Mặc dù Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 ở cấp trung học phổ thông đã được triển khai qua nhiều năm học, song thực tế cho thấy, không ít phụ huynh và học sinh vẫn chưa thực sự hiểu đầy đủ về ý nghĩa, vai trò cũng như cách lựa chọn các môn học tự chọn phù hợp.
Buổi gặp gỡ tại Trường THPT Việt Đức thể hiện sự chuyên nghiệp, tinh thần trách nhiệm của nhà trường trong việc đồng hành cùng học sinh và phụ huynh. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN
Nhằm giúp học sinh và gia đình nhận thức rõ mối liên hệ giữa việc lựa chọn môn học với năng lực, sở trường, định hướng nghề nghiệp và yêu cầu xét tuyển đại học trong tương lai, nhiều trường trung học phổ thông trên địa bàn Hà Nội đã chủ động tổ chức các buổi tư vấn, gặp gỡ và hướng dẫn dành cho phụ huynh, học sinh trước thềm năm học 2026-2027. Thông qua hoạt động này, học sinh được hỗ trợ xây dựng lộ trình học tập phù hợp, tạo nền tảng vững chắc cho việc lựa chọn ngành nghề và phát triển bản thân trong tương lai.
Cần có lộ trình học tập ổn định
Ngay sau khi Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố điểm thi, điểm chuẩn trúng tuyển vào lớp 10 năm học 2026-2027, nhiều trường trung học phổ thông công lập đã tổ chức gặp mặt phụ huynh và học sinh vừa trúng tuyển để cung cấp thông tin về chương trình giáo dục của nhà trường, định hướng lựa chọn tổ hợp môn học và giải đáp băn khoăn trước thềm năm học mới.
Năm học 2026-2027, Trường Trung học phổ thông Đoàn Kết - Hai Bà Trưng (phường Bạch Mai) tuyển sinh 675 học sinh lớp 10. Với 15 lớp, nhà trường tổ chức 5 tổ hợp môn học, chia thành 2 khối chính là Tự nhiên và Xã hội, tạo điều kiện để học sinh lựa chọn theo năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp tương lai của bản thân ngay từ đầu cấp học. Đây cũng là cách làm khoa học để các em có lộ trình học tập ổn định trong suốt 3 năm học ở bậc học trung học phổ thông.
Theo nhà giáo Lê Việt Dương, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Đoàn Kết - Hai Bà Trưng, lựa chọn đúng môn học có vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng và ổn định lộ trình học tập của học sinh. Khi được học những môn phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp, các em không chỉ phát huy tối đa thế mạnh của bản thân mà còn duy trì được hứng thú học tập, nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức. Đồng thời, lựa chọn đúng các môn học ngay từ đầu cũng giúp học sinh chủ động chuẩn bị cho phương thức xét tuyển đại học, tạo nền tảng thuận lợi trong việc lựa chọn ngành nghề và phát triển nghề nghiệp tương lai.
“Nhà trường luôn mong muốn phụ huynh và học sinh sớm xác định được định hướng học tập để có sự chuẩn bị tốt nhất cho năm học mới. Tuy nhiên, việc lựa chọn môn học và tổ hợp môn học sẽ không mang tính áp đặt hay cứng nhắc. Trước khi năm học bắt đầu, các em vẫn sẽ được nhà trường tư vấn, hỗ trợ và tạo điều kiện tối đa để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất với năng lực, sở thích và định hướng tương lai của mình”, nhà giáo Lê Việt Dương chia sẻ.
Chị Phạm Anh Thư, phụ huynh có con trúng tuyển vào Trường Trung học phổ thông Đoàn Kết - Hai Bà Trưng năm học 2026-2027 cho biết, đến nghe tư vấn chị mới biết các con được lựa chọn môn học chứ không phải học tất cả các môn như trước. Hơn nữa, học môn nào, chọn tổ hợp nào còn liên quan trực tiếp đến việc thi đại học cũng như lựa chọn nghề nghiệp cho con sau này. “Tôi và con sẽ bàn luận thật kỹ, có cái nhìn xa hơn về tương lai để chọn môn học cho con, ưu tiên về năng lực và sở thích của con”, chị Anh Thư chia sẻ.
Gia đình anh Trần Mạnh Cường (phường Vĩnh Tuy) đã cùng ngồi lại, lắng nghe nguyện vọng của con và hình dung phần nào các môn học sẽ lựa chọn. “Ngoài các môn học tự chọn, tôi và con rất quan tâm đến việc đào tạo ngoại ngữ qua chương trình IELTS hay tiếng Trung HSK của nhà trường tổ chức”, anh Cường cho biết.
Trường THPT Việt Đức tổ chức buổi gặp gỡ học sinh trúng tuyển lớp 10 cùng cha mẹ học sinh. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN
Định hướng cho tương lai
Là một trong những ngôi trường công lập có điểm trúng tuyển cao của thành phố, năm học 2026-2027, Trường Trung học phổ thông Phan Đình Phùng (phường Ba Đình, Hà Nội) có mức điểm nguyện vọng 1 là 25,75 điểm, tương đương khoảng 8,58 điểm/môn.
