Công nghệ là 'chìa khóa' để nâng cao giá trị khai thác hải sản

Ngày 13/11, tại tỉnh Khánh Hòa, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia tổ chức diễn đàn “Giải pháp nâng cao giá trị, phát triển bền vững chuỗi khai thác, bảo quản và chế biến hải sản”.

Các nhà khoa học, nhà quản lý trao đổi về giải pháp bảo quản và chế biến hải sản có hiệu quả.

Các nhà khoa học, nhà quản lý trao đổi về giải pháp bảo quản và chế biến hải sản có hiệu quả.

Diễn đàn này có sự tham gia của các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và ngư dân các tỉnh Khánh Hòa, Đắk Lắk và Lâm Đồng. Diễn đàn đề cập đến các giải pháp quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm đối với hải sản khai thác; ứng dụng khoa học, công nghệ mới trong khai thác và bảo quản hải sản trên biển; kết nối ngư dân với doanh nghiệp thu mua, chế biến và tiêu thụ hải sản…

Hiện nay, nguồn lợi thủy sản suy giảm, chi phí đầu vào cao, tổn thất sau thu hoạch còn lớn, liên kết chuỗi giá trị chưa chặt chẽ và đặc biệt là các yêu cầu khắt khe về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), truy xuất nguồn gốc. Những bài toán này đòi hỏi ngư dân phải chuyển dịch mạnh mẽ tử tư duy “chú trọng sản lượng” sang “nâng cao giá trị và phát triển bền vững”.

Ông Hoàng Văn Hồng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, trung tâm đã có nhiều hoạt động để chuyển giao các tiến bộ khoa học công nghệ trong khai thác và bảo quản hải sản. Các địa phương lựa chọn những tàu đủ điều kiện để ứng dụng, giúp khai thác và bảo quản có hiệu quả. Qua đó, ngư dân có thể học hỏi lẫn nhau và nhân rộng mô hình. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia chú trọng kết nối doanh nghiệp, cảng cá với ngư dân để tổ chức tiêu thụ, nâng cao giá trị và hình thành chuỗi giá trị.

Ngư dân tỉnh Khánh Hòa đã ứng dụng nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới trong thực tiễn sản xuất, như: sử dụng hệ thống đèn LED trong khai thác hải sản, cải tiến hầm bảo quản sản phẩm trên tàu cá. Nhiều tàu cá sử dụng hệ thống định vị toàn cầu (GPS) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) giúp ngư dân xác định các vùng biển có mật độ thủy sản cao, giảm thiểu thời gian và chi phí tìm kiếm nguồn lợi thủy sản; ứng dụng công nghệ trong giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

“Bộ Chính trị (khóa XIII) đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và định hướng: “Phát triển mạnh kinh tế biển theo hướng: Nuôi trồng, khai thác, chế biến hải sản, nhất là nuôi biển công nghệ cao, thân thiện với môi trường”. Điều đó đòi hỏi địa phương phải có những giải pháp đồng bộ, không chỉ tập trung nâng cao sản lượng mà quan trọng hơn là nâng cao giá trị sản phẩm. Hiệu quả kinh tế của mỗi chuyến biển là bảo đảm sinh kế lâu dài cho ngư dân và phát triển nghề cá theo hướng hiện đại, có trách nhiệm, bền vững", ông Nguyễn Trọng Chánh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa chia sẻ.

Tại tỉnh Lâm Đồng hiện có 8.210 tàu cá với sản lượng khai thác hàng năm trên 250 nghìn tấn. Lâm Đồng hiện có hệ thống sản xuất và chế biến thủy sản tương đối lớn, tạo nền tảng để phát triển chuỗi cung ứng nguyên liệu phục vụ chế biến và xuất khẩu.

Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đã chuyển giao, hỗ trợ các tiến bộ về khoa học công nghệ cho bà con ngư dân thông qua các mô hình. Cụ thể như: ứng dụng máy dò ngang; ứng dụng Radar hàng hải; sử dụng đèn Led chuyên dụng cho nghề lưới vây kết hợp ánh sáng đánh bắt ở vùng biển khơi; ứng dụng hệ thống nhật ký điện tử và công nghệ CPF (Composite Polyurethane Foam) trong khai thác, bảo quản hải sản trên tàu khai thác xa bờ…

Theo Cục Chất lượng, chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), lũy kế từ ngày 1/1 - 15/10/2026, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt 9.741,5 triệu USD, tăng 11,7% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu thủy sản đạt 597,9 triệu USD (tăng 9,4%), phản ánh đà phục hồi mạnh mẽ của thị trường quốc tế đối với các mặt hàng thủy hải sản Việt Nam.

Khối thị trường các nước CPTPP (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership - Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương) là thị trường lớn nhất với 2.531,3 triệu USD. Thị trường Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc) đạt 2.451,7 triệu USD (tăng 30,6%), đóng vai trò là động lực tăng trưởng chính trong giai đoạn vừa qua.

Tin, ảnh: Xuân Triệu/TTXVN

Dành cho bạn

Duy trì mã số vùng trồng để ổn định thị trường xuất khẩu

Duy trì mã số vùng trồng để ổn định thị trường xuất khẩu

Để ổn định thị trường xuất khẩu, việc duy trì mã số vùng trồng là điều kiện cần và đủ. Hiện nay, mã số vùng trồng chỉ thực sự phát huy giá trị khi quy trình sản xuất được kiểm soát, dữ liệu có thể truy xuất và mối liên kết giữa các chủ thể ổn định.