Thực hiện Chiến dịch "500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Ban Chỉ đạo tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo các xã, phường tổ chức rà soát hồ sơ liệt sĩ, hồ sơ mộ liệt sĩ, sơ đồ các nghĩa trang và hồ sơ quy tập qua các thời kỳ. Trên cơ sở đó, từng bước chuẩn hóa, bổ sung và hoàn thiện hệ thống thông tin. Công tác rà soát, xác minh đã làm rõ 12 thông tin liên quan đến liệt sĩ và các phần mộ liệt sĩ hy sinh, chôn cất, an táng ban đầu trên địa bàn nhưng chưa được tìm kiếm, quy tập hoặc kết luận chính xác; đồng thời đã cung cấp thông tin về nơi hy sinh của liệt sĩ cho 9 lượt thân nhân gia đình liệt sĩ đi tìm kiếm mộ.
Công tác lấy mẫu ADN phục vụ giám định, xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai theo hai giai đoạn: giai đoạn 1 thực hiện tại 16 nghĩa trang với 1.241 mộ liệt sĩ; giai đoạn 2 tại 11 nghĩa trang với 355 mộ liệt sĩ. Hiện nay, Ban Chỉ đạo tỉnh đã thành lập 1 tổ công tác và 4 tổ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Qua quá trình thực hiện, đã tìm kiếm, quy tập được 12 hài cốt liệt sĩ; trong đó đã tổ chức an táng 4 hài cốt tại các nghĩa trang liệt sĩ. Còn 8 hài cốt được đưa về nhà chờ để tổ chức an táng trong thời gian tới.
Với quyết tâm thực hiện hiệu quả chiến dịch, tỉnh Lào Cai đã huy động gần 1.500 lượt người tham gia công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, trong đó có trên 1.200 người thường trực. Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ gồm 53 người, trong đó có 38 cán bộ, nhân viên, chiến sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai, được xác định là lực lượng nòng cốt trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, cất bốc và quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn.
Đến nay, các lực lượng đã tổ chức tìm kiếm trên diện tích 110 ha, với khối lượng gần 2.000 m3 đất đá và phát quang hơn 1 ha phục vụ công tác tìm kiếm. Theo thống kê đến hết ngày 31/5, tỉnh Lào Cai đã khảo sát 32 nghĩa trang liệt sĩ. Qua phân tích, xác định có 15 nghĩa trang với gần 1.300 phần mộ chưa có thông tin cần được lấy mẫu giám định.
Tỉnh Lào Cai hiện quản lý 4.787 phần mộ liệt sĩ tại 32 nghĩa trang trên địa bàn. Trong đó, 2.411 mộ đã xác định đầy đủ thông tin, 596 mộ có một phần thông tin và 1.780 mộ chưa xác định được thông tin. Hiện toàn tỉnh có 1.609 mộ liệt sĩ cần tiến hành lấy mẫu ADN phục vụ công tác xác định danh tính. Những năm qua, tỉnh Lào Cai luôn quan tâm, thực hiện nhiệm vụ công tác tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Tỉnh đã ban hành đề án, thành lập ban chỉ đạo chuyên trách và xây dựng kế hoạch thực hiện hằng năm.
Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh Lào Cai đã rà soát, xác minh được 1.676 hài cốt liệt sĩ hy sinh, chôn cất, an táng ban đầu trên địa bàn; đã tìm kiếm, quy tập được 514 liệt sĩ trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, hiện vẫn còn 1.162 liệt sĩ chưa tìm kiếm, quy tập được. Công tác chính sách, đón nhận, truy điệu, an táng được thực hiện chu đáo, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
