Theo truyền thông Mỹ ngày 8/10, ba nhóm tác chiến tàu sân bay sẽ sớm hiện diện tại Trung Đông, tạo nên một lực lượng quân sự quy mô lớn. Theo chỉ thị của ông Trump, Lầu Năm Góc đã xây dựng các kế hoạch tấn công kho tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV), các cơ sở năng lượng và những mục tiêu quân sự khác của Iran.
Tuy nhiên, ông Trump nhiều lần quyết định không nối lại các chiến dịch tác chiến cường độ cao nhằm vào Iran. Trong những tuần gần đây, phản ứng quân sự của Mỹ trước các hành động của Iran cũng có phần kiềm chế hơn, bất chấp Iran gia tăng tấn công tàu chở dầu.
Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 8/10, ông Trump tuyên bố sẽ không tấn công Iran trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ và cho biết hai nước đang tiến hành các cuộc thảo luận mang tính xây dựng.
Theo các quan chức, trong những tháng gần đây, nhóm an ninh quốc gia của ông Trump và Lầu Năm Góc đã năm lần đề xuất các phương án tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran hoặc lực lượng Houthi thân Iran ở Yemen. Cả năm lần, ông Trump đều bác bỏ các kế hoạch này.
Tuy nhiên, ông Trump một lần nữa yêu cầu xây dựng các phương án không kích. Các quan chức an ninh quốc gia cấp cao, dưới sự chủ trì của Phó Tổng thống JD Vance, đã thảo luận về những kế hoạch này tại cuộc họp ngày 2/10 ở Trại David. Theo những người được thông báo về đề xuất, kế hoạch tập trung vào chiến dịch ngắn nhưng có cường độ cao, kéo dài khoảng ba ngày.
Các cuộc không kích sẽ tập trung vào kho tên lửa và UAV của Iran, phần lớn trong số đó đã được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khôi phục kể từ giai đoạn đầu của cuộc chiến. Các mục tiêu khác có thể bao gồm cơ sở năng lượng của Iran, các sở chỉ huy và trụ sở của IRGC.
Các quan chức ủng hộ nhận định của ông Trump rằng các cuộc đàm phán ngoại giao thông qua các bên trung gian đang đạt được một số tiến triển. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán vẫn vướng mắc ở vấn đề chương trình hạt nhân của Iran. Các quan chức Mỹ muốn đạt được thỏa thuận về tham vọng hạt nhân của Iran trước, trong khi các nhà đàm phán Iran khẳng định vấn đề này phải được thảo luận sau cùng.
Trong những tháng qua, Iran đã trở thành đối thủ khó đối phó hơn khi chiến thuật quân sự được cải thiện. Việc đánh chặn tên lửa Iran đòi hỏi số lượng tên lửa đánh chặn lớn hơn so với giai đoạn đầu cuộc chiến, gây thêm sức ép lên kho đạn dược vốn đã chịu nhiều tổn thất của Mỹ. Theo các báo cáo tình báo, Iran cũng có thể xác định mục tiêu tại các căn cứ Mỹ chính xác hơn nhờ hình ảnh vệ tinh do các công ty Trung Quốc cung cấp.
Kể từ tháng 9, thời điểm diễn ra đợt tấn công trả đũa đáng kể gần nhất giữa hai bên, Iran đã tấn công ít nhất 13 tàu. Tuy nhiên, các báo cáo tình báo đưa ra con số cao hơn, lên tới gần 20 tàu. Không cuộc tấn công nào trong số này dẫn đến phản ứng quân sự quy mô lớn từ phía Mỹ.
Mặc dù xuất khẩu dầu từ Trung Đông tăng lên, nhưng các cuộc tấn công gia tăng của Iran đã khiến các hãng vận tải biển lo ngại và làm dấy lên những câu hỏi về triển vọng vận chuyển năng lượng trong thời gian tới.
Trong suốt mùa hè, quân đội Mỹ thường xuyên tấn công trả đũa sau khi Iran tấn công hoạt động vận tải biển quốc tế. Tuy nhiên, theo các quan chức, phản ứng yếu hơn đáng kể kể từ đó cho thấy ông Trump do dự trong khởi động toàn diện cuộc chiến.
Các chỉ huy quân sự Mỹ cũng lo ngại rằng sẽ ngày càng khó ngăn chặn các cuộc tấn công của Iran nhằm vào những căn cứ có binh sĩ Mỹ đồn trú, các cơ sở năng lượng và cơ sở hạ tầng dân sự khác trong khu vực.
Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 8/10, ông Trump khẳng định không có dầu mỏ được vận chuyển qua eo biển Hormuz có nguồn gốc từ Iran. Tuy nhiên, theo các báo cáo tình báo, nhận định này còn gây tranh cãi. Iran cho phép một số tàu đi qua eo biển này sau khi nộp phí hoặc có khả năng đang vận chuyển một phần dầu mỏ của nước này. Iran cũng có đội tàu chở dầu hoạt động bí mật riêng.
