Kênh Al Jazeera của Qatar ngày 8/4 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã thảo luận về khả năng rút Mỹ khỏi NATO, liên minh xuyên Đại Tây Dương vốn là trụ cột trung tâm của an ninh phương Tây trong nhiều thập kỷ.
Trong một cuộc họp báo hôm 8/4, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã mô tả cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran như một “phép thử” mà liên minh quân sự này đã thất bại.
Bất chấp áp lực từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, các đồng minh NATO đã từ chối đóng góp lực lượng quân sự cho cuộc chiến, ngoài các hoạt động mang tính phòng thủ.
Phát biểu của bà Leavitt được đưa ra ngay trước khi Tổng thống Trump gặp Tổng Thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng.
Bà Leavitt nói: “Tôi có một trích dẫn trực tiếp từ Tổng thống Mỹ về NATO, và tôi sẽ chia sẻ với tất cả các bạn. Họ đã bị thử thách, và họ đã thất bại”, đồng thời cho biết thêm: “Thật đáng buồn khi NATO đã quay lưng lại với người dân Mỹ trong suốt sáu tuần qua, trong khi chính người dân Mỹ đang tài trợ cho quốc phòng của họ”.
Thư ký báo chí Nhà Trắng cho biết thêm rằng Tổng thống Trump đang chuẩn bị có “một cuộc trao đổi rất thẳng thắn và cởi mở” với Tổng Thư ký NATO Rutte vào chiều cùng ngày.
Trong một cuộc phỏng vấn với đài CNN (Mỹ) sau cuộc gặp, ông Rutte cũng mô tả cuộc trao đổi là “thẳng thắn và cởi mở”, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ đối với Tổng thống Trump, nhưng cũng nhấn mạnh rằng các đồng minh NATO đã hỗ trợ thông qua hậu cần và cho phép sử dụng các căn cứ.
Khi được người dẫn chương trình Jake Tapper của đài CNN đã đặt câu hỏi trực tiếp rằng liệu ông Trump có ý định rút khỏi NATO hoặc ít nhất là giảm mức độ hỗ trợ so với các tổng thống trước hay không, ông Rutte trả lời: “Rõ ràng là có sự thất vọng. Nhưng đồng thời, ông ấy cũng đã lắng nghe rất kỹ các lập luận của tôi về những gì đang diễn ra”.
Tổng thống Mỹ từ lâu có mối quan hệ “lúc nóng lúc lạnh” với NATO, đôi khi đe dọa rút hỗ trợ, nhưng cũng có lúc trấn an các đồng minh về cam kết tiếp tục của Mỹ đối với liên minh quân sự này.
Kể từ khi trở lại nắm quyền năm 2025, Tổng thốngTrump đã nối lại chiến dịch gây sức ép buộc các đối tác châu Âu trong NATO phải tăng chi tiêu quốc phòng.
Vào tháng Sáu năm ngoái, tại hội nghị thượng đỉnh NATO 2025, Tổng thống Trump đã thành công lớn khi các thành viên NATO đã đồng ý với các cam kết không ràng buộc nhằm nâng ngân sách quốc phòng lên mức 5% GDP vào năm 2035.
Tuy nhiên, Tây Ban Nha đã tìm cách xin miễn trừ, khiến ông Trump nhiều lần chỉ trích quốc gia này trong suốt năm qua.
Căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu còn gia tăng khi ông Trump từng đe dọa sử dụng vũ lực để chiếm Greenland, cho rằng quyền sở hữu vùng lãnh thổ của Đan Mạch này là thiết yếu đối với an ninh quốc gia Mỹ.
Dù Mỹ đã giảm mức độ đe dọa, nhưng ông Trump vẫn tiếp tục khẳng định rằng việc Mỹ sở hữu Greenland là cần thiết, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ người dân tại đây và từ các lãnh đạo châu Âu.
Sau khi Mỹ và Israel đơn phương phát động chiến tranh chống Iran vào ngày 28/2, ông Trump đã chỉ trích các nước châu Âu vì không mặn mà tham gia chiến dịch.
Nhiều học giả luật quốc tế coi cuộc chiến này là một hành động gây hấn, vi phạm luật pháp quốc tế.
Tờ The Wall Street Journal đưa tin hôm 8/4 rằng chính quyền Trump đang xem xét việc đóng cửa các căn cứ quân sự của Mỹ hoặc rút quân khỏi những quốc gia như Tây Ban Nha và Đức như một hình thức “trừng phạt” lập trường của họ về cuộc chiến.
Khi được hỏi liệu Tổng thống Trump có đang cân nhắc rời NATO hay không, bà Leavitt cho biết đây là điều mà tổng thống “đã thảo luận” và có thể sẽ đề cập sau cuộc gặp với ông Rutte.
Ông Trump và ông Rutte được cho là có mối quan hệ gần gũi. Ông Rutte đã nhiều lần đến Nhà Trắng trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, bao gồm các chuyến thăm vào tháng Ba, tháng Bảy, tháng Tám và tháng Mười năm ngoái.
Trước đây, ông Rutte từng cảnh báo rằng NATO “sẽ không thể hoạt động” nếu thiếu sự hỗ trợ của Mỹ.
