Bài học từ “vũ khí số” vạch trần các chiêu lừa đảo tại Nhật Bản

Tỉnh Osaka ở miền Tây Nhật Bản vừa ra mắt "cảnh sát trưởng trí tuệ nhân tạo (AI)" nhằm đối phó với làn sóng lừa đảo mạo danh đang gia tăng. Đây cũng là kinh nghiệm mà Việt Nam có thể học hỏi.

Chú thích ảnh
Nữ cảnh sát trưởng AIko. Ảnh: Kyodo

Cảnh sát địa phương hy vọng nhân vật mang tên AIko này sẽ giúp nâng cao nhận thức của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, về các thủ đoạn lừa đảo.

Theo hãng thông tấn Kyodo (Nhật Bản), AIko là cái tên được ghép từ "AI" và hậu tố "ko" vốn thường xuất hiện trong tên phụ nữ ở Nhật Bản. Cảnh sát trưởng AI này mang ngoại hình và giọng nói của một phụ nữ trẻ.

Thông qua kênh YouTube của cảnh sát tỉnh Osaka, AIko đưa ra cảnh báo về các chiêu trò lừa đảo đang lan rộng, không chỉ nhắm vào người cao tuổi mà còn nhằm vào những người trong độ tuổi từ 20.
Các đối tượng lừa đảo thường giả danh cảnh sát, người nổi tiếng kêu gọi đầu tư hoặc người yêu để dụ dỗ và chiếm đoạt tiền của nạn nhân.

AIko chính thức "ra mắt" trong một video phát hành vào cuối tháng 5, đưa ra những ví dụ thực tế về những chiêu trò lừa đảo có thật cùng các đoạn trao đổi trực tuyến giữa đối tượng lừa đảo và nạn nhân.

AIko nhấn mạnh trong video mang tên "Lớp học phòng chống tội phạm của Cảnh sát trưởng AIko": "Cảnh sát thực thụ không xuất trình thẻ ngành và lệnh bắt giữ qua mạng".

Theo số liệu sơ bộ do cảnh sát công bố, người từ 64 tuổi trở xuống chiếm gần một nửa số nạn nhân của các vụ lừa đảo dạng này tại Osaka trong năm ngoái.

Điều này cũng phù hợp với mục tiêu "Ngăn chặn hiệu quả tội phạm lĩnh vực chuyển đổi số, chống lừa đảo trực tuyến" trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Điểm đáng học hỏi không đơn thuần là “tạo cảnh sát trưởng bằng AI”, mà là cách Osaka biến AI thành một “nhân vật truyền thông” dễ tiếp cận để phòng ngừa tội phạm.

Việt Nam có thể phát triển một mô hình rộng hơn, đóng vai trò “trợ lý AI phòng, chống lừa đảo quốc gia”. Nên coi đây là nền tảng AI phục vụ phòng ngừa, cảnh báo và giáo dục an toàn số, do cơ quan chức năng chủ trì và kết nối với các cơ sở dữ liệu liên quan.
Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Đại học Manchester và hành trình biến nghiên cứu thành 11 startup

Đại học Manchester và hành trình biến nghiên cứu thành 11 startup

Từ phòng thí nghiệm đến thị trường, Đại học Manchester đã góp phần hình thành 11 startup trong 11 năm, cho thấy vai trò của các trường đại học trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Kinh nghiệm này cũng gợi mở hướng kết nối chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Cuộc đua AI trước lời kêu gọi 'giảm tốc'

Cuộc đua AI trước lời kêu gọi 'giảm tốc'

Trong khoảng 10 ngày đầu tháng 9/2026, hàng loạt sự kiện dồn dập đã khiến chính các công ty AI lớn nhất thế giới phải chững lại và xem xét mức độ an toàn của những sản phẩm do mình tạo ra.