Với hệ thống kênh nội đồng chằng chịt, các xã thuộc vùng Đồng Tháp Mười (thuộc tỉnh Tiền Giang cũ), nay thuộc tỉnh Đồng Tháp như xã Hưng Thạnh, xã Tân Phước 1, xã Tân Phước 2… có hệ sinh thái đặc trưng phong phú gồm nhiều lớp sinh vật, động thực vật sống đan xen. Trong đó phải kể đến 34 loài cá đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười như cá lóc, cá dầy, cá trâm, cá trê năng, cá rô đồng… sống trong các kênh nội đồng dưới những tán rừng tràm, ruộng khóm bạt ngàn.
Từ nguồn lợi thủy sản phong phú này nên bên cạnh việc khai thác theo quy định, trên địa bàn các xã này xảy ra hiện tượng đánh bắt theo kiểu tận diệt là xiệc cá (sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản, còn gọi là xiệc điện), làm cá ở các kênh, mương chết hàng loạt, hoặc nếu còn sống sót thì cũng bị tổn thương, không còn khả năng sinh sản.
Trước tình hình này, Ủy ban nhân dân xã Hưng Thạnh đã ban hành Kế hoạch số 2531/KH-UBND triển khai thực hiện công tác ngăn chặn khai thác nguồn lợi thủy sản có tính hủy diệt trên địa bàn xã Hưng Thạnh; phân công nhiệm vụ cụ thể cho các ngành, đơn vị cùng Ban quản lý các ấp tổ chức thực hiện.
Đồng thời, Ủy ban nhân dân xã vừa mới ban hành Kế hoạch số 5635/KH-UBND phát động Phong trào thi đua thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền đối với công tác ngăn chặn khai thác nguồn lợi thủy sản có tính hủy diệt trên địa bàn xã Hưng Thạnh giai đoạn 2026 – 2030.
Bà Phạm Thị Hương Huyền, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hưng Thạnh, tỉnh Đồng Tháp, cho biết thực hiện kế hoạch và hưởng ứng phong trào thi đua thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TU của Tỉnh ủy Đồng Tháp nhằm góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, các ngành, đoàn thể xã phối hợp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về thủy sản, tác hại của việc sử dụng xung điện, chất nổ, hóa chất độc và các ngư cụ cấm trong khai thác thủy sản; vận động người dân nâng cao ý thức bảo vệ nguồn lợi thủy sản và chấp hành các quy định của pháp luật.
Lực lượng Công an phối hợp Ban lãnh đạo các ấp trên địa bàn xã tổ chức họp dân tuyên truyền được 20 cuộc với 645 lượt người dự; xây dựng 2 video clip tuyên truyền trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, YouTube,… về ý thức bảo vệ nguồn lợi thủy sản, không khai thác có tính tận diệt nguồn thủy sản.
Ông Nguyễn Văn Cai, cư ngụ tại xã Hưng Thạnh, tỉnh Đồng Tháp, cho biết nguồn cá đồng tại địa phương khá phong phú, cung cấp nguồn thực phẩm cho người dân. Tuy nhiên, tình trạng sử dụng kích điện để đánh bắt khiến nguồn cá bị chết và suy giảm đáng kể. Người dân mong muốn chính quyền địa phương có giải pháp mạnh để hạn chế, ngăn chặn tình trạng xiệc cá, qua đó cùng chung tay bảo vệ và duy trì nguồn lợi thủy sản bền vững cho các thế hệ sau.
Bên cạnh tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức, lực lượng liên ngành gồm Công an xã, Quân sự xã cùng Ban quản lý các ấp của xã Hưng Thạnh, tỉnh Đồng Tháp đã tổ chức tuần tra từ đầu năm đến nay được hơn 70 cuộc (280 lượt người); phạt 5 vụ xiệc cá (20 triệu đồng); thu hồi 1 bộ kích điện tự nguyện giao nộp qua công tác tuyên truyền. Ngoài ra, lực lượng còn phát hiện 3 trường hợp bỏ chạy để dụng cụ kích điện khi bị lực lượng công an phát hiện.
