Theo truyền thông quốc tế 15/9, đề xuất nằm trong “EU Kids Act”, một dự luật mới về bảo vệ trẻ em. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Phó chủ tịch phụ trách công nghệ Henna Virkkunen dự kiến công bố kế hoạch vào ngày 17/9. Đây được xem là kế hoạch có phạm vi rộng nhất từ trước đến nay của Liên minh châu Âu nhằm bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ trên môi trường số.
Cách tiếp cận của EU là vừa giúp trẻ vị thành niên hưởng lợi từ các dịch vụ số, vừa bảo vệ các em trước nguy cơ bị lạm dụng và khai thác. Theo đó, trọng tâm của kế hoạch là hạn chế khả năng các công ty công nghệ tiếp cận trẻ em, thay vì chỉ ngăn trẻ em sử dụng công nghệ.
Động thái được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại trên toàn cầu về ảnh hưởng của các nền tảng trực tuyến đối với sức khỏe và sự an toàn của trẻ em. Những dịch vụ được nhắc đến gồm Facebook, Instagram, TikTok, YouTube và ChatGPT.
Phân quyền truy cập theo độ tuổi
Theo đề xuất, trẻ từ 15 tuổi trở lên được phép tự mở tài khoản. Trẻ trong độ tuổi 13-14 chỉ có thể sử dụng tài khoản làm quen trên mạng xã hội và nền tảng chia sẻ video do cha mẹ đăng ký. Các tài khoản này phải chịu sự kiểm soát của phụ huynh, giới hạn số người được phép liên hệ và áp dụng thời lượng sử dụng nghiêm ngặt.
Đối với trẻ từ 3-12 tuổi, tài khoản phải hoàn toàn do cha mẹ quản lý và chỉ được sử dụng những dịch vụ dành riêng cho trẻ em, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn chặt chẽ. Trẻ dưới 3 tuổi sẽ không được phép tiếp cận những dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh của kế hoạch.
Quyền truy cập sẽ được mở rộng dần theo độ tuổi. Nghĩa vụ của doanh nghiệp cũng được xác định dựa trên loại hình dịch vụ và nhóm tuổi của người sử dụng.
Mạng xã hội và nền tảng chia sẻ video sẽ phải xác minh độ tuổi của trẻ khi người dùng mở tài khoản mới. Các nền tảng trò chơi trực tuyến phải thực hiện bước kiểm tra này trước khi cho phép tải trò chơi.
Doanh nghiệp cũng phải tránh sử dụng những thiết kế có khả năng gây nghiện hoặc cung cấp các luồng nội dung gây hại. Các nền tảng phải xây dựng công cụ giúp trẻ dễ dàng báo cáo nội dung không phù hợp, đồng thời cung cấp cho phụ huynh biện pháp kiểm soát hiệu quả.
Ngoài ra, các công ty thuộc phạm vi điều chỉnh sẽ phải đóng phí giám sát để hỗ trợ hoạt động kiểm tra và thực thi của cơ quan quản lý.
Các doanh nghiệp công nghệ cho biết họ đã áp dụng nhiều biện pháp bảo vệ trẻ em. Hiện nhiều nền tảng đặt độ tuổi tối thiểu để đăng ký tài khoản mạng xã hội là 13.
Nội dung của đề xuất vẫn có thể được điều chỉnh trước khi công bố và sẽ phải tiếp tục được thảo luận với các nước thành viên cùng Nghị viện châu Âu trong những tháng tới trước khi có thể trở thành luật.
| Tại Việt Nam, Nghị định số 147/2024/NĐ-CP quy định trẻ em dưới 16 tuổi khi đăng ký tài khoản mạng xã hội phải sử dụng thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ; phụ huynh đồng thời có trách nhiệm giám sát quá trình sử dụng. Luật An ninh mạng năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tiếp tục yêu cầu áp dụng biện pháp kỹ thuật và quản lý để kiểm soát nội dung, độ tuổi, đồng thời tăng trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ. Trong bối cảnh chuyển đổi số được thúc đẩy theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, kinh nghiệm từ EU cho thấy bài toán không chỉ là đặt giới hạn độ tuổi mà còn phải bảo đảm cơ chế xác minh, công cụ kiểm soát cho phụ huynh và kỹ năng số cho trẻ, đặc biệt khi chatbot AI ngày càng phổ biến. |
