Theo một tuyên bố đưa ra ngày 17/9, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Saudi Arabia đã đề nghị mua 48 máy bay F-35, 49 động cơ Pratt & Whitney F135-PW-100, thiết bị thông tin liên lạc, phụ tùng thay thế và các hạng mục hỗ trợ khác.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, “thương vụ được đề xuất này sẽ hỗ trợ các mục tiêu chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ bằng cách tăng cường an ninh cho một đồng minh lớn ngoài NATO, quốc gia đóng vai trò thúc đẩy ổn định chính trị và tiến bộ kinh tế tại khu vực Vùng Vịnh”.
Bộ Ngoại giao Mỹ nói thêm rằng thương vụ được đề xuất sẽ nâng cao năng lực của Saudi Arabia trong việc răn đe các mối đe dọa hiện tại và tương lai bằng cách tăng cường khả năng phòng thủ lãnh thổ, đồng thời cải thiện khả năng tương tác với các lực lượng Mỹ cũng như các lực lượng khác trong khu vực và NATO.
Ngoài ra, theo Bộ Ngoại giao Mỹ, thương vụ được đề xuất cũng sẽ bổ sung lực lượng máy bay tác chiến của Saudi Arabia và tăng cường năng lực tự vệ không đối không và không đối đất của nước này. Saudi Arabia sẽ không gặp khó khăn trong việc tiếp nhận và tích hợp các trang thiết bị và dịch vụ này vào lực lượng vũ trang.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng việc bán các trang thiết bị và cung cấp hỗ trợ theo đề xuất này sẽ không làm thay đổi cán cân quân sự trong khu vực, đồng thời sẽ không gây bất kỳ tác động bất lợi nào đối với khả năng sẵn sàng quốc phòng của Mỹ.
Theo luật pháp Mỹ, các thành viên Quốc hội có 30 ngày theo lịch kể từ khi nhận được thông báo chính thức để xem xét hoặc phản đối thương vụ trước khi chính quyền hoàn tất thỏa thuận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ định Saudi Arabia là một đồng minh lớn ngoài NATO của Mỹ vào tháng 11/2025.
Theo chuyên gia quân sự Dmitry Kornev, đồng thời là nhà sáng lập dự án MilitaryRussia, F-35 không đơn thuần là một máy bay chiến đấu mà còn được xem như biểu tượng của quan hệ an ninh chặt chẽ với Mỹ.
Các quốc gia mua F-35 đồng thời tăng cường mức độ gắn kết với Washington và có thể tiếp cận một hệ sinh thái vũ khí, huấn luyện và công nghệ rộng lớn do Mỹ dẫn dắt. Israel là một ví dụ.
Trong khi đó, Đức có thể lựa chọn F-35 một phần vì đây hiện là loại máy bay duy nhất trên thị trường được chứng nhận để mang vũ khí hạt nhân của Mỹ trong khuôn khổ chia sẻ hạt nhân của NATO.
Đối với một số quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản và Thổ Nhĩ Kỳ, F-35 còn có thể đóng vai trò là giải pháp chuyển tiếp trong khi họ phát triển các chiến đấu cơ thế hệ thứ năm của riêng mình và hướng tới thế hệ thứ sáu.
Những nước này cần một máy bay chiến đấu hiện đại trong hiện tại, trong khi vẫn tiếp tục phát triển năng lực trong nước.
Vì vậy, theo ông Kornev, các hạn chế của F-35 có thể được cân nhắc cùng với những lợi ích về công nghệ, khả năng tác chiến mạng và quan hệ chiến lược với Washington.
Trong một phát biểu với kênh RT của Liên bang Nga mới đây, chuyên gia này cho rằng ưu thế thực sự của F-35 không nằm ở việc nó có thể thắng mọi cuộc không chiến mà ở khả năng phát hiện đối phương trước, kết nối với các hệ thống khác và tấn công từ khoảng cách mà đối phương khó đáp trả.
Điều đó cũng có nghĩa hiệu quả của F-35 cuối cùng không chỉ phụ thuộc vào bản thân chiếc máy bay mà còn vào toàn bộ mạng lưới cảm biến, vũ khí, dữ liệu và các lực lượng phối hợp xung quanh nó.
Tới nay đã có hơn 1.300 chiếc F-35 được chế tạo và kế hoạch còn khoảng 2.000 chiếc nữa. Trong thập kỷ tới, hơn 20 quốc gia dự kiến đưa loại máy bay này vào lực lượng vũ trang.