Qua rà soát, đến thời điểm hiện tại, xã Hưng Thạnh chưa xác định có địa bàn trọng điểm hoặc điểm nóng thường xuyên xảy ra tình trạng khai thác thủy sản trái phép bằng xung điện, chất nổ, hóa chất độc hại hoặc ngư cụ bẩn. Các vụ việc được phát hiện thời gian qua chủ yếu mang tính riêng lẻ, không tập trung tại một khu vực cố định.
Về giải pháp lâu dài đối với bảo vệ nguồn lợi thủy sản phát triển bền vững, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hưng Thạnh Phạm Thị Hương Huyền cho biết, địa phương tiếp tục thực hiện các giải pháp tuyên truyền, vận động để nâng cao ý thức người dân chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản; đẩy mạnh công tác phòng ngừa bằng cách thành lập Tổ cộng đồng tự quản tại các ấp; công khai đường dây nóng/Zalo tố giác vi phạm kết hợp với kiểm tra đột xuất, mật phục ban đêm của lực lượng liên ngành (công an, quân sự, ban quản lý ấp), xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm. Ngoài ra, xã sẽ có chính sách hỗ trợ vay vốn, chuyển đổi nghề cho hộ xiệc cá; tổ chức định kỳ Ngày hội thả cá tái tạo nguồn lợi thủy sản tự nhiên.
Tại xã Tân Phước 1, xã Đồng Tháp, trong 11 tháng năm 2026 (từ ngày 15/12/2025 đến ngày 13/11/2026), trên địa bàn xã xảy ra 12 vụ xiệc cá bằng dụng cụ kích điện bị lực lượng công an phát hiện, xử phạt với số tiền 66,5 triệu đồng. Thủ đoạn vi phạm của các trường hợp xiệc cá lợi dụng địa bàn rộng, kênh mương nội đồng chằng chịt để ra tay vào ban đêm nên dễ lẩn tránh lực lượng chức năng cũng như sự phát hiện của người dân.
Ông Đặng Văn Hòa, xã Tân Phước 1, tỉnh Đồng Tháp rất lo lắng về vấn nạn xiệc cá vì hậu quả của nó để lại là tận diệt luôn cả đàn cá con trong kênh, mương khóm. Những con cá còn sống sót cũng bị tổn thương, không phát triển bình thường được.
Theo ông Lê Hữu Phúc, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tân Phước 1, để hạn chế hiện tượng xiệc cá, bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên địa bàn xã, Ủy ban nhân dân xã chỉ đạo Công an xã tăng cường tuần tra, kiểm soát, nhất là vào ban đêm, tại các tuyến, địa bàn xa khu dân cư; tập trung đấu tranh với tội phạm, vi phạm về môi trường tại các tuyến kênh rạch, tuyến giáp ranh. Việc tịch thu tang vật và xử phạt hành chính, hình sự sẽ tạo sức răn đe lớn đối với những người cố tình vi phạm.
Ngoài ra, địa phương còn đẩy mạnh tuyên truyền và vận động giao nộp công cụ xiệc cá; tổ chức các buổi họp dân để phân tích tác hại của xiệc điện đối với môi trường và tính mạng con người. Đồng thời, phát động phong trào ký cam kết không sử dụng ngư cụ cấm và vận động người dân tự nguyện giao nộp bộ kích điện.
Nhằm nâng cao vai trò, trách nhiệm trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp đã ban hành Công văn số 2751/UBND-KT về việc tăng cường công tác phối hợp bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh.
Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản; tổ chức các đợt cao điểm tuần tra, kiểm tra, truy quét liên ngành tại các khu vực trọng điểm, vùng biển, vùng nội địa bao gồm cửa sông, kênh rạch; tập trung đấu tranh, phát hiện và xử lý nghiêm, triệt để các hành vi sử dụng chất, hóa chất cấm, chất độc, chất nổ, xung điện, dòng điện, phương pháp, phương tiện, ngư cụ khai thác có tính hủy diệt, tận diệt để khai thác nguồn lợi thủy sản theo quy định của pháp luật.
Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, ủy ban nhân dân các xã, phường và các đơn vị có liên quan tăng cường nắm tình hình, đấu tranh phòng ngừa, phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi sản xuất, buôn bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép xung điện, chất nổ, hóa chất cấm để khai thác nguồn lợi thủy sản.