Áp lực vốn và bài toán hạ tầng điện

Phát triển đồng bộ hạ tầng nguồn và lưới điện có ý nghĩa quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, phục vụ mở rộng sản xuất, thu hút đầu tư và bảo đảm điều kiện hạ tầng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Tuy nhiên, nhu cầu vốn lớn cùng những vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư đang đặt ra áp lực đối với tiến độ triển khai các công trình điện.

Điện đi trước một bước

Đường dây 110kV An Biên - Lại Sơn cấp điện lưới quốc gia ra đảo Lại Sơn, đặc khu Kiên Hải (An Giang). Ảnh: TTXVN phát
Đường dây 110kV An Biên - Lại Sơn cấp điện lưới quốc gia ra đảo Lại Sơn, đặc khu Kiên Hải (An Giang). Ảnh: TTXVN phát

Tại Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), trong 9 tháng năm 2026, đơn vị đã khởi công 46 công trình lưới điện 110kV, đóng điện 64 công trình lưới điện 220kV và 110kV. Giá trị giải ngân đạt 13.278,3 tỷ đồng, bằng 76,9% kế hoạch.

Theo lãnh đạo EVNSPC, đầu tư nguồn, lưới và trạm điện không chỉ nhằm bổ sung công suất mà còn nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, giải tỏa công suất, giảm nguy cơ quá tải và tạo điều kiện để các địa phương thu hút đầu tư.

Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, việc mở rộng khu công nghiệp, phát triển đô thị, gia tăng hoạt động dịch vụ, du lịch đặt ra yêu cầu hệ thống điện không chỉ đủ công suất mà còn phải có độ tin cậy cao. Hạ tầng điện đáp ứng được yêu cầu này sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, các khu công nghiệp tiếp nhận dự án mới.

Một trong những cụm công trình trọng điểm của EVNSPC trong năm 2026 là tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, gồm Trạm biến áp 220kV Phú Quốc và hai đường dây 110kV Phú Quốc - Nam Phú Quốc, Phú Quốc - Bắc Phú Quốc. Ba công trình có tổng mức đầu tư gần 2.165 tỷ đồng, hoàn thành sớm gần một năm so với yêu cầu phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027.

Phó Tổng giám đốc EVNSPC Bùi Quốc Hoan cho biết, yêu cầu đối với đầu tư lưới điện hiện nay không chỉ là hoàn thành đúng tiến độ các công trình đã được phê duyệt mà quan trọng hơn là phải dự báo trước nhu cầu, chuẩn bị hạ tầng từ sớm để đồng hành với tốc độ phát triển kinh tế.

Theo ông Bùi Quốc Hoan, Phú Quốc đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều dự án lớn. Khi các dự án này đi vào hoạt động, nhu cầu điện sẽ tăng nhanh cả về quy mô và yêu cầu độ tin cậy. Vì vậy, các công trình 220kV và 110kV hoàn thành trong năm 2026 còn tạo nền tảng điện cho quá trình phát triển lâu dài của đặc khu.

Không chỉ lưới điện phân phối, hệ thống truyền tải điện cũng đứng trước yêu cầu đầu tư lớn để đáp ứng nhu cầu cung ứng điện giữa các vùng, miền và giải tỏa công suất nguồn điện.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, trong 10 tháng năm 2026, EVN và các đơn vị đã hoàn thành đóng điện 137 công trình lưới điện từ 110kV đến 500kV, đồng thời khởi công 150 công trình. Trong số các công trình đã đóng điện có 5 dự án 500kV, 16 dự án 220kV và 116 dự án 110kV.

Năm 2026, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) phấn đấu thực hiện khối lượng đầu tư khoảng 29.830 tỷ đồng, giải ngân khoảng 29.139 tỷ đồng; khởi công 45 dự án và đóng điện 51 dự án.

Tại cuộc làm việc ngày 18/9 với EVNNPT, Tổng Giám đốc EVN Nguyễn Anh Tuấn yêu cầu EVNNPT tập trung nguồn lực cho các công trình cấp bách, nhất là dự án phục vụ nhập khẩu điện, giải tỏa nguồn điện tại Tây Bắc, miền Trung và tăng cường khả năng vận hành an toàn hệ thống trong năm 2027.

