Đầu tư lớn cho AI: Từ cuộc đua chi tiêu đến bài toán hiệu quả

Đầu tư khổng lồ cho AI đặt ra câu hỏi về hiệu quả và giá trị tạo ra. Trong thực hiện Nghị quyết 57, Việt Nam cần tập trung nguồn lực có trọng tâm, tránh dàn trải, gắn phát triển AI với sản phẩm cụ thể, hiệu quả đo đếm được và đóng góp thiết thực cho tăng trưởng. 

Thông báo số 24-TB/CQTTBCĐ kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW

Chú thích ảnh
Biểu tượng của OpenAI và ChatGPT. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Theo Trưởng bộ phận Nghiên cứu Cổ phiếu Toàn cầu của Goldman Sachs, ông Jim Covello, trí tuệ nhân tạo (AI) đã phát triển rất nhanh và thu hút lượng đầu tư khổng lồ, nhưng hiệu quả thực sự của mô hình kinh doanh này vẫn chưa được chứng minh.

Trong một phát biểu trên podcast “Exchanges”, công bố hôm 2/6, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Cổ phiếu Toàn cầu của Goldman Sachs, ông Jim Covello cho biết: “Trong vài năm qua, chúng ta thực ra đã rời xa hơn khỏi mục tiêu đó thay vì tiến gần hơn tới nó”.

Theo ông Covello, nguyên nhân là khi các công ty tiếp tục đầu tư ngày càng nhiều, mức lợi nhuận cần thiết để biện minh cho những khoản chi tiêu đó cũng phải tăng theo.

Nhận định của ông Covello được đưa ra trong bối cảnh các doanh nghiệp đang đổ hàng trăm tỷ USD vào trí tuệ nhân tạo (AI) và chỉ số S&P 500 liên tục lập những mức đỉnh mới, trong khi giới đầu tư vẫn tranh luận liệu AI có thể tạo ra lợi nhuận tương xứng với số tiền đã bỏ ra hay không.

Trưởng bộ phận Nghiên cứu Cổ phiếu Toàn cầu của Goldman Sachs thừa nhận rằng một số diễn biến đã vượt xa kỳ vọng của mình.

Mức độ tiếp nhận AI của người tiêu dùng mạnh hơn dự đoán, các mô hình AI đã tiến bộ nhanh chóng và các doanh nghiệp vẫn tiếp tục gia tăng chi tiêu cho công nghệ này.

Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu AI có thể tạo ra mức sinh lời đủ để chứng minh hiệu quả của những khoản đầu tư khổng lồ hay không.

“Tất cả giá trị kinh tế cho đến nay vẫn tiếp tục chảy vào các công ty bán dẫn”, ông Covello nói và cho rằng điều này trái ngược với các chu kỳ công nghệ trước đây, khi các nhà sản xuất chip phát triển thịnh vượng cùng với sự thành công của khách hàng của họ.

Hiện nay, theo ông Covello, các công ty bán dẫn đang thu được những khoản lợi nhuận vượt trội, trong khi các doanh nghiệp ở phía trên của chuỗi cung ứng AI vẫn chưa chứng minh được khả năng tạo ra lợi nhuận kinh tế tương đương.

Theo tờ Business Insider, các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây lớn vẫn tiếp tục tăng mạnh chi tiêu vốn liên quan đến AI, ngay cả khi các nhà đầu tư còn đang tranh luận về thời điểm những khoản đầu tư này bắt đầu mang lại lợi nhuận đáng kể.

“Xét trên nhiều khía cạnh, các công ty hiện đang mất nhiều tiền hơn để triển khai công nghệ này so với hai năm trước”, ông Covello nói.

Một trong những nguyên nhân lớn là nỗi lo bị tụt lại phía sau.

“Có một mức độ FOMO (nỗi sợ bị bỏ lỡ cơ hội) rất lớn ở mọi cấp độ trong chuỗi cung ứng”, Covello nhận định, đồng thời cho rằng tốc độ chi tiêu đã vượt xa những lợi ích kinh tế đã được chứng minh.

