Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm kéo dài 90 phút ngày 9/10, thảo luận về cuộc xung đột Ukraine, một thỏa thuận lớn liên quan đến nguồn cung dầu diesel của Nga, cuộc khủng hoảng xoay quanh Iran và triển vọng mở rộng hợp tác giữa Moskva và Washington.
Tổng thống Trump mô tả cuộc trao đổi là “rất thành công”, đồng thời thông báo Nga đã đồng ý cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu nhằm góp phần hạ nhiệt giá năng lượng đang tăng vọt.
Trợ lý Tổng thống Nga phụ trách chính sách đối ngoại, ông Yury Ushakov cho biết cuộc điện đàm diễn ra trong bầu không khí thân thiện và có nội dung thực chất, đồng thời tiết lộ Tổng thống Trump đã điều chỉnh lịch trình để trao đổi với ông Putin sau dịp sinh nhật lần thứ 74 của nhà lãnh đạo Nga.
Dưới đây là những nội dung đáng chú ý từ cuộc điện đàm, theo các tuyên bố của hai nhà lãnh đạo và thông cáo chi tiết của Điện Kremlin, được kênh RT đăng tải tối 9/10.
Nga cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho Mỹ
Kết quả trực tiếp đáng chú ý nhất của cuộc điện đàm là một thỏa thuận năng lượng quy mô lớn, theo đó Nga sẽ tăng xuất khẩu dầu diesel sang Mỹ và các thị trường toàn cầu, qua đó có thể góp phần giảm bớt tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trên thị trường quốc tế.
Tổng thống Trump thông báo Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel, tiếp theo là 500.000 tấn trong tháng 11 và thêm 1 triệu tấn ngay sau đó. Ông cũng cho rằng Nga có thể cung cấp thêm 3 triệu tấn dầu diesel, tùy thuộc vào tình trạng hoạt động của các nhà máy lọc dầu nước này.
Sau đó, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak xác nhận Moskva sẽ bắt đầu dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dầu diesel trước thời hạn. Ông nhắc lại những khối lượng cung cấp đã được công bố và làm rõ rằng lượng xuất khẩu cuối cùng có thể đạt 3 triệu tấn mỗi tháng, đồng thời bảo đảm thị trường nội địa Nga vẫn được cung ứng đầy đủ.
Bộ Tài chính Mỹ cũng đã ban hành quyết định miễn trừ tạm thời các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động vận chuyển dầu diesel của Nga, có hiệu lực đến ngày 7/4/2027.
Tổng thống Trump dự đoán thỏa thuận này, cùng với việc Washington tuyên bố kiểm soát eo biển Hormuz, sẽ nhanh chóng kéo giảm giá dầu diesel, đặc biệt mang lại lợi ích cho nông dân, tài xế xe tải và người tiêu dùng Mỹ.
Nga cáo buộc Ukraine cản trở việc nối lại đàm phán
Cuộc xung đột Ukraine chiếm phần lớn thời gian thảo luận. Tổng thống Putin đã thông báo với Tổng thống Trump về tình hình dọc chiến tuyến và phản ứng của Moskva trước những cuộc tấn công mà Nga gọi là “tấn công khủng bố” của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng và các mục tiêu dân sự nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh Moskva vẫn nắm thế chủ động và tiếp tục kiên định với các mục tiêu của mình, đồng thời bày tỏ sẵn sàng tìm kiếm một giải pháp ngoại giao lâu dài.
Tuy nhiên, Tổng thống Putin cho rằng Kiev trên thực tế đã phá hỏng kế hoạch nối lại ngay lập tức các cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ.
Trong cuộc trao đổi trước đó, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về việc khởi động lại các cuộc đàm phán ngay sau cuộc bầu cử Duma Quốc gia Nga.
Theo ông Ushakov, các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) của Ukraine, bao gồm những cuộc tấn công nhằm vào các điểm bỏ phiếu và nhân sự liên quan đến bầu cử, đã làm thay đổi căn bản tình hình.
Trợ lý Tổng thống Nga cho biết Moskva hiện sẽ xem xét lại thời điểm có thể nối lại các cuộc đàm phán.
Theo thông tin được công bố, Tổng thống Trump đã hứa chuyển lập trường của Nga tới các đại diện Ukraine đang gặp hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tại Miami.
