Báo The Kyiv Independent của Ukraine chiều 29/1, theo giờ địa phương, cho biết động thái này được đưa ra sau khi báo The Daily Telegraph của Anh nói rằng họ xác định được lượng thiết bị trị giá ít nhất 10,3 tỷ USD mà Trung Quốc đã chuyển giao nhằm tăng cường ngành công nghiệp quân sự của Liên bang Nga, trong đó có các máy móc và công cụ được sử dụng để chế tạo đầu đạn tên lửa đạn đạo siêu vượt âm tầm trung Oreshnik.
Theo The Daily Telegraph, một loại máy CNC điều khiển số cụ thể là máy tiện mâm xoay do Trung Quốc sản xuất đã được tình báo Ukraine phát hiện tại nhà máy quốc doanh Votkinsk của Liên bang Nga, nơi sản xuất tên lửa Oreshnik và các loại tên lửa khác.
Tại buổi họp báo thường kỳ ngày 29/1, phóng viên hãng thông tấn nhà nước Ukraine (Ukrinform) đã hỏi về bình luận của Trung Quốc khi báo The Daily Telegraph đưa tin rằng Trung Quốc đang cung cấp cho Liên bang Nga các thiết bị chuyên dụng và máy công cụ nhằm giúp Moskva mở rộng sản xuất tên lửa đạn đạo Oreshnik và Moskva đã sử dụng loại vũ khí này để tấn công các thành phố của Ukraine.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn cho biết: “Lập trường của Trung Quốc về cuộc khủng hoảng Ukraine là nhất quán và rõ ràng. Chúng tôi chưa bao giờ đổ thêm dầu vào lửa, không tìm cách trục lợi từ tình hình, và cũng không chấp nhận những nỗ lực nhằm đổ lỗi hay né tránh trách nhiệm”.
Ông Quách Gia Côn cũng kêu gọi các bên tuân thủ “ba nguyên tắc” nhằm hạ nhiệt tình hình: chiến sự không lan rộng, không leo thang, và các bên không đổ thêm dầu vào lửa, cùng nhau tạo điều kiện cho việc giải quyết khủng hoảng bằng con đường chính trị và Trung Quốc sẽ tiếp tục, theo cách của mình, phát huy vai trò mang tính xây dựng trong việc làm lắng dịu tình hình nhân đạo tại Ukraine.
Theo báo The Kyiv Independent, trong suốt cuộc xung đột toàn diện giữa Liên bang Nga và Ukraine, Trung Quốc là một đồng minh quan trọng của Liên bang Nga, giúp Moskva vượt qua các biện pháp trừng phạt của phương Tây.
Về mặt công khai, Bắc Kinh tuyên bố giữ lập trường trung lập đối với cuộc xung đột Nga - Ukraine và phủ nhận việc cung cấp hỗ trợ quân sự cho bất kỳ bên nào.
Đối với tên lửa Oreshnik, Liên bang Nga cho rằng loại vũ khí này là không thể đánh chặn, có thể đạt tốc độ 13.000 km/h.
Tới nay, Moskva mới chỉ hai lần sử dụng tên lửa Oreshnik trên chiến trường Ukraine, một lần nhằm vào thành phố Dnipro vào tháng 11/2024 và một lần nhằm vào Lviv hồi đầu tháng 1/2026.
Trong khi giới chức Liên bang Nga mô tả Oreshnik là một loại vũ khí mới và hiện đại, nhiều chuyên gia cho rằng nó chủ yếu dựa trên tên lửa đạn đạo tầm trung RS-26 Rubezh có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, vốn được sản xuất lần đầu vào năm 2011.
