Xin đồng chí cho biết những kết quả nổi bật trong công tác chuyển đổi số của ngành Kiểm sát thời gian qua, nhất là việc phát triển các nền tảng số nghiệp vụ?
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và đặc biệt là Chỉ thị số 06-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới, Đảng ủy, Lãnh đạo VKSND tối cao đã xác định: Chuyển đổi số trong ngành Kiểm sát nhân dân không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà quan trọng hơn là đổi mới căn bản phương thức quản lý, chỉ đạo, điều hành và thực hiện nhiệm vụ trên nền tảng dữ liệu số. Thước đo của quá trình này chính là chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp được nâng lên, góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Về phát triển các nền tảng số nghiệp vụ cốt lõi, từ ngày 1/6/2026, VKSND tối cao đã chính thức vận hành Nền tảng Quản lý án hình sự dùng chung và yêu cầu các đơn vị thực hiện đồng bộ, thống nhất hồ sơ kiểm sát điện tử, không sử dụng song song với hồ sơ giấy, triển khai Hồ sơ kiểm sát điện tử toàn Ngành (theo Kế hoạch 168/KH-VKSTC) gắn với ứng dụng trình chiếu tài liệu, chứng cứ tại phiên tòa.
Cùng với lĩnh vực hình sự, VKSND tối cao đang hoàn thiện, thí điểm Phần mềm Tố tụng công ích; triển khai đồng bộ Phần mềm quản lý đơn khiếu nại, tố cáo hướng tới kết nối với kênh nộp đơn, tiếp công dân trực tuyến.
Đồng thời, VKSND tối cao đã hoàn tất việc xây dựng và đưa vào triển khai Cổng dữ liệu ngành Kiểm sát nhân dân. Đây là đầu mối tập trung để tích hợp, kết nối và chia sẻ dữ liệu dùng chung trong toàn Ngành. Nhờ đó, đã dịch chuyển thành công từ phương thức báo cáo thủ công sang khai thác dữ liệu tập trung, hỗ trợ đắc lực cho lãnh đạo các cấp trong công tác quản lý, chỉ đạo điều hành và dự báo chiến lược dựa trên dữ liệu.
Về hiện đại hóa quản trị nội bộ và công tác Đảng, Ngành đã vận hành đồng bộ Bàn làm việc số, hệ thống đăng nhập một lần (SSO), quản lý văn bản và điều hành, họp không giấy, phần mềm quản lý công việc gắn với KPI và Sổ tay đảng viên điện tử. Nguyên tắc xuyên suốt của chúng tôi là: Một nền tảng dùng chung - Một nguồn dữ liệu thống nhất - Một lần đăng nhập, không để phát sinh các phần mềm manh mún, trùng lặp.
Về hạ tầng số và an toàn, an ninh mạng, đến nay, hạ tầng mạng diện rộng SD-WAN của Ngành đã kết nối thông suốt 390 điểm cầu từ VKSND tối cao đến 100% VKSND cấp tỉnh và các VKSND khu vực. Đặc biệt, do dữ liệu tư pháp là dữ liệu rất nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân, tài sản của tổ chức, cá nhân và bí mật nhà nước, nên công tác an toàn, an ninh mạng luôn được chúng tôi đặt lên hàng đầu.
Ngày 1/10/2026 vừa qua, VKSND tối cao đã chính thức phê duyệt và triển khai giải pháp bảo đảm an toàn thông tin Cấp độ 4 đối với Nền tảng Quản lý án hình sự. Đây chính là hệ thống hạ tầng - kỹ thuật vững chắc để toàn Ngành tự tin vận hành an toàn các quy trình nghiệp vụ trên môi trường số.
Các nền tảng số đã tạo ra chuyển biến cụ thể như thế nào trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp và quản lý, chỉ đạo, điều hành, thưa đồng chí?
Chuyển biến lớn nhất và dễ nhận thấy nhất là sự thay đổi từ phương thức làm việc truyền thống dựa trên hồ sơ giấy, tổng hợp báo cáo thủ công sang phương thức làm việc dựa trên dữ liệu số được tạo lập và cập nhật ngay tại nguồn.
Thông qua Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và các nền tảng nghiệp vụ dùng chung, lãnh đạo Viện kiểm sát các cấp có thêm công cụ theo dõi tiến độ giải quyết công việc, chủ động khai thác dữ liệu được cập nhật từ các đơn vị để kịp thời nhận diện vụ việc chậm tiến độ, kiểm soát thời hạn tố tụng và chỉ đạo xử lý.
Trong khi đó, Nền tảng Quản lý án hình sự hỗ trợ thực hiện thống nhất quy trình nghiệp vụ, giúp Kiểm sát viên theo dõi, kiểm sát chặt chẽ các mốc thời hạn tạm giữ, tạm giam, điều tra, truy tố. Việc số hóa hồ sơ, ứng dụng sơ đồ tư duy và trình chiếu tài liệu, chứng cứ tại phiên tòa giúp tra cứu, đối chiếu tài liệu thuận tiện hơn, phục vụ nghiên cứu hồ sơ, báo cáo đề xuất và nâng cao chất lượng xét hỏi, luận tội, tranh luận của Kiểm sát viên.
