OpenAI ngày 8/10 cho biết đã phát hiện các đối tượng sử dụng mô hình AI của công ty để sản xuất, chỉnh sửa và phát tán nội dung chỉ trích chính sách của Washington đối với Tehran. Chiến dịch liên quan đến bảy người sử dụng danh tính nhà báo giả, nhằm đưa bài viết lên các trang tin có thật và tiếp cận độc giả rộng hơn.
Theo thông báo trên blog chính thức, công ty đã khóa các tài khoản ChatGPT liên quan sau khi phát hiện người dùng đưa ra yêu cầu bằng tiếng Ba Tư để chỉnh sửa bài báo, soạn thư đề xuất nội dung gửi các tòa soạn và tạo bình luận trên mạng xã hội.
Một số bài viết có tiêu đề như “Chính sách Iran của Mỹ đang bị tư nhân hóa? Câu hỏi về Jared Kushner” và “Cuộc chiến Iran và sự sụp đổ của uy tín đạo đức phương Tây”.
Đưa thông điệp lên các trang tin có thật
Bài viết về Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump và chính sách đối ngoại của Mỹ được đăng trên LA Progressive, ấn phẩm có trụ sở tại Los Angeles, tự giới thiệu là cơ quan báo chí độc lập.
Phần lớn các cơ quan truyền thông đăng tải nội dung nói trên không thuộc nhóm báo chí chính thống lớn, song một số có lượng độc giả đáng kể. Middle East Monitor, có trụ sở tại London, sở hữu gần hai triệu người theo dõi trên Facebook.
Việc đưa thông điệp phản đối chiến tranh lên những nền tảng truyền thông đang hoạt động có thể giúp chiến dịch tiếp cận công chúng Mỹ hiệu quả hơn. Tuy nhiên, OpenAI chưa xác định được ai đứng sau hoạt động này hoặc liệu những người liên quan có liên hệ với chính phủ Iran hay không.
“Các hoạt động nhìn chung có vẻ phù hợp với mô hình của một tác nhân thương mại thực hiện chiến dịch gây ảnh hưởng theo hợp đồng, nhưng chúng tôi không thể xác định chính xác bên đứng sau”, OpenAI nêu trong báo cáo.
Ông Daud Abdullah, Giám đốc Middle East Monitor, nói rằng cơ quan này sẽ kiểm tra các bài viết bị cảnh báo và thực hiện biện pháp xử lý phù hợp. Một đại diện khác sau đó cho biết các bài viết liên quan đã bị gỡ, đồng thời đơn vị đang rà soát quy trình tiếp nhận bài cộng tác.
AI hỗ trợ tạo bình luận định hướng dư luận
Theo OpenAI, sau khi bài viết được đăng tải, những người tham gia chiến dịch tiếp tục sử dụng ChatGPT để tạo bình luận trên mạng xã hội, giả danh độc giả phản ứng về nội dung các bài báo.
Các yêu cầu tập trung vào những chủ đề như tấn công tên lửa, ngừng bắn và hoạt động ngoại giao. Bình luận được tạo ra thường mô tả Mỹ là bên gây hấn, Israel là đồng minh không đáng tin cậy của Washington, còn Iran là bên chịu tổn thất nhưng kiên cường chống trả.
Bà Jessica Brandt, người đứng đầu Trung tâm chống ảnh hưởng nước ngoài có hại thuộc Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ giai đoạn 2023-2025, nhận định việc đưa được nội dung lên các cơ quan truyền thông có thật là điểm đáng chú ý của chiến dịch.
“Điều đáng chú ý là phía Iran đã đưa được nội dung của họ lên các cơ quan truyền thông thực sự, qua đó mở rộng phạm vi tiếp cận tiềm năng của chiến dịch”, bà Brandt nói.
AI giúp các đối tượng che giấu vai trò, xây dựng vỏ bọc tinh vi và phát tán nội dung thông qua những kênh truyền thông hợp pháp, khiến độc giả khó nhận diện nguồn gốc thông tin.
Mặt trận thông tin ngày càng phức tạp
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh AI được sử dụng ngày càng nhiều trong các hoạt động tuyên truyền liên quan đến xung đột Mỹ - Israel - Iran. Người trẻ Iran từng tạo video theo phong cách Lego chế giễu lãnh đạo Mỹ, trong khi Tổng thống Donald Trump cũng đăng video do AI tạo ra, mô tả các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran.
Truyền thông Mỹ trước đó đưa tin một báo cáo tình báo sai có sự hỗ trợ của AI, cáo buộc tàu Trung Quốc vận chuyển các bộ phận hạt nhân, từng suýt khiến quân đội Mỹ tiếp cận và kiểm tra con tàu.
Các vụ việc cho thấy AI không chỉ giúp tạo nội dung sai lệch với chi phí thấp mà còn có thể đưa thông tin vào những kênh truyền thông và quy trình ra quyết định vốn được xem là đáng tin cậy. Trong bối cảnh các chiến dịch gây ảnh hưởng ngày càng khó nhận diện, việc xác minh nguồn tin và minh bạch hóa quy trình biên tập trở thành thách thức lớn đối với ngành báo chí.
