CEO Mai Kiều Liên và khát vọng vươn tầm trong kỷ nguyên mới

Thưa bà, nhìn lại hành trình gần 50 năm từ những ngày đầu gian khó đến vị thế hôm nay, bà nhìn nhận thế nào về vai trò của kinh tế tư nhân trong việc giải quyết các bài toán lớn của xã hội?

Trở về Việt Nam năm 1976 và bắt đầu làm việc tại Vinamilk, tôi chứng kiến bối cảnh đất nước còn muôn vàn khó khăn. Khi ấy, ngành sữa gần như là con số không, nguồn cung hạn chế và hoàn toàn phụ thuộc nhập khẩu, trong khi tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng lại rất cao. Ngay từ những ngày đầu, Ban lãnh đạo Vinamilk đã tự đặt cho mình một câu hỏi giản dị nhưng mang tầm vóc lớn lao: Làm sao để mọi trẻ em Việt Nam đều được uống sữa mỗi ngày với chất lượng tốt và giá cả phù hợp, nhằm cải thiện thể trạng người Việt?.

Từ thực tiễn đó, tôi tâm niệm rằng kinh tế tư nhân nếu được định hướng đúng đắn, sẽ không chỉ dừng lại ở mục tiêu lợi nhuận mà còn phải góp phần giải quyết những bài toán căn bản của xã hội. Sự phát triển của doanh nghiệp cần song hành với sự thịnh vượng của đất nước, gắn liền với thương hiệu quốc gia và trách nhiệm cộng đồng. Nhìn rộng hơn, kinh tế tư nhân chính là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Khi doanh nghiệp phát triển bền vững và trách nhiệm, lợi ích sẽ lan tỏa tới người dân, cộng đồng và toàn xã hội.

Suốt hành trình gần 50 năm qua, Vinamilk luôn kiên định với khát vọng: Xây dựng nguồn dinh dưỡng chuẩn quốc tế, do người Việt làm chủ và phục vụ chính người Việt, vì sứ mệnh chăm sóc sức khỏe cộng đồng và đưa ngành sữa Việt vươn tầm thế giới.

Khát vọng cháy bỏng của chúng tôi là ngày hôm sau phải tốt hơn ngày hôm trước - từ tăng trưởng kinh doanh, giá trị thương hiệu đến việc nâng cao đời sống người lao động và đóng góp nhiều hơn cho ngân sách nhà nước. Hiện nay, Vinamilk đang đứng trong Top 36 công ty sữa lớn nhất thế giới và mục tiêu sắp tới là tiến vào Top 30, thậm chí Top 20. Về giá trị thương hiệu, chúng tôi đang xếp thứ 6 toàn cầu và sẽ nỗ lực để góp mặt trong Top 3.

Song song với kinh doanh, các chương trình như “Sữa học đường”, “Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam” hay các hoạt động xã hội khác không phải là việc làm ngắn hạn, mà là một phần không thể tách rời trong triết lý phát triển bền vững của chúng tôi. Vinamilk sẽ tiếp tục phát huy tinh thần “Luôn cầu tiến”, đổi mới sáng tạo, không ngừng nâng chuẩn ngành sữa trong nước để chinh phục những mục tiêu tăng trưởng mới trên bản đồ thế giới.

Từng xóa bỏ định kiến “Việt Nam không thể nuôi bò sữa” để xây dựng vùng nguyên liệu tự chủ, theo bà, đâu là chìa khóa để doanh nghiệp tư nhân làm chủ chuỗi giá trị?

Trước đây, từng tồn tại định kiến rằng điều kiện tự nhiên của Việt Nam không phù hợp để phát triển đàn bò sữa, khiến việc phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu được xem là điều hiển nhiên. Nhưng nếu cứ chấp nhận nghịch lý đó, ngành sữa Việt Nam sẽ mãi không thể tự chủ và phát triển bền vững.

Chính vì vậy, ngay từ những năm 1990, Vinamilk đã quyết định tiên phong xây dựng vùng nguyên liệu nội địa, từng bước kiến tạo hệ thống trang trại quy mô, chuẩn mực. Đó là một hành trình dài, đầy gian nan và tốn kém, nhưng chúng tôi kiên định niềm tin rằng: Chỉ khi nắm trong tay nguồn nguyên liệu, doanh nghiệp mới thực sự làm chủ được chất lượng, giá thành và đảm bảo sự phát triển trường tồn.

