiêu nhà nước được giải ngân sớm, trong khi doanh thu năng lượng dự kiến còn thấp hơn năm trước.
Tình hình càng trở nên phức tạp khi đồng rúp mạnh lên, cao hơn khoảng 17% so với tỷ giá giả định trong ngân sách, khiến Nga thu về ít rúp hơn cho mỗi USD từ xuất khẩu. Theo các nhà phân tích của Alfa Bank, mỗi khi giá dầu Urals thấp hơn giả định ngân sách 10 USD, Nga có thể mất từ 1,5 đến 1,8 nghìn tỷ rúp doanh thu.
Trong bối cảnh đó, Nga buộc phải chấp nhận chiết khấu sâu để duy trì khối lượng xuất khẩu. Các chuyên gia cho rằng sức ép từ trừng phạt đang tạo ra một quá trình “chậm nhưng tích lũy”, làm suy yếu dần dần tài khóa, kìm hãm tăng trưởng dài hạn và gia tăng rủi ro mất cân đối kinh tế vĩ mô.
