Đây là cơ hội để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đổi mới chương trình đào tạo, tăng cường liên kết với các doanh nghiệp, mở rộng cơ hội học tập và việc làm cho người lao động, nhất là học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn. Từ đó giúp người lao động có thu nhập tốt, góp phần nâng cao đời sống và giảm nghèo bền vững.
Gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp
Hiện Hải Phòng có khoảng 250 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, với khoảng 175.000 lao động. Tuy nhiên, nguồn nhân lực chất lượng cao mới chỉ đáp ứng khoảng 40 - 45% nhu cầu của doanh nghiệp. Theo dự báo, đến năm 2030, ngành logistics Việt Nam có thể thiếu tới 2 triệu lao động. Thực tế này đòi hỏi các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải thường xuyên cập nhật chương trình học, tăng thời lượng thực hành, gắn kiến thức lý thuyết với môi trường làm việc thực tế.
Là một trong số ít trường đào tạo logistics tại khu vực phía Bắc, Trường Cao Đẳng Hàng Hải và Đường thuỷ I đã mở mã ngành này từ năm 2018, mỗi năm đào tạo hàng trăm sinh viên. Căn cứ kế hoạch đào tạo và chương trình đào tạo của từng ngành, nghề, trường thường xuyên tổ chức cho học sinh, sinh viên tham gia thực hành, thực tập tại doanh nghiệp nhằm giúp người học được tiếp cận môi trường sản xuất, kinh doanh thực tế, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp và nâng cao khả năng thích ứng với yêu cầu của thị trường lao động.
Bà Đỗ Thị Thu Trang, Giảng viên Khoa Kinh tế, Trường Cao Đẳng Hàng Hải và Đường thuỷ I cho biết: Trường có thế mạnh về đào tạo logistics, phương châm đào tạo là giảm thiểu thời gian học lý thuyết, tăng cường thời gian thực hành và trải nghiệm thực tế. Trường đã đầu tư một Trung tâm logistics tại Đồng Hoà (Kiến An) và đây là trung tâm được xem là trung tâm hiện đại bậc nhất cả nước. Tại Trung tâm này, tất cả các hoạt động của một doanh nghiệp logistics được mô phỏng một cách chính xác nhất. Đây là nơi mà sinh viên sẽ được tập làm trước khi làm thật. Khi sinh viên đến các doanh nghiệp lúc đó sinh viên sẽ không còn bỡ ngỡ và có thể bắt kịp được ngay với công việc.”
Trong năm học 2025-2026, nhà trường tiếp tục mở rộng và duy trì hiệu quả mạng lưới hợp tác với trên 50 doanh nghiệp, cơ quan sử dụng lao động thuộc các lĩnh vực hàng hải, logistics, cơ khí, công nghiệp, điện - điện tử, công nghệ ô tô và dịch vụ kỹ thuật. Thông qua hoạt động hợp tác với doanh nghiệp, nhà trường từng bước nâng cao tính thực tiễn, tính cập nhật của chương trình đào tạo; tạo điều kiện để người học được tiếp cận môi trường sản xuất thực tế, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với yêu cầu của thị trường lao động.
Học nghề để mở rộng cơ hội việc làm
Không chỉ dành cho học sinh vừa tốt nghiệp phổ thông, giáo dục nghề nghiệp ngày càng trở thành lựa chọn của nhiều lao động trẻ đã đi làm, mong muốn nâng cao trình độ chuyên môn và tìm kiếm cơ hội phát triển tốt hơn. Thay vì tiếp tục làm những công việc phổ thông với thu nhập và khả năng thăng tiến còn hạn chế, họ chủ động quay trở lại trường học nghề, trang bị kiến thức và kỹ năng để có thể đảm nhận những vị trí công việc đòi hỏi chuyên môn cao hơn.
