Hội nghị tập trung đánh giá tình hình sản xuất, cung ứng năng lượng 9 tháng qua; đồng thời rà soát các giải pháp bảo đảm điện, than, khí và các nguồn nhiên liệu phục vụ sản xuất trong những tháng cuối năm và năm 2027.
Báo cáo tại hội nghị, ông Nguyễn Đức Cường, Cục trưởng Cục Điện lực cho biết: Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống tháng 9/2026 ước đạt 30 tỷ kWh, tăng khoảng 14% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 9 tháng, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu đạt khoảng 266,2 tỷ kWh, tăng khoảng 9,5% so với cùng kỳ năm trước.
Theo Cục Điện lực, hệ thống điện trong 9 tháng qua cơ bản đáp ứng yêu cầu cung cấp điện phục vụ sản xuất và đời sống. Tuy nhiên, nhiệm vụ bảo đảm cung ứng điện trong quý IV/2026 và năm 2027 đòi hỏi các đơn vị tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, thủy văn, tình hình vận hành các nhà máy điện và khả năng cung ứng nhiên liệu.
Đáng chú ý, diễn biến thủy văn tại một số khu vực đặt ra yêu cầu cập nhật thường xuyên phương án vận hành hồ chứa thủy điện. Việc điều tiết hồ phải đồng thời đáp ứng yêu cầu cấp nước, bảo đảm an toàn công trình và tích nước phục vụ phát điện trong mùa khô. Cùng với đó, các đơn vị cần chủ động phương án ứng phó với thiên tai, bảo đảm nguồn cung than, khí và các loại nhiên liệu phục vụ phát điện không bị gián đoạn.
Cục Điện lực cũng đề cập yêu cầu nâng cao hiệu quả khai thác các nhà máy điện, đưa công suất phát điện về mức thiết kế, đồng thời tăng cường quản lý nhu cầu phụ tải. Phát triển điện mặt trời mái nhà được xác định là một trong những giải pháp cần tiếp tục đẩy mạnh, gắn với mục tiêu tiết kiệm chi phí và khai thác hiệu quả nguồn điện tại chỗ.
“Các đơn vị phát điện phải bảo đảm cung ứng nhiên liệu liên tục, không để gián đoạn nguồn than, dầu và khí; đồng thời theo dõi sát tình hình thủy văn, chủ động phương án vận hành hồ chứa và chuẩn bị nguồn điện cho mùa khô năm 2027”, ông Nguyễn Đức Cường nhấn mạnh.
Bên cạnh giải pháp vận hành, Cục Điện lực cho biết sẽ tiếp tục rà soát, đôn đốc tiến độ thực hiện các chỉ tiêu phát triển điện lực tại địa phương, trong đó có điện mặt trời mái nhà. Việc phân bổ chỉ tiêu và theo dõi tiến độ cần được thực hiện cụ thể hơn để kịp thời nhận diện những địa phương chậm triển khai, từ đó có giải pháp tháo gỡ phù hợp.
Liên quan đến nguồn cung nhiên liệu, ông Trần Thanh Tùng, Quyền Cục trưởng Cục Năng lượng - Dầu khí báo cáo tình hình sản xuất, khai thác và cung ứng các mặt hàng năng lượng chủ yếu trong 9 tháng năm 2026. Theo báo cáo, hoạt động sản xuất, khai thác dầu khí và các sản phẩm năng lượng cơ bản được duy trì. Một số chỉ tiêu về phân bón, xăng dầu ghi nhận tăng trưởng so với cùng kỳ. Đối với than, sản lượng khai thác trong nước tiếp tục được duy trì, phục vụ nhu cầu của nền kinh tế, đặc biệt là sản xuất điện.
Cùng với kết quả sản xuất, ngành năng lượng đang tập trung triển khai các công trình dầu khí, chuẩn bị đưa thêm các hạng mục vào khai thác trong những tháng cuối năm. Việc bảo đảm tiến độ các dự án có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng bổ sung nguồn cung trong nước, giảm áp lực lên hoạt động khai thác hiện hữu.
Tuy nhiên, yêu cầu bảo đảm nhiên liệu cho sản xuất điện vẫn đặt ra nhiều vấn đề cần phối hợp xử lý, nhất là nguồn khí phục vụ các nhà máy điện tại khu vực phía Nam. Đây cũng là nội dung được đại diện đơn vị vận hành hệ thống điện và các tập đoàn năng lượng trao đổi tại hội nghị.
Ông Phạm Nguyên Hùng, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho hay: Khả năng cung cấp khí cho phát điện vẫn là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến phương thức vận hành hệ thống điện. Tổng nhu cầu khí của các nhà máy điện tại khu vực Đông Nam Bộ có thể lên tới khoảng 24 triệu m³/ngày, trong khi khả năng cung cấp khí hiện hữu còn hạn chế. Khi nguồn khí không đáp ứng đủ nhu cầu, hệ thống phải tính đến phương án huy động các nguồn nhiên liệu thay thế, trong đó có dầu, làm tăng áp lực về chi phí vận hành.
Bên cạnh việc xử lý các vướng mắc về nguồn cung khí, cần nghiên cứu nâng cao khả năng tiếp nhận khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), phát triển hạ tầng kho cảng và đường ống, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các đơn vị cung cấp khí, phát điện và vận hành hệ thống.