Đặc biệt, thông qua nền tảng quản lý công việc, các nhiệm vụ được theo dõi từ khi giao đến khi hoàn thành, gắn với người thực hiện, thời hạn và sản phẩm cụ thể. Dữ liệu này giúp lãnh đạo nắm rõ tiến độ, kết quả và khối lượng công việc của từng cá nhân, đơn vị, kịp thời điều phối nhiệm vụ; đồng thời tạo cơ sở kiểm chứng kết quả công tác, ghi nhận đóng góp của cán bộ và nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Có thể khẳng định, các nền tảng số đang góp phần trực tiếp giúp ngành Kiểm sát thực hiện tốt hơn nhiệm vụ cốt lõi: Chống oan, sai; chống bỏ lọt tội phạm; bảo đảm công lý được thực thi minh bạch và kịp thời.
Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) đang được Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, có quy định về tố tụng điện tử, xin đồng chí cho biết những lợi ích của quy định mới này?
Việc thể chế hóa "Tố tụng điện tử" trong Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) là bước tiến mang tính lịch sử, cụ thể hóa chủ trương xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, nghiêm minh và liêm chính.
Chúng tôi phân định rất rõ: Hạ tầng, phần mềm là công cụ kỹ thuật; Viện kiểm sát điện tử là mô hình vận hành nội bộ; còn Tố tụng điện tử là mô hình pháp lý - nghiệp vụ. Tố tụng điện tử phải được thực hiện có lộ trình, thận trọng, đúng pháp luật và bảo đảm tuyệt đối an toàn thông tin.
Để đáp ứng yêu cầu đó, VKSND tối cao đã chủ động triển khai Kế hoạch thí điểm mô hình "Viện kiểm sát nhân dân điện tử" tại một số VKSND tỉnh, thành phố Bắc Ninh, Gia Lai, Cần Thơ. Đây chính là bước chuẩn bị "từ sớm, từ xa" về thực tiễn, quy trình, dữ liệu và nhân lực. Để ngay khi Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và có hiệu lực, ngành Kiểm sát sẵn sàng triển khai đồng bộ, an toàn và hiệu quả tố tụng điện tử trên phạm vi toàn quốc.
Khi Tố tụng điện tử được vận hành sẽ mang lại 4 lợi ích cốt lõi. Thứ nhất, xác lập đầy đủ giá trị pháp lý cho hoạt động tố tụng trên môi trường số. Lần đầu tiên, các vấn đề về hồ sơ tố tụng điện tử, văn bản tố tụng điện tử, tài liệu, chứng cứ điện tử, chữ ký số và quy trình chuyển giao, lưu trữ dữ liệu điện tử giữa các cơ quan tiến hành tố tụng được luật hóa thống nhất, tháo gỡ điểm nghẽn lâu nay là phải duy trì song song hồ sơ giấy và hồ sơ điện tử.
Thứ hai, tăng cường tính minh bạch, khả năng truy vết và kiểm soát quyền lực tư pháp. Mọi thao tác nghiệp vụ đều để lại "dấu vết số" không thể chỉnh sửa tùy tiện, giúp ngăn ngừa hiệu quả việc làm sai lệch hồ sơ vụ án và nâng cao chất lượng kiểm sát chéo giữa các cơ quan tố tụng.
Thứ ba, rút ngắn thời gian tố tụng, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành. Việc kết nối, trao đổi dữ liệu tố tụng và tiếp ký điện tử có kiểm soát giúp giảm tối đa độ trễ trong chuyển giao hồ sơ, thông báo tố tụng giữa các cơ quan; hạn chế thất lạc tài liệu, giảm việc nhập lại dữ liệu nhiều lần ở các giai đoạn tố tụng khác nhau.
Thứ tư, lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm tốt hơn quyền của người tham gia tố tụng. Thông qua cổng giao tiếp điện tử được xác thực định danh an toàn, công dân, tổ chức, những người tham gia tố tụng có thể gửi đơn thư, cung cấp tài liệu, chứng cứ điện tử và tra cứu tình trạng tiếp nhận, giải quyết mà không phải đi lại nhiều lần, giảm đáng kể chi phí xã hội nhưng vẫn bảo đảm nghiêm ngặt quy định về bí mật điều tra, bí mật thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Kiểm sát viên thực hiện các thao tác tố tụng trên Nền tảng Quản lý án hình sự.
Việc số hóa hồ sơ và tiến tới tố tụng điện tử đòi hỏi không chỉ đầu tư công nghệ mà còn phải thay đổi quy trình làm việc, thói quen của cán bộ. VKSND tối cao có giải pháp gì để bảo đảm chuyển đổi số đi vào thực chất, hiệu quả?
Thực tiễn chứng minh nếu phần mềm hiện đại mà cán bộ vẫn giữ tư duy làm việc trên giấy hoặc cập nhật dữ liệu đối phó, thì chuyển đổi số sẽ rơi vào hình thức. Để chuyển đổi số đi vào thực chất, VKSND tối cao đang tập trung chỉ đạo quyết liệt 6 nhóm giải pháp trọng tâm.