Năm học 2026-2027, nhà trường tuyển sinh 16 lớp khối 10 với các mô hình đa dạng: 5 lớp liên kết quốc tế và 11 lớp đại trà. Tại buổi gặp gỡ, phụ huynh và học sinh đã được trao đổi trực tiếp với các thầy cô trong Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm về lộ trình học và cách chọn tổ hợp môn theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, trong đó, tinh thần xuyên suốt được nhà trường khẳng định là việc chủ động chọn khối học phù hợp năng lực giúp học sinh thêm tự tin, sẵn sàng cho 3 năm học phía trước.
Theo nhà giáo Lê Ngọc Hoa, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Phan Đình Phùng, với tầm nhìn xây dựng Trường Trung học phổ thông Phan Đình Phùng trở thành trường top đầu trong hệ thống giáo dục Thủ đô và cả nước, nhà trường đặc biệt chú trọng giáo dục học sinh phát triển toàn diện về kiến thức và kỹ năng. Trong đó, việc tư vấn, hướng dẫn học sinh lớp 10 lựa chọn, quyết định môn học tự chọn được Ban Giám hiệu nhà trường đặt lên hàng đầu.
“Trường dựa trên nhiều yếu tố để xây dựng các tổ hợp, trong đó, bên cạnh sự phù hợp với điều kiện, đội ngũ của nhà trường, quan trọng hơn phải đặt lợi ích của học sinh lên trên hết, trong đó, có tính gắn kết giữa tổ hợp môn học với các khối thi theo các trường đại học của các em sau này. Chúng tôi vừa xây dựng vừa tư vấn cho phụ huynh và học sinh lựa chọn các tổ hợp sao cho các em sẽ có cơ hội thi được nhiều khối tuyển sinh, đồng nghĩa thêm nhiều cánh cửa cho tương lai của mình. Điều này đặc biệt quan trọng và chúng tôi luôn tập trung khi tư vấn cho các em”, nhà giáo Lê Ngọc Hoa chia sẻ.
Việc xây dựng các tổ hợp môn học đảm bảo sự cân bằng trong giáo dục cũng được các nhà trường chú trọng, tránh tình trạng học sinh chỉ chọn môn học thuộc cho dễ học mà bỏ qua môn tự nhiên, dẫn đến bị hạn chế cơ hội việc làm và đi ngược với xu hướng phát triển xã hội trong tương lai. Do đó, các trường đều nghiên cứu, xây dựng tổ hợp có đủ môn tự nhiên và xã hội, từ đó, phối hợp với phụ huynh để tư vấn, định hướng cho học sinh.
Theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ngoài các môn học bắt buộc, học sinh lớp 10 được tự chọn một tổ hợp môn do nhà trường xây dựng. Trong đó, 8 môn học bắt buộc gồm: Ngữ văn; Toán; Ngoại ngữ 1; Lịch sử; Giáo dục thể chất; Giáo dục quốc phòng và an ninh; Giáo dục địa phương; Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Bên cạnh các môn học bắt buộc, học sinh được lựa chọn 4 trong 9 môn học gồm: Địa lý; Giáo dục Kinh tế và Pháp luật; Vật lý; Hóa học; Sinh học; Công nghệ; Tin học; Âm nhạc; Mỹ thuật. Lựa chọn tổ hợp môn học có ý nghĩa quan trọng bởi đây là cơ sở để học sinh phát huy năng lực, sở trường, đồng thời tạo nền tảng cho việc lựa chọn tổ hợp xét tuyển đại học và ngành nghề sau này. Nếu chọn không phù hợp với năng lực hoặc sở thích, học sinh có thể gặp khó khăn trong quá trình học tập, thậm chí phải thay đổi định hướng nghề nghiệp.
Theo kế hoạch, từ 13 giờ 30 phút ngày 25/6 đến 24 giờ ngày 27/6, học sinh trúng tuyển vào lớp 10 các trường trung học phổ thông trên địa bàn Hà Nội thực hiện thủ tục xác nhận nhập học. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội lưu ý, học sinh không xác nhận nhập học trong thời gian quy định sẽ được coi là không có nguyện vọng theo học tại trường đã trúng tuyển và không được xét tuyển bổ sung.
Học sinh trúng tuyển vào các trường trung học phổ thông công lập không chuyên và trường chuyên có thể lựa chọn xác nhận nhập học theo hình thức trực tuyến hoặc trực tiếp. Với hình thức trực tuyến, học sinh đăng nhập Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của thành phố tại địa chỉ https://tsdaucap.hanoi.gov.vn để thực hiện thủ tục xác nhận nhập học. Ngoài ra, học sinh cũng có thể đến trực tiếp trường trung học phổ thông nơi trúng tuyển để hoàn thành thủ tục theo hướng dẫn của nhà trường.