Cuối ngày, khi hoàng hôn gọi mặt trời xuống núi, màn đêm dần bao phủ lên bản Pú Cang xã Nậm Khắt, huyện Mù Cang Chải (Yên Bái) thì chủ nhân của những ngôi nhà lục tục từ trên nương rẫy trở về, nhưng không thấy bóng dáng đàn ông mà chỉ toàn phụ nữ.
|
Các chị sau hàng chục giờ lao động trên nương, về nhà lại tiếp tục bắt tay vào những công việc gia đình cho đến tận nửa đêm… Sự khắc khổ, buồn bã hiện rõ trên từng khuôn mặt phụ nữ người Mông. Cả bản không nghe thấy một tiếng cười. Không khí hoang vắng, ảm đạm ngự trị trong các ngôi nhà…Già làng Sùng A Chinh, Bản Pú Cang, xã Nậm Khắt, Mù Cang Chải kể lại: Ngày trước bản này cũng đông vui lắm, nhưng từ khi ma túy về bản, bọn đàn ông, thanh niên đã không nghe theo lời người già nên rủ nhau chơi bời nghiện ngập, buôn bán ma túy. Giờ nhiều người bị bắt đi tù rồi, ở đây hầu hết chỉ còn lại người già, phụ nữ và trẻ em. Bản bây giờ nghèo lắm, chính vì vậy mà nhiều người còn gọi Pú Cang là “Bản chờ chồng”Ở cái bản này, chịu cơ cực nhất có lẽ là chị Giàng Thì Pàng... Hơn 5 năm nay, ngày nào cũng vậy, chị Pàng một mình lên nương rẫy rồi trở về nhà với những công việc quen thuộc. Chồng lĩnh án tù vì tội buôn bán ma túy nên mọi công việc trong gia đình một mình chị phải gánh vác. Cuộc sống hàng ngày thiếu thốn, nhưng khổ nhất là lũ trẻ không được đi học và thiếu sự dạy dỗ, che chở của người cha…Lời tâm sự của chị Pàng xen lẫn những giọt nước mắt: Từ năm 2007 đến nay chồng mình bị bắt đi tù vì mua bán ma túy, 4 mẹ con sống khổ lắm, gà lợn không có ai trông bị bắt trộm hết. Ngày trước có ít gỗ để làm nhà mới, giờ cũng phải bán hết để cho các con ăn rồi…Còn chị Mùa Thị Cha thuộc diện nghèo nhất bản cũng là một phụ nữ phải sống trong hiu quạnh chờ chồng cải tạo trong trại giam vì buôn bán ma túy từ năm 2004. Túp lều của 2 mẹ con không có lấy một vật gì đáng giá, khi trời mưa nước hắt đầy nhà nhưng cũng không có ai sửa giúp, cảnh thiếu đói thì diễn ra quanh năm. Chị Cha cũng chỉ mong muốn chồng mình cải tạo tốt để sớm trở về cùng làm ăn cho các con đỡ khổ. Đây chỉ là hai trong số hàng chục người phụ nữ Mông đang chờ chồng mãn hạn tù về với gia đình, về với bản.Tại bản Pú Cang, việc sửa chữa nhà đáng ra của cánh đàn ông, nhưng ở đây chị em phụ nữ phải trèo lên cả nóc và trần nhà, một việc có thể coi là cấm kỵ đối với phụ nữ người Mông. Cũng ở Pú Cang, dễ dàng bắt gặp cảnh chị em phụ nữ làm những công việc nặng nhọc nhất. Còn trẻ con trong bản thì hầu hết không được tới trường. Có thể thấy hệ lụy từ ma túy đã dẫn tới tình trạng nghèo đói, bệnh tật và thất học ở nơi đâyDo nằm giáp ranh với xã Ngọc Chiến huyện Mường La (Sơn La) nên nhiều năm nay Pú Cang đã trở thành cái rốn ma túy không riêng của xã Nậm Khắt mà còn của cả huyện Mù Cang Chải. Hiện cả bản có hơn 10 trường hợp đang cải tạo trong trại giam chỉ vì ma túy. Ngoài ra, theo thống kê chưa đầy đủ, bản Pú Cang có gần 30 trường hợp nghiện ma túy.Điều đáng nói, trong 98 hộ của bản Pú Cang, có tới 89 hộ nghèo và thiếu đói từ 5 đến 6 tháng trong năm. Nhiều gia đình cả vợ và chồng bị bắt, bỏ lại đàn con không nơi nương tựa. Cảnh con không cha, vợ không chồng đã không còn là chuyện lạ ở nơi này. Hiện cả bản chỉ có khoảng 30% là thanh niên, còn lại là phụ nữ, người già và trẻ em... cũng chỉ vì ma túy.Ông Chang Thế Sửu, Chủ tịch UBND xã Nậm Khắt lo lắng: Không riêng gì Pú Cang mà hiện nay các bản Làng Sang và Páo Khắt của xã Nậm Khắt, mỗi bản cũng có trên chục trường hợp đi tù vì ma túy. Tệ nạn ma túy đã làm cho cuộc sống người dân nơi đây mãi trong vòng luẩn quẩn đói nghèo, lạc hậu. Và người chịu thiệt thòi nhất chính là chị em phụ nữ người dân tộc khi phải một mình gánh trên vai mọi lo toan cuộc sống.Hiện nay, xã Nậm Khắt đang được đầu tư xây dựng tuyến đường từ quốc lộ 32 sang huyện Mường La (tỉnh Sơn La). Đây là thời cơ để Nậm Khắt hội nhập và phát triển song cũng là điều kiện thuận lợi để bọn tội phạm hoạt động. Nếu không sớm có những biện pháp hữu hiệu nhằm ngăn chặn, đẩy lùi tệ nạn ma túy thì có lẽ xã Nậm Khắt sẽ ngày càng xuất hiện thêm nhiều “bản chờ chồng” như ở Pú Cang này...Tuấn Anh