Theo tôi, yếu tố then chốt nằm ở tầm nhìn dài hạn và sự kiên định. Muốn làm chủ chuỗi giá trị, doanh nghiệp không thể tư duy ngắn hạn hay chỉ nhìn vào lợi ích trước mắt. Chúng ta phải chấp nhận đầu tư lớn, đầu tư chiều sâu cho những nền tảng cốt lõi - từ vùng nguyên liệu, công nghệ, con người đến hệ thống quản trị. Khi đã làm chủ trọn vẹn quy trình từ trang trại đến ly sữa, doanh nghiệp mới sở hữu nội lực mạnh mẽ để cạnh tranh sòng phẳng, không chỉ trên sân nhà mà còn trên thương trường quốc tế.

Năm 2013, Vinamilk cùng lúc đưa vào vận hành hai “siêu nhà máy sữa” với vốn đầu tư hàng trăm triệu USD, đánh dấu bước chuyển từ “giấc mơ sữa Việt” sang “vươn tầm thế giới”. Động lực nào đã thôi thúc bà đưa ra quyết định táo bạo này?

Thời điểm ấy, chúng tôi đã đặt ra cho mình một mục tiêu kiên định: “Tôi muốn thế giới phải biết đến ngành sữa Việt Nam”. Để hiện thực hóa khát vọng đó, Vinamilk không thể tự thỏa mãn với thị trường nội địa mà buộc phải nâng tầm cả về năng lực sản xuất lẫn chất lượng sản phẩm.

Việc vận hành hai 'siêu nhà máy' vào năm 2013 chính là bước đi chiến lược, thể hiện quyết tâm đưa Vinamilk tiệm cận và sánh ngang với các chuẩn mực hàng đầu thế giới. Đây không đơn thuần là câu chuyện về quy mô hay vốn liếng, mà là lời khẳng định mạnh mẽ về năng lực cung ứng sản phẩm chất lượng cao, ổn định, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của thị trường quốc tế.

Từ vị thế một quốc gia từng nhập khẩu sữa hoàn toàn, Vinamilk đã từng bước đưa tên tuổi Việt Nam ghi danh trên các bảng xếp hạng uy tín toàn cầu. Giá trị thương hiệu liên tục thăng hạng, có thời điểm lọt Top 10 thương hiệu sữa giá trị nhất thế giới, song hành cùng sự lớn mạnh về quy mô và năng lực cạnh tranh. Đó chính là “quả ngọt” của một hành trình đầu tư bài bản, kiên trì và không ngừng đổi mới.

Là nữ doanh nhân Việt Nam liên tiếp được Fortune vinh danh, bà kỳ vọng gì vào sự bứt phá của khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn mới của đất nước?

Việt Nam đang đứng trước kỷ nguyên vươn mình với lợi thế của người đi sau, có thể "đi tắt đón đầu". Trong nền kinh tế mở toàn cầu, cơ hội tiếp cận công nghệ và tri thức là chia đều cho tất cả. Vấn đề là mỗi doanh nghiệp có đủ nhạy bén để nắm bắt "thời cơ vàng" này hay không.

Tại Vinamilk, chúng tôi kiên định với ba giá trị: Tự chủ, quyết liệt và thiện tâm. Chúng tôi dám đổi mới chính mình ngay cả khi đang ở đỉnh cao. Chính vì vậy, mỗi giai đoạn lịch sử đều mang đến những cơ hội riêng. Nếu nắm bắt được, chúng ta sẽ hội nhập sâu rộng và đi rất xa. Ngược lại, nếu bỏ lỡ, sự phát triển sẽ chững lại và rất khó phục hồi.

Tôi có niềm tin vững chắc rằng, với tinh thần năng động và khát vọng cống hiến, doanh nghiệp tư nhân sẽ tiếp tục là động lực quan trọng đưa đất nước phát triển hùng cường. Bởi lẽ, chưa bao giờ chúng ta chứng kiến những thành tựu khoa học kỹ thuật phát triển vũ bão như giai đoạn này. Bài toán cốt lõi là liệu mỗi doanh nghiệp có đủ bản lĩnh để nắm bắt kho tàng tri thức của nhân loại, chuyển hóa nó thành trí tuệ của chính mình, phục vụ đắc lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Xin cảm ơn bà về cuộc trò chuyện này!