Công nghệ mới "bắt chết" tàu ngầm hiện đại

Tàu ngầm hiện đại chạy siêu êm dường như khiến các máy dò tìm bằng sóng âm (sonar) bất lực, nhưng một công nghệ mới đã xuất hiện khiến chúng phải "hiện hình".
Công nghệ mới "bắt chết" tàu ngầm hiện đại ảnh 1

Ảnh minh họa.

Tàu ngầm dựa vào khả năng di chuyển êm ái để làm nhiệm vụ, làm chìm tàu đối phương hay che giấu các tên lửa hạt nhân dưới đại dương. Truyền thống săn tìm tàu ngầm là sử dụng thiết bị sonar (dò tìm bằng sóng âm). Thiết bị sonar hiện đại cực kỳ nhanh nhạy trong việc dò tìm tàu ngầm, tuy nhiên, các tàu ngầm hiện đại gần như không phát ra tiếng ồn khiến việc dò tìm tàu ngầm không phải lúc nào cũng dễ dàng. Hiện nay có những lựa chọn dò tìm tàu ngầm khác. Máy bay săn ngầm mang theo “các máy dò từ trường khác thường” (MAD) có khả năng phát hiện sự xáo trộn bất thường của từ trường Trái Đất do tàu ngầm di chuyển trong lòng biển gây ra. Những bất thường này rất nhỏ, bởi vậy mà MAD chỉ hữu dụng khi ở vị trí cách tàu ngầm khoảng vài trăm mét. Ngoài ra, còn có cách dò tìm khác tốt hơn. Đó là dựa vào hiệu ứng Debye, săn tàu ngầm bằng cách sử dụng các dấu hiệu từ tính của các con sóng. Nước biển vị mặn, nhiều ion natri và clo. Bởi các ion có khối lượng khác nhau, nên bất cứ cú nhích nào – như tàu ngầm trôi – nó sẽ di chuyển với khoảng cách xa hơn ở môi trường khác. Mỗi một ion lại mang điện tích, nên sự di chuyển của những điện tích này tạo ra một từ trường. Hiệu ứng Debye được biết đến từ năm 1933, nhưng tác dụng của nó không đáng kể. Hải quân Mỹ đã tài trợ cho ba công ty nghiên cứu nhằm xác định liệu phương pháp này có thể được sử dụng để phát hiện tàu ngầm hay không. Trong đó, Công ty Cortana ở Church Falls, Virginia đang được lực lượng hải quân tiếp tục tài trợ cho công tác nghiên cứu. Tuy nhiên, có vẻ như công nghệ Debye chỉ có thể phát hiện các chuyển động của tàu ngầm trong một số tình huống nhất định. Tàu ngầm tạo ra nhiều loại sóng khác nhau. Cũng giống như sóng biểu tượng chữ V quen thuộc, tàu để lại những rối loạn dưới nước gọi là “sóng ngầm”, dòng nước cuộn gọi là “bánh xoáy” và những  xoáy nước nhỏ từ cạnh tàu và các bề mặt. Những rối loạn này không chỉ phụ thuộc vào tốc độ và độ sâu mà còn phụ thuộc vào thủy động lực của tàu ngầm.Gần đây, một thế hệ mới các cảm biến từ trường công nghệ cao dựa vào các thiết bị gọi là SQUIDS - “siêu thiết bị giao thoa lượng tử” – tỏ ra nhạy hơn những thiết bị cũ.
Trần Minh (Economist)

Dành cho bạn

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Khi cuộc đua AI làm gia tăng lo ngại về mối đe doạ với nhân loại

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng tốc, trong khi cạnh tranh có nguy cơ khiến các doanh nghiệp xem nhẹ an toàn, làm gia tăng những rủi ro khó kiểm soát. Diễn biến này đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết 57: phát triển và làm chủ AI phải song hành với xây dựng năng lực quản trị, kiểm soát và bảo đảm an toàn.
Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Tìm giải pháp kéo dài tuổi thọ phù điêu Mậu Thân 1968

Nắng nóng, độ ẩm và nước mưa có thể âm thầm tác động đến bức phù điêu bằng đồng tại Khu truyền thống cách mạng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Từ những vị trí dễ hư hỏng được nhận diện, nhóm nghiên cứu đề xuất giải pháp theo dõi và bảo trì chủ động nhằm kéo dài tuổi thọ công trình..
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài cuối: Thu hút nhân tài, tạo động lực mới

Để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, TP Hồ Chí Minh đang đặt trọng tâm vào một nguồn lực có tính quyết định: con người. Từ chính sách thu hút chuyên gia đến việc tạo môi trường để người giỏi giải quyết những bài toán lớn, Thành phố đang từng bước tìm cách biến tri thức thành năng lực đổi mới và giá trị cụ thể.
TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

TP Hồ Chí Minh cụ thể hóa Nghị quyết 57 - Bài 2: Khi khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến thị trường được rút ngắn

Nếu các cơ chế mới là “đường băng” để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo "cất cánh" thì thị trường mới là nơi quyết định công nghệ có tạo ra giá trị hay không. TP Hồ Chí Minh đang tìm cách rút ngắn khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến doanh nghiệp, từ ý tưởng đến sản phẩm, qua đó biến nguồn lực tri thức thành một động lực tăng trưởng thực chất.