Áp lực vốn lớn

Kiểm tra sửa chữa các hệ thống đường dây điện để đảm bảo cấp điện an toàn, liên tục tại các tỉnh miền Trung. Ảnh: TTXVN phát
Kiểm tra sửa chữa các hệ thống đường dây điện để đảm bảo cấp điện an toàn, liên tục tại các tỉnh miền Trung. Ảnh: TTXVN phát

Theo kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, từ nay đến năm 2030, EVNNPT dự kiến cần vay khoảng 204.000 tỷ đồng để triển khai khoảng 220 dự án lưới điện truyền tải.

Ngày 7/10, EVNNPT mời các ngân hàng tham gia chào cạnh tranh thu xếp vốn cho 8 dự án truyền tải điện, với tổng nhu cầu vốn vay 200,9 triệu EUR, tương đương 6.159 tỷ đồng. Trước đó, trong tháng 9/2026, Tổng công ty cũng mời các ngân hàng thu xếp hơn 800 tỷ đồng vốn vay cho 4 dự án.

Theo dự thảo điều chỉnh Quy hoạch điện VIII đang được Bộ Công Thương lấy ý kiến, nhu cầu vốn đầu tư lưới điện truyền tải giai đoạn 2025-2030 bình quân khoảng 78.000 tỷ đồng/năm, trong khi khả năng huy động vốn đầu tư thuần hằng năm của EVNNPT khoảng 13.000 tỷ đồng. Chênh lệch này cho thấy áp lực tài chính lớn đối với việc phát triển hệ thống truyền tải trong những năm tới.

Để đáp ứng nhu cầu tài chính, EVNNPT đang kết hợp nhiều kênh huy động vốn, gồm vốn vay hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn vay thương mại quốc tế, vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam và vốn vay thương mại trong nước. Tổng công ty đã ký kết với Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) các khoản vay trực tiếp cho 3 dự án lưới điện với tổng giá trị 67 triệu EUR.

Phân tích về nhu cầu vốn của ngành năng lượng, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) nhận định, nhu cầu năng lượng của Việt Nam trong giai đoạn tới rất lớn, gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, hướng tới hai con số.

Theo dự báo, tốc độ tăng nhu cầu điện giai đoạn 2026-2030 khoảng 10-12%/năm. Ước tính, giai đoạn 2026-2030, ngành năng lượng Việt Nam cần hơn 77 tỷ USD. Riêng quá trình chuyển đổi năng lượng được dự báo cần trên 135 tỷ USD đến năm 2050; trong đó, đầu tư phát triển nguồn điện khoảng 120 tỷ USD và xây dựng hệ thống lưới điện truyền tải khoảng 15 tỷ USD.

Bên cạnh áp lực vốn, giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai và điều kiện thi công cũng ảnh hưởng đến tiến độ nhiều dự án. EVN đã yêu cầu EVNNPT rà soát, phân loại các vướng mắc liên quan đến đất đai, đất rừng, lựa chọn nhà thầu, cung cấp thiết bị và phối hợp thi công, đấu nối để có phương án xử lý.

Đa dạng hóa nguồn vốn và tháo gỡ các vướng mắc trong triển khai dự án có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ phát triển lưới điện. Hạ tầng truyền tải và phân phối được đầu tư đồng bộ sẽ nâng cao khả năng tiếp nhận nguồn điện, đáp ứng nhu cầu phụ tải và tạo điều kiện để các địa phương thu hút thêm dự án sản xuất, kinh doanh.

Văn Giáp/TTXVN

Dành cho bạn

EU áp thuế chống bán phá giá 16% với thép cán nguội Việt Nam

EU áp thuế chống bán phá giá 16% với thép cán nguội Việt Nam

Dẫn thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Bỉ, EU và Luxembourg, chiều 17/11, Bộ Công Thương cho biết: Ngày 13/11/2026, Ủy ban châu Âu (EC) ban hành Quy định thực thi (EU) 2026/2547 về việc áp dụng thuế chống bán phá giá chính thức đối với một số sản phẩm thép cán nguội dạng phẳng nhập khẩu có xuất xứ các quốc gia và vùng lãnh thổ gồm Ấn Độ, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam. Quy định được công bố trên Công báo EU ngày 16/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 17/11/2026.