Để thúc đẩy tiến độ giải ngân, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Cà Mau tập trung nhiều giải pháp, trong đó tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn mặt bằng được xem là nhiệm vụ then chốt.
Tháo gỡ “điểm nghẽn” mặt bằng
Dự án Xử lý xói lở và gia cố lòng sông Gành Hào được khởi công từ năm 2023 với tổng vốn đầu tư trên 300 tỷ đồng nhưng đến nay chỉ mới đạt hơn 50% khối lượng công trình.
Theo ông Nguyễn Đức Tâm, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án công trình Nông nghiệp tỉnh Cà Mau, khi mới triển khai dự án có 39 trường hợp bị ảnh hưởng giải phóng mặt bằng tại xã Gành Hào. Qua thời gian tuyên truyền, vận động, hiện đã có 31 trường hợp thống nhất bàn giao mặt bằng, còn 8 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng, nằm rải rác trên toàn tuyến. Hiện Ban đang phối hợp với UBND xã Gành Hào, ngành chức năng liên quan để tuyên truyền, vận động và có giải pháp phù hợp để tiếp tục gỡ vướng mặt bằng của các hộ còn lại nhằm bàn giao mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ thi công dự án.
“Đơn vị tiếp tục phối hợp với sở, ngành có liên quan trực tiếp khảo sát từng trường hợp, ghi nhận ý kiến người dân và tổ chức nhiều buổi đối thoại. Đối với những nội dung thuộc thẩm quyền, đơn vị căn cứ pháp lý để giải thích rõ cho người dân hiểu và đồng thuận theo chủ trương; đối với những nội dung vượt thẩm quyền, trình cấp trên để có giải pháp tháo gỡ” - Trưởng Phòng Kinh tế xã Gành Hào Huỳnh Tấn Khanh cho biết.
Tỉnh Cà Mau hiện có 57 công trình, dự án thuộc diện thu hồi đất với tổng diện tích khoảng 1.431,48 ha, ảnh hưởng đến 7.251 hộ gia đình, cá nhân và 15 tổ chức. Đến cuối tháng 7/2026, việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư và giải phóng mặt bằng có nhiều chuyển biến tích cực, tiêu biểu như: xã Hòa Bình, xã Vĩnh Lợi và xã Đông Hải với 100% mặt bằng được bàn giao theo kế hoạch. Các xã Cái Đôi Vàm, phường Bạc Liêu và phường Vĩnh Trạch đạt tỷ lệ bàn giao trên 95%.
Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau Tăng Vũ Em, thời gian qua trung tâm quyết liệt phối hợp với các địa phương có dự án đi qua để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, hiện nay một số dự án vẫn còn vướng mặt bằng như: Dự án xây dựng tuyến đường Vành đai (phường Bạc Liêu), Dự án xây dựng kè chống ngập dọc tuyến Quốc lộ 1A… Hiện trung tâm huy động lực lượng phối hợp với chính quyền địa phương có dự án đi qua để tăng cường hỗ trợ nhằm đảm bảo tiến độ giải phóng mặt bằng bàn giao cho chủ đầu tư để đẩy nhanh tiến độ thi công.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Văn Bi, để chủ động xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, UBND tỉnh tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân, giải thích đầy đủ, chính xác các chủ trương, chính sách bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, tạo sự thống nhất và đồng thuận xã hội.
Đồng thời, đối với các công trình, dự án đang chuẩn bị triển khai, UBND tỉnh chỉ đạo Đảng ủy, UBND các xã, phường cần có văn bản cam kết tiến độ thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng các dự án và chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh về kết quả, tiến độ thực hiện các dự án như cam kết.
Xây dựng kịch bản giải ngân
Năm 2026, tổng nguồn vốn đầu tư công của tỉnh là 10.326,551 tỷ đồng, đến nay đã phân bổ đạt 100% kế hoạch vốn. Tính đến cuối tháng 7, tỉnh đã giải ngân 2.946,625 tỷ đồng, đạt 37,9% tổng kế hoạch. Tuy tỷ lệ giải ngân cao hơn so với bình quân chung của cả nước nhưng tiến độ vẫn chưa đồng đều giữa các chủ đầu tư, một số dự án còn gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư, năng lực thi công của một số nhà thầu còn hạn chế.
Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Cà Mau Huỳnh Công Quân cho rằng, nguyên nhân chủ yếu là vướng mặt bằng, tình hình vật liệu xây dựng khan hiếm ảnh hưởng đến tiến độ thi công dự án. Mặt khác, các Chương trình mục tiêu quốc gia được ngân sách trung ương bổ sung trong tháng 6 và tháng 7 đang hoàn thiện thủ tục để phân bổ vốn nên chưa phát sinh khối lượng để giải ngân. Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân, các chủ đầu tư cần bám sát nhiệm vụ, mục tiêu giải ngân theo từng tháng và kế hoạch thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải, Cà Mau là một trong những địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt mức khá so với bình quân chung của cả nước. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công vẫn còn chưa đáp ứng yêu cầu của tỉnh đề ra. Để thực hiện tốt công tác giải ngân, các sở, ngành tỉnh tiếp tục quán triệt đến toàn thể đội ngũ cán bộ, công chức chủ động phối hợp với các chủ đầu tư, đơn vị thi công để kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc. Khẩn trương hoàn thiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư đối với các dự án trọng điểm.
Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải cho biết, tỉnh tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, xây dựng kế hoạch và kịch bản giải ngân đối với từng dự án theo hằng tuần, hằng tháng, từng quý để làm cơ sở theo dõi, chỉ đạo, điều hành. Các ban quản lý dự án thực hiện báo cáo tiến độ hằng tuần, kiên quyết thay thế các đơn vị tư vấn, nhà thầu không đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ. Việc đẩy nhanh giải ngân phải luôn gắn với bảo đảm chất lượng công trình, không để xảy ra thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.
Tỉnh Cà Mau tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” về giải phóng mặt bằng, huy động cả hệ thống chính trị tham gia vận động, tuyên truyền tạo sự đồng thuận của người dân trong thực hiện các dự án; kịp thời xử lý những trường hợp chậm tiến độ theo đúng quy định, phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 và thuộc nhóm 15 địa phương có kết quả giải ngân vốn đầu tư công cao của cả nước.
