BHXH Việt Nam đang đẩy mạnh nghiên cứu các giải pháp khai thác, phân tích dữ liệu trên các cơ sở dữ liệu của ngành, nhằm hỗ trợ các đơn vị nghiệp vụ cùng các đơn vị liên quan rà soát việc thực hiện quy trình nghiệp vụ trên các phần mềm chuyên ngành. Mục tiêu là phát hiện sớm những bất thường, nâng cao chất lượng quản lý và hạn chế các trường hợp chi trả sai chế độ.
Một trong những nội dung được tập trung là kiểm tra, đối soát dữ liệu giải quyết chế độ ốm đau, thai sản. Theo đó, dữ liệu hưởng trợ cấp ốm đau, thai sản được đối chiếu với dữ liệu khám, chữa bệnh trên Cổng tiếp nhận thuộc Hệ thống Giám định bảo hiểm y tế. Việc đối soát giúp xác minh tính chính xác của hồ sơ, bảo đảm việc giải quyết chế độ phù hợp với thông tin khám chữa bệnh của người lao động.
Trên cơ sở kết quả phân tích dữ liệu, BHXH Việt Nam đã đề nghị Ban Thực hiện chính sách BHXH chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiến hành kiểm tra, rà soát và thực hiện đúng quy định tại Khoản 2, Điều 3 Quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH, chi trả các chế độ BHXH và bảo hiểm thất nghiệp. Hoạt động này góp phần hạn chế tình trạng giải quyết chế độ chưa đúng quy trình hoặc phát sinh sai sót trong quá trình chi trả.
Bên cạnh nhóm chế độ ngắn hạn, BHXH Việt Nam cũng tăng cường rà soát dữ liệu đối với các khoản trợ cấp BHXH hằng tháng. Kết quả kiểm tra trong tháng 6/2026 cho thấy hệ thống đã phát hiện 180 trường hợp người hưởng đã qua đời nhưng vẫn tiếp tục được chi trả trợ cấp BHXH hằng tháng trên 3 tháng. Tổng số tiền cần thu hồi đối với các trường hợp này lên tới hơn 1,04 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, BHXH Việt Nam phát hiện 387 trường hợp người đã chết nhưng vẫn được chi trả trợ cấp tuất hằng tháng trên 3 tháng, với số tiền cần thu hồi hơn 4,2 tỷ đồng. Các trường hợp này đang được xác minh, xử lý theo quy định, qua đó cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng dữ liệu số trong kiểm soát chi trả và phòng ngừa thất thoát quỹ BHXH.
Theo các chuyên gia, trước đây việc phát hiện các trường hợp chi trả sai chủ yếu dựa vào báo cáo của địa phương hoặc quá trình kiểm tra trực tiếp, dẫn đến thời gian xử lý kéo dài. Khi dữ liệu của ngành BHXH được số hóa và kết nối đồng bộ, nhiều bất thường có thể được hệ thống tự động nhận diện thông qua việc đối chiếu với các cơ sở dữ liệu liên quan, từ đó rút ngắn thời gian phát hiện và nâng cao hiệu quả quản lý.
Việc tăng cường khai thác dữ liệu cũng phù hợp với định hướng chuyển đổi số mà BHXH Việt Nam đang triển khai trong những năm gần đây. Thông qua phân tích dữ liệu lớn và ứng dụng các công nghệ mới, cơ quan BHXH kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng quản lý quỹ, kiểm soát tốt hơn việc giải quyết chế độ, đồng thời hỗ trợ các địa phương chấn chỉnh kịp thời những sai sót trong quá trình thực hiện chính sách.