Ngoại giao về Iran “chưa hết cơ hội”
Tổng thống Putin nhấn mạnh vẫn có khả năng đạt được một giải pháp thông qua đàm phán với Tehran, đồng thời đề cập cuộc gặp ngày 8/10 với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tại Turkmenistan.
Theo ông Ushakov, Tổng thống Putin lưu ý rằng Washington và Tehran vẫn duy trì các cuộc tiếp xúc gián tiếp thông qua Qatar, bất chấp những phát biểu mang tính đối đầu giữa hai bên.
Moskva cũng tái khẳng định đề nghị tiếp nhận lượng uranium được làm giàu ở mức cao của Iran như một giải pháp tiềm năng nhằm tháo gỡ tình trạng bế tắc liên quan đến vấn đề hạt nhân.
Ông Ushakov cho biết Tổng thống Trump hoan nghênh sự tham gia của Nga vào các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng.
Sứ mệnh nhân đạo của Đệ nhất phu nhân Melania Trump
Tổng thống Putin đã đích thân cảm ơn Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump vì những nỗ lực của bà nhằm giúp các trẻ em bị chia cắt khỏi gia đình trong cuộc xung đột Ukraine được đoàn tụ với người thân.
Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về tình hình nhân đạo tại thị trấn Aleshki thuộc vùng Kherson.
Hai bên nhất trí rằng quan chức phụ trách nhân quyền của Nga Yana Lantratova sẽ duy trì liên lạc trực tiếp với văn phòng của Đệ nhất phu nhân Melania Trump.
Tăng cường quan hệ song phương và khả năng tổ chức hội nghị thượng đỉnh mới
Hai nhà lãnh đạo bày tỏ hài lòng về các kênh liên lạc hiện có giữa chính quyền hai nước, các cơ quan tình báo và những cơ quan chính phủ khác, đồng thời nhất trí tiếp tục duy trì hợp tác.
Tổng thống Putin nhấn mạnh Moskva đánh giá cao sự quan tâm mà Tổng thống Trump và đội ngũ của ông tiếp tục dành cho quan hệ với Nga, bất chấp những ưu tiên trong chính sách đối nội và các vấn đề Trung Đông của Washington.
Khi được hỏi liệu hai tổng thống đã nhất trí tổ chức một cuộc gặp trực tiếp hay chưa, ông Ushakov cho biết hai bên chưa thảo luận về một hội nghị thượng đỉnh cụ thể.
Tuy nhiên, ông gợi ý rằng Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) sắp tới tại Trung Quốc có thể tạo cơ hội để hai nhà lãnh đạo gặp lại nhau nếu cả hai cùng tham dự.
Trợ lý Tổng thống Nga cũng từ chối tiết lộ liệu Washington có đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào để đổi lấy việc Nga đồng ý cung cấp dầu diesel hay không, đồng thời cho rằng các quan chức Mỹ có thể sẽ cung cấp thêm thông tin làm rõ vấn đề này.
Lời chúc sinh nhật và câu chuyện khúc côn cầu
Ban đầu, phía Mỹ đề xuất tổ chức cuộc điện đàm để Tổng thống Trump trực tiếp chúc mừng sinh nhật Tổng thống Putin vào ngày 7/10.
Theo ông Ushakov, đặc phái viên Steve Witkoff đã liên hệ với Điện Kremlin trong ngày hôm đó để chuyển lời chúc mừng của Tổng thống Trump, cùng những lời chúc cá nhân của ông và ông Jared Kushner. Hai đặc phái viên cũng bày tỏ hy vọng sớm được gặp lại nhà lãnh đạo Nga.
Sau đó, các quan chức hai bên đã sắp xếp thời gian điện đàm phù hợp với chuyến thăm Turkmenistan của Tổng thống Putin và sự chênh lệch múi giờ giữa Moskva và Washington. Tổng thống Trump đã hoãn một số hoạt động được lên lịch trước đó.
Tổng thống Mỹ mở đầu cuộc điện đàm bằng lời chúc mừng sinh nhật và chuyển lời thăm hỏi của Đệ nhất phu nhân Melania Trump.
Hai nhà lãnh đạo cũng dành thời gian thảo luận về thể thao. Trong đó, Tổng thống Trump ca ngợi những đóng góp của ngôi sao khúc côn cầu Nga Alexander Ovechkin đối với môn thể thao này.