Các công ty Trung Quốc đã trả phí cho Iran để đi qua eo biển Hormuz. Iran từ lâu cũng bí mật pha trộn dầu của nước này với dầu của Iraq nhằm né tránh các lệnh trừng phạt. Ngày 8/10, Bộ Tài chính Mỹ áp đặt trừng phạt đối với 17 tàu mà cơ quan này cho là thuộc đội tàu bí mật vận chuyển dầu của Iran nhằm né tránh trừng phạt.
Ngay cả một số thành viên trong nhóm thân cận của ông Trump cũng ngày càng hoài nghi về khả năng các hành động quân sự có thể làm thay đổi tính toán hoặc kế hoạch của Iran. Một số quan chức cho rằng chiến dịch gây sức ép kinh tế của chính quyền Mỹ đang phát huy hiệu quả và chỉ cần thêm thời gian để buộc Iran đưa ra những nhượng bộ thực chất.
Ngay cả trước khi ông Trump tuyên bố sẽ không tấn công trước cuộc bầu cử tháng 11, các quan chức đã dự đoán ông sẽ chờ đến sau cuộc bầu cử tại Israel ngày 27/10 và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tuần tiếp theo mới quyết định có tấn công Iran hay không.
Tuy nhiên, các chỉ huy quân sự Mỹ đã sẵn sàng triển khai những chiến dịch quy mô lớn hơn trong những ngày tới nếu Tổng thống Trump một lần nữa thay đổi quyết định.
Nhóm tác chiến tàu sân bay Theodore Roosevelt đã rời San Diego vào tuần trước và dự kiến sẽ hội quân với các tàu sân bay George H.W. Bush và George Washington sớm nhất vào cuối tháng 10. Mỗi nhóm tác chiến còn có các tàu chiến khác mang theo trực thăng tấn công và lực lượng thủy quân lục chiến. Đây sẽ là lần đầu tiên kể từ năm 2003 có ba tàu sân bay Mỹ hiện diện tại Trung Đông.
Vào cuối tháng này, lực lượng Mỹ trên biển sẽ có hơn 20.000 thủy thủ và lính thủy đánh bộ, cùng hàng trăm máy bay. Tuy nhiên, việc tập trung lực lượng ở quy mô lớn này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Tàu sân bay George Washington dự kiến sẽ trở về căn cứ tại Nhật Bản ngay sau khi tàu Theodore Roosevelt đến khu vực vào tháng tới để thay thế.
Bất chấp việc tăng cường lực lượng, vẫn chưa thể khẳng định ông Trump sẽ bật đèn xanh cho các cuộc tấn công mới, ngay cả sau cuộc bầu cử. Các quan chức cấp cao của Mỹ lo ngại những cuộc tấn công tiếp theo sẽ làm cạn kiệt hơn nữa kho vũ khí phòng thủ toàn cầu, vốn cần được sử dụng để bảo vệ các căn cứ tại Trung Đông, đồng thời làm suy giảm khả năng đánh chặn các cuộc tấn công của Iran.
Trong khi đó, một số quan chức khác ủng hộ nối lại các chiến dịch quân sự thì cho rằng nền kinh tế Iran tiếp tục suy yếu và một đợt tấn công dồn dập, cường độ cao trong thời gian ngắn có thể khiến nước này gặp thêm khó khăn, đặc biệt nếu các cuộc tấn công làm suy giảm khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của Iran.
Mỹ vẫn tiếp tục đánh chặn và phá hủy UAV cùng tên lửa hành trình của Iran. Tuy nhiên, nước này chưa tấn công đội tàu chở dầu hoạt động bí mật của Iran hoặc tiến hành các cuộc không kích trả đũa bên trong lãnh thổ Iran.
Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, quân đội Mỹ trong phần lớn trường hợp đã phóng hai tên lửa đánh chặn để đối phó mỗi tên lửa Iran đang bay tới, tập trung vào những đợt tấn công được đánh giá là nguy hiểm nhất.
Các quan chức Mỹ hiện cho biết chiến thuật và khả năng xác định mục tiêu được cải thiện của Iran đã buộc Mỹ cùng các đối tác trong khu vực phải sử dụng nhiều tên lửa hơn để ngăn chặn các loạt tấn công nhằm vào những căn cứ Mỹ trong khu vực.
Theo các chỉ huy quân sự Mỹ, nước này vẫn còn dự trữ tên lửa đánh chặn, dù cuộc chiến đã làm suy giảm các kho vũ khí. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng đã điều chuyển vũ khí từ châu Âu và châu Á đến khu vực.
