Theo truyền thông châu Âu ngày 8/9, ba nghị sĩ Nghị viện châu Âu đã thống nhất đề xuất bổ sung các điều kiện chặt chẽ hơn vào dự thảo Đạo luật Thúc đẩy công nghiệp (IAA), qua đó hạn chế khả năng tiếp cận thị trường của các nhà đầu tư Trung Quốc.
Báo cáo do các nghị sĩ gồm ông Christophe Grudler thuộc nhóm Renew, ông Pierre Jouvet thuộc nhóm Xã hội và Dân chủ và bà Anna Cavazzini thuộc nhóm Xanh soạn thảo và dự kiến được công bố vào ngày 9/9.
IAA được Ủy ban châu Âu đề xuất hồi tháng 3, đặt ra cơ chế ưu tiên hàng hóa sản xuất tại châu Âu nhằm bảo vệ các ngành chiến lược của EU trước sức ép cạnh tranh từ bên ngoài.
Tuy nhiên, Trung Quốc nhiều lần cảnh báo có thể áp dụng biện pháp trả đũa đối với đạo luật này. Vấn đề tiếp cận thị trường EU cũng đang trở thành một nội dung quan trọng trong các cuộc đàm phán thương mại giữa Bắc Kinh và Brussels.
Hạ một nửa ngưỡng đầu tư
Theo nội dung báo cáo, ba nghị sĩ muốn áp dụng các điều kiện nghiêm ngặt đối với khoản đầu tư trên 50 triệu euro trong những lĩnh vực Trung Quốc đang chiếm ưu thế, gồm xe điện, pin mặt trời, nguyên liệu thô thiết yếu và pin. Ngưỡng này chỉ bằng một nửa mức 100 triệu euro được Ủy ban châu Âu đề xuất ban đầu.
Theo phương án mới, nhà đầu tư đến từ một quốc gia nắm ít nhất 40% thị phần toàn cầu trong một lĩnh vực sẽ phải đáp ứng 6 điều kiện.
Cụ thể, nhà đầu tư chỉ được sở hữu tối đa 49% vốn của doanh nghiệp mục tiêu tại EU và phải thực hiện khoản đầu tư thông qua liên doanh với một đối tác trong khối. Họ cũng phải chuyển giao công nghệ cho phía châu Âu và bảo đảm người lao động EU chiếm ít nhất 60% lực lượng lao động.
Ngoài ra, nhà đầu tư phải dành tối thiểu 1% doanh thu hằng năm cho hoạt động nghiên cứu và phát triển tại EU, đồng thời mua ít nhất 30% nguyên liệu và linh kiện phục vụ sản xuất từ các nhà cung cấp trong khối.
Báo cáo còn mở rộng phạm vi điều chỉnh sang các lĩnh vực khác như điện gió, thiết bị điện phân và máy bơm nhiệt. Đối với những ngành này, nhà đầu tư sẽ phải đáp ứng ít nhất ba trong sáu điều kiện nói trên.
Ưu tiên sản phẩm được sản xuất tại EU
Ba nghị sĩ cũng đề xuất giới hạn quyền tiếp cận các gói mua sắm công và chương trình hỗ trợ của EU đối với hàng hóa được sản xuất tại 27 quốc gia thành viên. Quy định dự kiến áp dụng trong các lĩnh vực như công nghệ sạch, ôtô và những ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng.
Ủy ban châu Âu chỉ được phép mở rộng cơ chế này cho sản phẩm từ các quốc gia ngoài EU nếu đáp ứng những điều kiện nghiêm ngặt. Một trong số đó là doanh nghiệp châu Âu phải được hưởng quyền tiếp cận tương ứng đối với thị trường mua sắm công của quốc gia liên quan.
Đề xuất được đưa ra sau khi các đối tác nước ngoài tăng cường vận động để sản phẩm của họ được công nhận là hàng hóa sản xuất tại châu Âu. Nhiều nước, trong đó có Anh, cho rằng chuỗi giá trị của EU gắn kết quá chặt chẽ với thị trường của họ nên không thể loại trừ hoàn toàn hàng hóa từ bên ngoài khối.
Đề xuất vẫn phải được các nhà lập pháp EU thông qua trước khi bước vào đàm phán với chính phủ các nước thành viên. Dù chưa phải phương án cuối cùng, văn bản cho thấy Nghị viện châu Âu đang muốn áp dụng cách tiếp cận cứng rắn hơn nhằm bảo vệ thị trường trong lúc các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc bước vào giai đoạn nhạy cảm.