Thạc sĩ Đỗ Hồng Hải, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Hàng hải và Đường thủy I cho biết: “Hiện nay, nhà trường đang đào tạo 10 nghề trọng điểm, trong đó có 4 nghề đặc thù liên quan đến lĩnh vực hàng hải, logistics, điều khiển tàu biển và khai thác máy tàu thủy. Thành phố Hải Phòng cũng có chính sách hỗ trợ người học nghề theo Nghị quyết 03. Trong số 9 nghề thuộc danh mục thành phố hỗ trợ, nhà trường hiện có 6 nghề đang đào tạo”.
Chính sách hỗ trợ học nghề cùng với sự đa dạng của các ngành đào tạo góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục nghề nghiệp, nhất là đối với những người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, mong muốn học tập để thay đổi công việc và nâng cao thu nhập.
Trường hợp của Phạm Văn Quý là một ví dụ. Sau khi tốt nghiệp THPT, thay vì tiếp tục học lên cao hơn, Quý lựa chọn đi làm tại một kho bãi. Trong quá trình làm việc, tiếp xúc với các hoạt động vận chuyển, lưu trữ và quản lý hàng hóa, anh nhận thấy đây chính là những công việc thuộc lĩnh vực logistics. Tuy nhiên, khi tìm hiểu sâu hơn về nghề, Quý nhận ra bản thân còn thiếu kiến thức chuyên môn và bằng cấp cần thiết để có thể phát triển lâu dài. Đó cũng là lý do Quý quyết định quay trở lại Trường Cao đẳng Hàng hải và Đường thủy I theo học ngành Logistics. Hiện nay, Quý đã có công việc ổn định tại một khu công nghiệp, mở ra hướng phát triển nghề nghiệp lâu dài.
Một lựa chọn tương tự là Vũ Minh Trang, sinh viên Khoa Kinh tế, ngành Logistics. Sau khi tốt nghiệp THPT, Trang đã có khoảng 8 năm làm lao động phổ thông, công việc chủ yếu dựa vào sức lao động và chưa có nhiều cơ hội thăng tiến. Vũ Minh Trang chia sẻ: “Em muốn được đào tạo bài bản để công việc có thể tiến triển xa hơn. Khi làm công việc phổ thông, em cảm thấy mình vẫn dậm chân tại chỗ, chỉ là một công nhân bình thường. Nhưng nếu được học ngành Logistics, cơ hội phát triển của em tại Thành phố Cảng này sẽ rất nhiều. Giai đoạn đầu đi học lại, vừa nuôi con nhỏ vừa phải sắp xếp việc học cũng khá áp lực, nhưng đến bây giờ em thấy lựa chọn của mình là vô cùng đúng đắn”. Theo Trang, bên cạnh kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng công nghệ là những yếu tố quan trọng giúp người lao động có thể tiếp cận những vị trí việc làm tốt hơn trong lĩnh vực logistics.
Theo thống kê của Hiệp hội Logistics Việt Nam, nhu cầu nhân lực ngành Logistics tại Hải Phòng được dự báo tiếp tục tăng mạnh, từ khoảng 369.000 lao động vào năm 2025 lên khoảng 460.000 lao động vào năm 2030; trong đó, nhu cầu lao động qua đào tạo đến năm 2030 khoảng 368.000 người. Đây là dư địa việc làm lớn, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực.
Thực tế tại Trường Cao đẳng Hàng hải và Đường thủy I cho thấy, việc gắn đào tạo với doanh nghiệp đang mang lại những kết quả tích cực. Theo báo cáo năm học 2025–2026, 100% học sinh, sinh viên các nghề đi biển có việc làm sau tốt nghiệp, với thu nhập bình quân 15–20 triệu đồng/tháng; trên 80% sinh viên các nghề khác có việc làm phù hợp sau 6 tháng tốt nghiệp.
Khi đào tạo nghề được gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, cùng với các chính sách hỗ trợ người học, cơ hội tiếp cận việc làm bền vững sẽ được mở rộng. Đây cũng là một trong những giải pháp thiết thực để phát triển nguồn nhân lực, nâng cao thu nhập và thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều bền vững.