“Vấn đề lớn hiện nay là phải chủ động chuẩn bị nguồn LNG, nâng cao khả năng tiếp nhận và cung ứng khí cho phát điện, qua đó hạn chế việc phải huy động các nhà máy chạy dầu với chi phí cao”, ông Phạm Nguyên Hùng nêu rõ.
Một nội dung khác được NSMO đề cập là tiến độ đầu tư nguồn và lưới điện. Theo đó, việc tháo gỡ vướng mắc trong điều chỉnh quy hoạch, triển khai dự án và giải phóng mặt bằng cần được các cơ quan quản lý, địa phương quan tâm để bảo đảm tiến độ bổ sung năng lực cung ứng điện. Các cơ chế vận hành đối với những loại hình nguồn điện mới cũng cần được hướng dẫn rõ ràng, phù hợp yêu cầu kỹ thuật và hiệu quả kinh tế.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết: Tập đoàn đang tập trung triển khai kế hoạch đầu tư xây dựng, trong đó có các dự án nguồn điện và lưới điện truyền tải. Trong 9 tháng qua, EVN tiếp tục thực hiện các công trình lưới điện từ cấp điện áp 110 kV đến 500 kV, tập trung vào đấu nối nguồn điện, tăng cường năng lực truyền tải và bảo đảm khả năng cung cấp điện cho các khu vực phụ tải lớn. Một số công trình lưới điện quan trọng được triển khai nhằm tăng cường liên kết hệ thống, nâng cao khả năng giải tỏa công suất nguồn điện.
Đối với các dự án nguồn điện, EVN cho biết đang thực hiện các công việc theo tiến độ tại những công trình trọng điểm, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan để chuẩn bị phương án cung ứng điện năm 2027. Tập đoàn cũng xác định phát triển điện mặt trời mái nhà là một giải pháp cần tiếp tục thúc đẩy tại các đơn vị và địa phương.
“EVN đề nghị sớm phê duyệt kế hoạch cung cấp điện năm 2027 để tập đoàn và các đơn vị chủ động xây dựng phương án, tổ chức thực hiện, bảo đảm cung ứng điện phục vụ sản xuất và sinh hoạt”, ông Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.
Việc chuẩn bị kế hoạch cung cấp điện cần gắn với khả năng huy động các nguồn điện, tiến độ đưa các dự án mới vào vận hành và điều kiện cung ứng nhiên liệu. Cùng đó, việc phối hợp giữa đơn vị vận hành hệ thống, doanh nghiệp phát điện và các địa phương sẽ góp phần nâng cao tính chủ động trong điều hành, hạn chế nguy cơ mất cân đối cung - cầu điện.
Đối với lĩnh vực dầu khí, ông Phan Tử Giang, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), báo cáo kết quả khai thác dầu khí, sản xuất điện, phân bón và các sản phẩm năng lượng của tập đoàn trong 9 tháng năm 2026.
Theo báo cáo, hoạt động khai thác dầu khí trong nước và ở nước ngoài tiếp tục được duy trì. Tập đoàn đồng thời tập trung vận hành các cơ sở sản xuất, chế biến, bảo đảm nguồn cung xăng dầu và các sản phẩm phục vụ thị trường. Tuy nhiên, khó khăn về nguồn khí cho phát điện vẫn là vấn đề cần được quan tâm. Theo đại diện Petrovietnam, khả năng cung cấp khí hiện nay chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu vận hành của các nhà máy điện tại một số khu vực. Việc khai thác tối đa công suất các nhà máy điện khí còn phụ thuộc vào khả năng cung cấp nhiên liệu và điều kiện vận hành của toàn chuỗi khí - điện.
Từ thực tế này, Petrovietnam đề nghị tăng cường phối hợp giữa các đơn vị trong chuỗi cung ứng, nghiên cứu giải pháp nâng cao khả năng cung cấp nhiên liệu cho các nhà máy điện, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư và cơ chế triển khai các dự án năng lượng. Đối với các dự án dầu khí, tập đoàn cũng kiến nghị sớm hoàn thiện những quy định hướng dẫn liên quan, tạo cơ sở để triển khai các hoạt động đầu tư, thăm dò và khai thác theo kế hoạch.
Ở lĩnh vực than, ông Vũ Anh Tuấn, Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) chia sẻ: Hoạt động sản xuất, tiêu thụ than trong 9 tháng cơ bản bám sát kế hoạch được giao. Tập đoàn tiếp tục duy trì cung ứng than cho sản xuất điện, đồng thời triển khai các nhiệm vụ đầu tư, sản xuất kinh doanh trong những tháng cuối năm.
Theo TKV, chi phí sản xuất đang chịu sức ép từ biến động giá nhiên liệu, trong khi khả năng điều chỉnh giá bán còn có những hạn chế. Bên cạnh đó, việc triển khai một số dự án khai thác mỏ gặp khó khăn liên quan đến thủ tục điều chỉnh quy hoạch, cấp phép khai thác và giải phóng mặt bằng. Những vướng mắc này có thể ảnh hưởng đến tiến độ bổ sung năng lực sản xuất nếu không được xử lý kịp thời.
Để bảo đảm nguồn cung than cho năm 2027, TKV đang xây dựng kế hoạch sản xuất, nhập khẩu và cung ứng theo nhu cầu của nền kinh tế. Tập đoàn đồng thời kiến nghị các cơ quan chức năng sớm xem xét, tháo gỡ những vướng mắc về quy hoạch, cấp phép khai thác và thủ tục triển khai dự án mỏ, tạo điều kiện duy trì sản lượng.