“Tôi nghĩ điều đó xuất phát từ việc mọi người đều lo ngại rằng nếu công nghệ này thực sự bùng nổ và tìm được những ứng dụng kinh tế hiệu quả quy mô lớn, trong khi các đối thủ cạnh tranh của bạn đã làm chủ được nó còn bạn thì không, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng”, ông Covello nói.

Cuối cùng, câu hỏi quan trọng nhất vẫn là liệu khoản chi tiêu khổng lồ của ngành AI có tạo ra thành quả xứng đáng hay không.

“Đến một thời điểm nào đó, bạn phải kiếm được tiền. Người ta đầu tư vào một doanh nghiệp để tạo ra lợi nhuận và kiếm tiền”, ông Covello kết luận.

Khoảng cách giữa quy mô đầu tư và hiệu quả kinh tế của AI đặt ra vấn đề đáng chú ý đối với Việt Nam, đó là đầu tư cho công nghệ chiến lược phải được chuyển hóa thành sản phẩm, kết quả và giá trị cụ thể, thay vì lấy quy mô đầu tư làm thước đo thành công.

Đối với Việt Nam, vấn đề không phải là có đầu tư mạnh cho AI hay không, mà là tổ chức nguồn lực như thế nào để đầu tư thực sự tạo ra sản phẩm và giá trị cụ thể.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định AI là một trong những công nghệ chiến lược cần từng bước làm chủ, đồng thời yêu cầu ưu tiên nguồn lực quốc gia cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nguồn ngân sách phải được cơ cấu theo hướng "tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải".

Thông báo số 24-TB/CQTTBCĐ kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 57 tiếp tục cụ thể hóa yêu cầu này khi chuyển mạnh trọng tâm sang "tạo ra sản phẩm, kết quả và giá trị cụ thể", quy định nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 57 chỉ được coi là hoàn thành khi có "sản phẩm vận hành, dữ liệu kiểm chứng, người dùng thực tế và hiệu quả đo đếm được".

Đối với từng công nghệ chiến lược, trong đó có AI, Thông báo 24 còn yêu cầu xác định mục tiêu theo các mốc 1 năm, 3 năm, 5 năm và 10 năm về công nghệ được làm chủ, sản phẩm hình thành, khả năng xuất khẩu và đóng góp cho tăng trưởng, quốc phòng, an ninh và năng lực tự chủ quốc gia; cơ quan chủ trì phải chịu trách nhiệm về "sản phẩm cuối cùng, kết quả, hiệu quả và tác động thực tế".

Như vậy, bám sát hai văn bản, đầu tư cho AI cần được đánh giá không chỉ ở nguồn lực đã bỏ ra mà quan trọng hơn ở công nghệ làm chủ được, sản phẩm hình thành, người dùng thực tế, hiệu quả đo đếm được và đóng góp cụ thể cho tăng trưởng.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Cuộc đua AI trước lời kêu gọi 'giảm tốc'

Cuộc đua AI trước lời kêu gọi 'giảm tốc'

Trong khoảng 10 ngày đầu tháng 9/2026, hàng loạt sự kiện dồn dập đã khiến chính các công ty AI lớn nhất thế giới phải chững lại và xem xét mức độ an toàn của những sản phẩm do mình tạo ra.

Hình ảnh Thái Bình Dương nhìn từ Trạm Vũ trụ Quốc tế đang bay trên quỹ đạo. Ảnh: NASA

Cuộc đua đưa trung tâm dữ liệu AI lên quỹ đạo bắt đầu nóng lên

Trong bối cảnh nhu cầu về năng lực tính toán cho trí tuệ nhân tạo (AI) tăng mạnh và sự phản ứng đối với các trung tâm dữ liệu trên mặt đất gia tăng, các tập đoàn công nghệ đang tìm kiếm những hướng đi mới, trong đó có ý tưởng đưa trung tâm dữ liệu vào không gian.