Bước tiến mới trong việc tìm kiếm vị trí tàu vũ trụ đầu tiên hạ cánh xuống Mặt Trăng

Theo phóng viên TTXVN tại New York, sau gần 60 năm mất tích, vị trí chính xác của Luna 9, tàu vũ trụ đầu tiên hạ cánh mềm thành công xuống Mặt Trăng, đang dần được hé lộ qua các nỗ lực khảo cổ không gian mới nhất.
Chú thích ảnh
Mô hình tàu vũ trụ Luna 9 của Nga được trưng bày vào năm 1966. Ảnh: Sovfoto/Universal Images Group, qua Getty Images

Ngày 13/2, Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết hiện có hai nhóm nghiên cứu đang chạy đua để xác định vị trí của tàu vũ trụ Luna 9 lịch sử này bằng cách sử dụng dữ liệu từ Tàu quỹ đạo Trinh sát Mặt Trăng (LROC) của NASA. Nhóm của nhà truyền thông khoa học người Nga Vitaly Egorov sử dụng phương pháp đối chiếu các bức ảnh panorama do chính Luna 9 chụp năm 1966 với các đặc điểm địa hình đường chân trời được tái tạo từ dữ liệu quỹ đạo hiện đại. Egorov tin rằng mình đã chạm đúng vào khu vực của Luna 9 trước đây và quan điểm này nhận được sự ủng hộ nhất định từ các chuyên gia nhờ sự trùng khớp về đặc điểm địa hình.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu từ Đại học College London của Tiến sĩ Lewis Pinault lại sử dụng một thuật toán học máy có tên YOLO-ETA để tìm kiếm. Hệ thống của nhóm này đã đánh dấu một địa điểm khác, cách tọa độ chính thức vài dặm, nơi xuất hiện một điểm ảnh sáng màu nghi là thân tàu và các đốm tối nghi là dấu vết của túi khí.

Việc xác định Luna 9 vô cùng khó khăn vì thiết bị này chỉ rộng khoảng 0,6m, nhỏ hơn khả năng phân giải của hầu hết các camera quỹ đạo hiện nay. Các nhà khảo cổ không gian đang đặt kỳ vọng vào tàu quỹ đạo Chandrayaan-2 của Ấn Độ, vốn sở hữu camera độ phân giải cao hơn, để chụp ảnh các khu vực nghi vấn và đưa ra bằng chứng xác thực cuối cùng.

Năm 1966, Luna 9, một robot có kích thước bằng quả bóng, đã lăn trên bề mặt Mặt Trăng và gửi về những hình ảnh đầu tiên từ bề mặt của một thế giới khác. Sứ mệnh này đã thay đổi hoàn toàn hiểu biết của nhân loại khi chứng minh rằng bề mặt Mặt Trăng đủ rắn chắc để tàu vũ trụ hạ cánh mà không bị lún sâu vào lớp bụi như các giả thuyết trước đó. Dù có tầm quan trọng lịch sử to lớn, nhưng do công nghệ theo dõi năm 1966 còn thô sơ, vị trí chính xác của Luna 9 vẫn là một bí ẩn trong nhiều thập kỷ.

Trường Giang (TTXVN)

Dành cho bạn

Anthropic ra mắt công cụ tạo bảng dữ liệu và hoạt ảnh trên Claude

Anthropic ra mắt công cụ tạo bảng dữ liệu và hoạt ảnh trên Claude

Trong bối cảnh các doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) cạnh tranh mở rộng hệ sinh thái ứng dụng hỗ trợ công việc và nâng cao năng suất, ngày 8/10, công ty Anthropic đã ra mắt các công cụ cho phép người dùng tạo bảng dữ liệu trực quan và hoạt ảnh thông qua nền tảng Claude.

TP Hồ Chí Minh kết nối nhân tài, đưa AI vào ứng dụng thực tế

TP Hồ Chí Minh kết nối nhân tài, đưa AI vào ứng dụng thực tế

Sáng 8/10, tại TP Hồ Chí Minh, các nhóm nghiên cứu trẻ đã giới thiệu giải pháp AI trong y tế, ngôn ngữ và phát hiện giả mạo. Từ kết quả này, Saigon AI Hub khởi động khóa 2, gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tế, yêu cầu đồng hành về dữ liệu, nguồn lực và môi trường thử nghiệm.

Chân dung hai nhà khoa học Henri B. Kagan (trái) của Pháp và Kenso Soai của Nhật Bản đoạt giải Nobel Hoá học năm 2026, tại lễ công bố ở Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, Stockholm, ngày 7/10/2026. Ảnh: AA/TTXVN phát

Các chủ nhân Nobel giải mã bí ẩn 'thuận tay' của hóa học

Hai bàn tay của chúng ta khi giơ lên lên gần như giống hoàn toàn và là hình ảnh phản chiếu của nhau, nhưng dù xoay chuyển thế nào, bàn tay trái cũng không bao giờ có thể chồng khít hoàn toàn lên bàn tay phải. Nhiều phân tử cũng có đặc điểm tương tự.

Giáo sư Animesh Garg đã đầu quân cho startup chế tạo robot của Đức, Microagi . Ảnh: B.I

Robot kéo nhà khoa học khỏi phòng lab, cuộc đua thương mại hóa tăng tốc

Một startup robot của Đức vừa tuyển dụng giáo sư Đại học Kỹ thật Georgia, Animesh Garg cùng bảy thành viên trong nhóm nghiên cứu của ông. Xu hướng các nhà khoa học rời phòng thí nghiệm để bước vào startup đặt ra một câu hỏi đáng chú ý với Việt Nam: làm thế nào để vừa giữ người giỏi trong khu vực nghiên cứu, vừa tạo điều kiện để họ đưa công nghệ ra thị trường?

AI thành ‘Siêu Trí tuệ’: Mở đầu cuộc đua công nghệ mới

AI thành ‘Siêu Trí tuệ’: Mở đầu cuộc đua công nghệ mới

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc đẩy cách gọi “siêu trí tuệ” (Super Intelligence - SI) thay cho “trí tuệ nhân tạo” (AI) trong chính phủ Mỹ. Đằng sau sự thay đổi thuật ngữ là tham vọng duy trì vị thế dẫn đầu của Mỹ trong cuộc đua AI, đồng thời định hình cách Washington tiếp cận công nghệ có ảnh hưởng ngày càng lớn đến kinh tế, an ninh và cạnh tranh toàn cầu.