Việc nhận diện sớm các loài có nguy cơ xâm lấn được kỳ vọng giúp giới chức chủ động ứng phó trước khi chúng gây tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái.
Nhóm nghiên cứu kết hợp mô hình thống kê, sinh thái học với dữ liệu quan sát dưới nước để phân tích 179 quần thể cá. Kết quả xác định 3 loài tiềm năng gồm cá nóc sao (stellate puffer), cá dê màu son (cinnabar goatfish) và cá khế đốm vàng (yellowspotted trevally). Trong 3 loài được dự báo, cá nóc sao đặc biệt đáng lo ngại vì chứa tetrodotoxin, một độc tố có thể gây liệt và tử vong nếu bị ăn phải. Cá dê màu son có thể cạnh tranh thức ăn với cá đối đỏ bản địa, loài có giá trị kinh tế cao. Trong khi đó, cá khế đốm vàng là động vật săn mồi lớn, có thể dài hơn một mét và tiêu thụ số lượng lớn các loài cá nhỏ như cá mòi, cá cơm.
Hiện chưa loài nào trong 3 loài này được ghi nhận tại Địa Trung Hải hoặc vùng nước kênh đào Suez. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng mô hình mới có thể giúp phát hiện sớm những loài có khả năng di cư, từ đó triển khai biện pháp kiểm soát trước khi quần thể mới hình thành.
Kênh đào Suez từ lâu đã trở thành hành lang cho hàng trăm loài sinh vật biển di chuyển từ Biển Đỏ sang Địa Trung Hải, hiện tượng được gọi là “di cư Lesseps”, theo tên kỹ sư người Pháp Ferdinand de Lesseps. Ngoài việc tự bơi qua kênh, trứng và ấu trùng sinh vật biển còn có thể theo nước dằn của tàu hàng đến vùng biển mới. Theo giới khoa học, biến đổi khí hậu đang thúc đẩy quá trình này. Nhiệt độ tầng nước mặt phía Đông Địa Trung Hải tăng khoảng 0,12 độ C mỗi năm, khiến “rào cản nhiệt” từng ngăn cá nhiệt đới từ Biển Đỏ tồn tại qua mùa Đông ngày càng suy yếu. Các nhà khoa học cho rằng những loài cá ngoại lai hiện chiếm khoảng 23-44% tổng số cá tại một số sinh cảnh rạn nông và mẫu đánh bắt thương mại dọc bờ biển Israel.
Giáo sư Jonathan Belmaker thuộc Khoa Động vật học, Đại học Tel Aviv, kêu gọi tăng cường giám sát, lấy mẫu nước để phát hiện dấu vết ADN của các loài mục tiêu và siết chặt việc xử lý nước dằn tàu. Về lâu dài, ông cho rằng cần nghiên cứu các giải pháp khôi phục “rào cản muối” tự nhiên từng tồn tại tại các hồ mặn Bitter Lakes của kênh đào Suez. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc giảm ô nhiễm và phát thải khí nhà kính để hạn chế tốc độ nóng lên của Địa Trung Hải, bên cạnh đó tăng cường sức chống chịu của hệ sinh thái bản địa là yếu tố then chốt nhằm giảm tác động từ những loài mới xuất hiện.
