Ông Lưu Văn Thụy, Chủ tịch UBND huyện Kiến Thụy cho biết, đây là một trong 5 di tích được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt (đợt 17, năm 2025) tại Quyết định số 152/QĐ-TTg; là sự kiện quan trọng, ghi nhận những giá trị to lớn, tiêu biểu về mặt lịch sử, văn hóa và kiến trúc của quần thể di tích; đồng thời cũng là cơ hội để huyện Kiến Thụy cùng với thành phố Hải Phòng phát triển quảng bá về văn hóa, du lịch, góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển và hội nhập trong thời gian tới.
Theo sử sách ghi lại, Vương triều Mạc do Thái tổ Mạc Đăng Dung (1483-1541) sáng lập ra. Ông là người làng Cổ Trai, huyện Nghi Dương, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương (nay là làng Cổ Trai, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng). Vương triều nhà Mạc tồn tại từ năm 1527 đến năm 1592, với 5 đời vua. Trong suốt quãng thời gian 65 năm trị vì, nhà Mạc đã đưa ra nhiều chính sách cải cách, phát triển kinh tế làm cho đời sống nhân dân no đủ, xã hội ổn định. Dưới thời nhà Mạc, nhiều hiền tài đã xuất hiện, tiêu biểu trong số những hiền tài của đất nước thời bấy giờ là Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ và Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Tuy là một vương triều có thời gian tồn tại ngắn nhưng không thể phủ nhận rằng, triều đại nhà Mạc đã để lại những dấu ấn tốt đẹp cho lịch sử nước nhà giai đoạn nửa đầu thế kỷ XVI.
Kinh đô Dương Kinh xưa với nhiều di tích, di sản, bảo vật quốc gia, công trình văn hóa vẫn tồn tại đến ngày nay. Tiêu biểu là Cụm di tích liên quan đến nhà Mạc ở Dương Kinh, gồm: Từ đường họ Mạc được xếp hạng là di tích cấp quốc gia năm 2002; Khu tưởng niệm các vua nhà Mạc được xếp hạng là di tích lịch sử cấp thành phố năm 2016; chùa Trà Phương được xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 2007; chùa Nhân Trai được xếp hạng di tích cấp thành phố năm 2003; đền - chùa Hòa Liễu được xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 1993.
Cụm 5 di tích liên quan đến nhà Mạc ở Dương Kinh là tổng hòa của nhiều yếu tố về văn hóa, lịch sử và nghệ thuật. Tại đây đang lưu giữ những bảo vật quốc gia: Định Nam đao, tượng Mạc Thái Tổ, bức phù điêu Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn, cùng các văn bia mang tính độc bản và những lễ hội văn hóa phi vật thể quốc gia đặc sắc, điển hình là Lễ hội Minh thề độc nhất vô nhị ở Việt Nam.
