Báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) dẫn báo cáo Chỉ số Cạnh tranh AI Toàn cầu do tổ chức nghiên cứu và đầu tư công nghệ Deep Knowledge Group công bố ngày 11/5, Trung Quốc đạt 85,3 điểm, đứng sau Mỹ và Anh. Báo cáo đánh giá Trung Quốc sở hữu quy mô lớn về AI, công nghệ sinh học và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Mỹ tiếp tục dẫn đầu bảng xếp hạng với 93,1 điểm nhờ hệ sinh thái nghiên cứu mạnh, mạng lưới bệnh viện phục vụ nghiên cứu chuyển giao, dòng vốn tư nhân lớn và khả năng thương mại hóa công nghệ. Anh đứng thứ hai với 87,6 điểm nhờ lợi thế về hệ thống y tế, nền tảng y học chuyển giao và độ tin cậy về quy định pháp lý. Trong khi đó, Thụy Sĩ và Đức lần lượt xếp sau Trung Quốc trong bảng xếp hạng cấp quốc gia.
Báo cáo cho thấy cuộc cạnh tranh AI toàn cầu đang dịch chuyển từ các mô hình trợ lý ảo (chatbot) và AI đa dụng sang những lĩnh vực có yêu cầu dữ liệu lớn, độ chính xác cao và chịu giám sát chặt chẽ như y tế và khoa học sự sống. Theo đó, năng lực AI không còn được đánh giá chỉ dựa trên quy mô nghiên cứu, mà còn phụ thuộc vào khả năng kết hợp giữa công nghệ AI, hạ tầng y tế số, cơ chế quản trị dữ liệu, độ tin cậy của hệ thống quản lý và năng lực thương mại hóa sản phẩm.
Cuối năm 2025, Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc cùng nhiều cơ quan khác như Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin hay Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia đã công bố kế hoạch thúc đẩy ứng dụng AI trong toàn bộ hệ thống y tế.
Theo kế hoạch này, Trung Quốc đặt mục tiêu triển khai rộng rãi công nghệ chẩn đoán và điều trị có hỗ trợ AI tại các cơ sở y tế tuyến cơ sở vào năm 2030. Điều này đồng nghĩa AI có thể được tích hợp vào hệ thống chăm sóc sức khỏe trên phạm vi toàn quốc.
Giới phân tích cho rằng động thái trên phản ánh chiến lược dài hạn của Bắc Kinh nhằm giảm áp lực thiếu hụt nhân lực y tế, nâng hiệu quả khám chữa bệnh và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế tại các khu vực ngoài đô thị lớn.
Ở cấp độ thành phố, Hong Kong (Trung Quốc) đứng thứ ba trong danh sách 20 trung tâm đổi mới AI y sinh hàng đầu thế giới, chỉ sau Boston và San Francisco, đồng thời vượt London và New York. Báo cáo đánh giá Hong Kong có lợi thế về khả năng tiếp cận thị trường vốn, uy tín thể chế, môi trường triển khai công nghệ được quản lý tốt và mối liên kết ngày càng chặt với khu vực Vịnh Lớn (Quảng Đông, Trung Quốc).
Trong Thông điệp Chính sách 2025, chính quyền Hong Kong xác định AI y tế là một phần trong chiến lược phát triển hạ tầng khoa học sự sống quy mô lớn hơn. Thành phố này cam kết thúc đẩy AI tạo sinh trong quy trình lâm sàng và bệnh học số, đồng thời xây dựng hạ tầng dữ liệu thực tế, thử nghiệm lâm sàng và cơ chế quản lý nhằm đưa các sản phẩm AI y tế ra thị trường.
Báo cáo nhận định AI trong y tế đang bước qua giai đoạn thử nghiệm ban đầu để tiến tới triển khai thực tế. Trong bối cảnh đó, khả năng xác thực mô hình AI trên lâm sàng, bảo vệ dữ liệu sức khỏe nhạy cảm và thương mại hóa các sản phẩm được quản lý sẽ trở thành yếu tố quyết định vị thế cạnh tranh của các quốc gia.
| Trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, Quyết định số 1131/QĐ-TTg đã xếp AI và công nghệ y sinh học tiên tiến vào các nhóm công nghệ chiến lược, với những sản phẩm như AI chuyên ngành, vaccine thế hệ mới, liệu pháp gen và liệu pháp tế bào. Việc kết hợp hai lĩnh vực có thể hỗ trợ nghiên cứu thuốc, phân tích dữ liệu y sinh và chẩn đoán bệnh. Tuy nhiên, khả năng tạo ra sản phẩm ứng dụng còn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu y tế, cơ chế chia sẻ và bảo vệ dữ liệu, năng lực kiểm chứng lâm sàng cũng như liên kết giữa bệnh viện, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. |
