Sự kiện nằm trong chuỗi các hoạt động chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025). Đại diện lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng lãnh đạo các cấp của tỉnh Bạc Liêu và đông đảo nhân dân hai xã Vĩnh Hưng, Vĩnh Hưng A (huyện Vĩnh Lợi) đến dự.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Phạm Văn Thiều, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu đề nghị: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì phối hợp các cơ quan khẩn trương xây dựng Quy hoạch di tích để kịp thời xác định nội dung và biện pháp bảo quản, tu bổ, phục hồi các yếu tố gốc của di tích nhằm phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt, từng bước xây dựng nơi đây trở thành Trung tâm nghiên cứu, bảo tồn nền văn hóa Óc Eo của khu vực Nam Bộ. Bên cạnh đó, Sở cần triển khai thực hiện tốt công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích theo đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa. Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu cũng đề nghị cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, lực lượng vũ trang và đoàn thể các cấp tỉnh Bạc Liêu thường xuyên có kế hoạch tổ chức về nguồn, viếng thăm di tích.
Di tích khảo cổ Vĩnh Hưng được xác định có niên đại từ thế kỷ VII - VIII sau Công nguyên, thuộc giai đoạn phát triển cuối của nền văn hóa Óc Eo, tọa lạc tại ấp Trung Hưng 1B, xã Vĩnh Hưng A, huyện Vĩnh Lợi, cách thành phố Bạc Liêu - Trung tâm tỉnh Bạc Liêu khoảng 20km về hướng Tây Bắc. Tháp Vĩnh Hưng còn có tên gọi khác là Tháp Trà Long, Tháp Lục Hiền.
Từ tư liệu Khảo cổ học có thể thấy, Tháp Vĩnh Hưng có quy hoạch tổng thể được sử dụng trong thời gian khá dài, với nhiều lần trùng tu, sửa chữa bởi các cộng đồng cư dân cổ. Tháp Vĩnh Hưng đã qua 3 lần khai quật, khảo cổ vào các năm: 2002; 2006; 2011. Hiện vật phát hiện được qua các cuộc thám sát, khai quật khảo cổ tại di tích với số lượng lớn, phong phú về thể loại, chất liệu giúp cho việc nhận diện và khẳng định giá trị của Di tích khảo cổ Vĩnh Hưng trong hệ thống di sản văn hóa của dân tộc.
Trong số hàng trăm hiện vật được phát hiện tại di tích, đáng chú ý là bộ sưu tập cổ vật bằng đồng (năm 2002) được đánh giá vào loại hiếm có và rất có giá trị. Đây cũng là bộ sưu tập tượng đồng nhiều nhất đến nay được ghi nhận ở các công trường khai quật khảo cổ học khu vực phía Nam. Trong bộ sưu tập này, có nhiều tượng đồng với hoa văn tinh xảo, kỹ thuật chế tác điêu luyện và mang đậm dấu ấn văn hóa của nền văn minh sông Hằng (Ấn Độ). Trong số hiện vật được tìm thấy tại Di tích khảo cổ Vĩnh Hưng đã có 5 hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia là: Tượng Sadasiva đã được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2015; Tượng Nam thần đã được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2015; Tượng Nữ thần Parvati được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2015; Tượng Nam thần được đúc theo tư thế ngồi, có 2 tay, chân phải chống cao, chân trái xếp bằng; trang trí nhiều mô tuýp được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2020; Tượng nữ thần UMA được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2023.
Với những giá trị đặc biệt tiêu biểu, ngày 18/7/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 694/QĐ-TTg về việc xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt đối với di tích Khảo cổ Vĩnh Hưng, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu. Đây không chỉ là niềm tự hào của nhân dân huyện Vĩnh Lợi, người dân tỉnh Bạc Liêu mà còn góp phần thiết thực vào việc giữ gìn sự phong phú, đa dạng của kho tàng di sản văn hóa vật thể của Việt Nam.
Dịp này, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu tặng Bằng khen cho các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu trong thực hiện bảo tồn, phát huy giá trị Di tích và lập hồ sơ Di tích Quốc gia đặc biệt đối với di tích Khảo cổ Vĩnh Hưng.
