Phát biểu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận lớn với người đồng cấp Vladimir Putin và Bộ Tài chính Mỹ quyết định tạm thời miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động thương mại nhiên liệu của Liên bang Nga trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng vọt, Tổng thống Zelensky bày tỏ: “Theo quan điểm của tôi, đây là một quyết định yếu đuối”.
Theo báo The Kyiv Post tối 9/10, Tổng thống Ukraine dường như đã trực tiếp phản hồi thông báo của Tổng thống Trump khi tuyên bố: “Cho phép Liên bang Nga bán các sản phẩm dầu mỏ là đầu tư vào một cuộc chiến cần phải chấm dứt, chứ không phải kéo dài”.
Ông Zelensky cũng đề cập đến quyết định của Liên minh châu Âu (EU) loại hai nhà tài phiệt Liên bang Nga, Alisher Usmanov và Mikhail Fridman, khỏi danh sách trừng phạt.
Theo ông Zelensky, kể từ quyết định đó, các cuộc tấn công của Liên bang Nga chỉ ngày càng gia tăng.
Khi các nghị sĩ Mỹ đang ở thăm Ukraine hỏi cần làm gì để chấm dứt cuộc chiến, Tổng thống Zelensky đã nêu ba điều kiện.
Thứ nhất, thực thi các biện pháp trừng phạt theo đạo luật do cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham thúc đẩy.
Thứ hai, hỗ trợ Ukraine bảo vệ tính mạng người dân.
Thứ ba, duy trì sức ép đối với Liên bang Nga liên quan đến cuộc chiến.
Ukraine tiếp tục đề xuất giảm leo thang xung đột
Tổng thống Zelensky tái khẳng định Kiev sẵn sàng thực hiện các bước giảm leo thang tương ứng với những hành động của Liên bang Nga, đồng thời cho biết nhóm đàm phán Mỹ đã nắm rõ lập trường này.
Ông Zelensky giải thích rằng các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu và những cơ sở dầu mỏ khác của Liên bang Nga là biện pháp đáp trả chiến dịch kéo dài nhiều năm của Moskva nhằm vào mạng lưới điện Ukraine.
Theo Tổng thống Ukraine, việc chấm dứt những cuộc tấn công này phụ thuộc vào việc Liên bang Nga ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.
Tuy nhiên, Moskva đã nhiều lần bác bỏ những thỏa thuận như vậy.
Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng bất kỳ biện pháp giảm leo thang nào cũng phải được thực hiện trên cơ sở có đi có lại, thay vì chỉ từ một phía, đồng thời đề cập đến kết quả hoạt động quân sự của Liên bang Nga trên chiến trường.
Theo đánh giá của ông Zelensky, trong năm nay, các lực lượng của Liên bang Nga trên chiến tuyến đang ở trạng thái yếu hơn bất kỳ thời điểm nào trước đó kể từ khi cuộc chiến bắt đầu.
Ông Zelensky cho rằng đó chính là lý do mà Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin dựa vào những nỗ lực đạt được các thỏa thuận hậu trường nhằm giảm bớt sức ép đối với Moskva , qua đó có thêm thời gian và thêm cơ hội để tiếp tục cuộc chiến.
Bên trong thỏa thuận lớn Mỹ - Nga về cung cấp dầu diesel
Trước đó, Tổng thống Trump công bố một thỏa thuận lớn với Moskva, sau cuộc điện đàm ngày 9/10 với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump tuyên bố: “Liên bang Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn trong tháng 11 và 1.000.000 tấn ngay sau đó”.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết thêm Moskva có thể cung cấp tới 3.000.000 tấn dầu diesel bổ sung “trong một thời gian ngắn”, tùy thuộc vào tình trạng hoạt động của các nhà máy lọc dầu Liên bang Nga, vốn gần đây liên tục đối mặt với nguy cơ bị Ukraine tấn công bằng vũ khí tầm xa
Ông Trump viết: “Giảm giá nhiên liệu cho người dân Mỹ, đặc biệt là những người nông dân, chủ trang trại và tài xế xe tải tuyệt vời của chúng ta, là ưu tiên hàng đầu của tôi”.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định thỏa thuận này, kết hợp với điều mà ông gọi là việc “kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz”, sẽ nhanh chóng kéo giảm giá dầu diesel đối với người dân Mỹ và phần còn lại của thế giới.
Ngay sau đó, Bộ Tài chính Mỹ đã công bố quyết định tạm thời miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động thương mại nhiên liệu của Liên bang Nga trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
Động thái này cho phép bán, giao hàng, dỡ hàng và nhập khẩu dầu diesel của Liên bang Nga, bao gồm cả nhập khẩu vào Mỹ, ít nhất đến ngày 7/4/2027.
Phản ứng của Moskva
Theo kênh RT tối 9/10, trong một tuyên bố được đưa ra sau cuộc điện đàm giữa hai tổng thống, Điện Kremlin cho biết Liên bang Nga sẵn sàng cung cấp dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ cho thị trường Mỹ cũng như thị trường toàn cầu.
Điện Kremlin khẳng định Moskva “tin chắc rằng điều này sẽ có tác động tích cực đối với toàn bộ nền kinh tế thế giới”.
Phó Thủ tướng Liên bang Nga Aleksandr Novak cũng xác nhận Moskva sẽ dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dầu diesel trước thời hạn.
Trao đổi với hãng thông tấn nhà nước Liên bang Nga TASS, ông Novak cho biết quá trình này sẽ được bắt đầu “ngay lập tức”.
Phó Thủ tướng Liên bang Nga tuyên bố: “Liên bang Nga hoan nghênh những bước đi của Mỹ nhằm ổn định thị trường năng lượng toàn cầu và từng bước khôi phục hoạt động thương mại năng lượng bình thường, đồng thời sẵn sàng phối hợp các hành động trong tương lai để tạo ra một thị trường có khả năng dự báo tốt hơn và lành mạnh hơn”.
