Giá dầu diesel tại châu Âu đã tăng lên hơn 200 USD/thùng vào ngày 2/4 vừa qua, mức cao nhất kể từ tháng 3/2022, thời điểm vừa xảy ra cuộc xung đột Nga-Ukraine. Giới chuyên gia cho rằng giá dầu diesel sẽ còn tăng cao hơn nữa, gây ra hiệu ứng dây chuyền đối với lạm phát, chừng nào hoạt động thương mại qua eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn. Nguyên nhân được đưa ra là dầu diesel vẫn là loại nhiên liệu được sử dụng rộng rãi tại châu Âu dù các loại ô tô điện cũng đang dần chiếm lĩnh thị trường. Xe tải, máy kéo nông nghiệp, xe buýt, máy móc xây dựng và thậm chí cả tàu thuyền đều phụ thuộc vào dầu diesel. Theo FuelsEurope - tổ chức thương mại đại diện cho ngành lọc dầu, dầu diesel chiếm 86% doanh số bán nhiên liệu vận tải ở Latvia năm 2024, 73% ở Pháp và 66% ở Đức.
Liên minh châu Âu (EU) hiện là nhà xuất khẩu ròng xăng, chủ yếu sang Mỹ và châu Phi, nhưng lại nhập khẩu dầu diesel. Theo số liệu của công ty nghiên cứu và tư vấn kinh doanh năng lượng Rystad Energy (Na Uy), các quốc gia Trung Đông cung cấp hơn 50% nhu cầu dầu diesel cho châu Âu vào năm 2025, trong đó khoảng 30% được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Trong bối cảnh hoạt động giao thông hàng hải qua eo biển chiến lược này bị gián đoạn do xung đột, các nước châu Âu đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp ứng phó.
Tháng trước, Slovakia đã ra lệnh hạn chế bán dầu diesel trong 30 ngày, đồng thời yêu cầu người nước ngoài phải trả giá cao hơn cho loại nhiên liệu này. Ireland và Tây Ban Nha cũng đã tạm thời giảm thuế đối với dầu diesel. Mới đây nhất, Tây Ban Nha cho biết nước này cùng 4 quốc gia EU khác đã kêu gọi đánh thuế vào lợi nhuận bất ngờ của các công ty năng lượng để đối phó với tình trạng giá nhiên liệu tăng cao.
Bộ trưởng Kinh tế Tây Ban Nha Carlos Cuerpo ngày 4/4 đã đưa ra thông báo trên và cho biết yêu cầu này được nêu trong bức thư do ông cùng Bộ trưởng Tài chính các nước Áo, Đức, Italy, Bồ Đào Nha ký và gửi Ủy viên EU phụ trách vấn đề khí hậu Wopke Hoekstra. Bức thư nêu rõ những công ty năng lượng được hưởng lợi từ cuộc xung đột ở Trung Đông cần phải giúp giảm bớt gánh nặng cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, bức thư không nêu rõ mức thuế lợi nhuận bất ngờ được đề xuất hoặc những công ty nào sẽ bị ảnh hưởng.