Một là, đề cao trách nhiệm và sự gương mẫu của người đứng đầu với nguyên tắc "Người đứng đầu phải là người đi đầu". Người đứng đầu các đơn vị phải trực tiếp chỉ đạo, gương mẫu sử dụng các nền tảng số để xử lý công việc, ký số và quản lý hoạt động nghiệp vụ theo chức trách, thẩm quyền; chịu trách nhiệm về chất lượng dữ liệu và kết quả chuyển đổi số của đơn vị. Việc giao nhiệm vụ phải gắn với kiểm tra, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện.
Hai là, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và thiết lập "kỷ cương dữ liệu". Chúng tôi yêu cầu chuẩn hóa quy trình trước khi số hóa; phân định rõ khâu nào thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử, khâu nào pháp luật còn yêu cầu bản giấy. Toàn Ngành thực hiện nghiêm nguyên tắc xây dựng dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; dữ liệu phát sinh ở khâu nào phải được cập nhật chính xác, kịp thời ngay tại nguồn ở khâu đó.
Ba là, triển khai rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm gắn với đổi mới đánh giá cán bộ. Hiện nay, ngành Kiểm sát đang triển khai rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027-2031. Trong quá trình này, chúng tôi chú trọng làm rõ nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra, khối lượng và tính chất công việc của từng vị trí; cập nhật yêu cầu về năng lực, kỹ năng số phù hợp với phương thức làm việc mới. Đây là cơ sở để bố trí, sử dụng, đào tạo đội ngũ cán bộ sát với yêu cầu thực tiễn và xây dựng tiêu chí đánh giá phù hợp với đặc thù công tác kiểm sát.
Trên cơ sở đó, tiếp tục hoàn thiện các chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI) theo từng vị trí việc làm, gắn với chất lượng, tiến độ, mức độ khó và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, từng bước khai thác dữ liệu từ các nền tảng dùng chung để kiểm chứng kết quả, giảm báo cáo trùng lặp, bảo đảm đánh giá khách quan, thực chất; gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị.
Bốn là, tổ chức thí điểm có kiểm soát, lấy hiệu quả nghiệp vụ làm thước đo. Hiệu quả chuyển đổi số phải được đo bằng những kết quả cụ thể như thời gian xử lý công việc, tỷ lệ văn bản đủ điều kiện được xử lý toàn trình trên môi trường điện tử, chất lượng và tiến độ cập nhật hồ sơ kiểm sát điện tử. Các mô hình thí điểm đều phải sơ kết, tổng kết, đánh giá tác động đối với hoạt động nghiệp vụ và quyền của người tham gia tố tụng; kịp thời hoàn thiện quy trình, điều kiện triển khai trước khi nhân rộng.
Năm là, phát triển nguồn nhân lực số theo mô hình "hai tầng" và đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số". Hiện nay, toàn Ngành đang triển khai Chiến dịch 100 ngày cao điểm thực hiện phong trào "Bình dân học vụ số" (từ ngày 1/9/2026 đến 30/11/2026) trên nền tảng đào tạo trực tuyến nhằm phổ cập kỹ năng số, kỹ năng số hóa hồ sơ, bảo mật dữ liệu và sử dụng AI an toàn cho 100% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động. Song song với phổ cập đại trà, chúng tôi chú trọng đào tạo chuyên sâu theo vị trí việc làm cho Kiểm sát viên, cán bộ quản trị dữ liệu, cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin; củng cố đầu mối nghiệp vụ, kỹ thuật tại các đơn vị, tăng cường hướng dẫn thực hành và hỗ trợ xử lý vướng mắc ngay trong quá trình làm việc.
Sáu là, giữ vững kỷ luật an ninh mạng và bảo vệ bí mật công tác. Việc số hóa, lưu trữ, khai thác và chia sẻ hồ sơ phải tuân thủ pháp luật về an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước, cơ yếu và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Chúng tôi yêu cầu thực hiện chặt chẽ việc phân quyền, quản lý tài khoản và chữ ký số, lưu vết truy cập, sao lưu dữ liệu, kiểm tra an ninh hệ thống và chuẩn bị phương án ứng phó sự cố. Việc sử dụng AI phải tuân thủ yêu cầu bảo mật, bảo đảm dữ liệu được xử lý trong phạm vi và môi trường được phép.
Với các giải pháp đồng bộ đó, chúng tôi hướng tới hình thành thói quen làm việc trên môi trường số, nâng cao kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm trong thực thi công vụ; lấy chất lượng công tác kiểm sát và hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo kết quả chuyển đổi số.
Với sự chỉ đạo tập trung, quyết liệt của Đảng ủy, Lãnh đạo VKSND tối cao và sự đoàn kết của toàn thể cán bộ, Kiểm sát viên, chúng tôi tin tưởng chắc chắn rằng chuyển đổi số sẽ tạo ra sức bật mới, xây dựng ngành Kiểm sát nhân dân hiện đại, liêm chính, chuyên nghiệp, đáp ứng niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!
