Ba bệnh nhi gồm V. (10 tuổi), H. (9 tuổi) và Â. (7 tuổi). Khai thác bệnh sử cho thấy, khoảng một tuần trước khi nhập viện, cả ba trẻ được gia đình chế biến thịt chuột đồng cho ăn hằng ngày. Đến ngày thứ 7, các trẻ xuất hiện đau bụng, nôn ói, tiêu chảy và các vết bầm da rải rác ở tay, đùi, cẳng chân, mông và bụng. Riêng bé Â. có biểu hiện nôn ra máu đen, bụng chướng và tiểu đỏ.
Gia đình đưa các trẻ đến một bệnh viện địa phương. Tại đây, các trẻ được chẩn đoán ngộ độc thức ăn, rối loạn đông máu và điều trị bằng truyền dịch, kháng sinh. Kết quả xét nghiệm cho thấy cả ba trẻ có tình trạng rối loạn đông máu ngoại sinh, với thời gian prothrombin (PT) trên 20 giây và chỉ số INR trên 3. Sau đó, các trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.
Tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, bác sĩ chẩn đoán các trẻ bị ngộ độc thuốc diệt chuột, nghi nhóm siêu warfarin. Đây là nhóm thuốc kháng vitamin K có tác dụng kéo dài, có thể tồn tại trong mô cơ thể nhiều tuần đến nhiều tháng.
Các bệnh nhi được rửa dạ dày, uống than hoạt và theo dõi chức năng đông máu hằng ngày. Kết quả cho thấy tình trạng rối loạn đông máu tiếp tục diễn tiến nặng, với PT trên 20 giây, tỷ lệ phức bộ các yếu tố đông máu dưới 20% và INR trên 3,5. Các bệnh nhi được điều trị vitamin K1 bằng đường tĩnh mạch, sau đó chuyển sang uống vitamin K1 liều cao 20mg mỗi 6 giờ; đồng thời được điều chỉnh các rối loạn điện giải và toan kiềm.
Riêng bệnh nhi Â. bị xuất huyết nặng với các biểu hiện tràn máu màng phổi hai bên gây suy hô hấp, tiểu máu, nôn ra máu, tụ máu quanh bao thận và khoang sau phúc mạc trên hình ảnh siêu âm và chụp CT ngực, bụng. Bệnh nhi được đặt nội khí quản, thở máy, đồng thời được truyền huyết tương tươi đông lạnh và truyền máu.
Sau gần 3 tuần điều trị, tình trạng sức khỏe của cả 3 trẻ dần ổn định, không còn biểu hiện xuất huyết trên lâm sàng, các xét nghiệm chức năng đông máu trở về gần mức bình thường. Trẻ Â. được cai máy thở.
Các bệnh nhi tiếp tục được điều trị vitamin K1 đường uống và theo dõi ít nhất 5 ngày sau khi ngừng vitamin K1, do chất siêu warfarin có thể tồn tại trong mô cơ thể nhiều tuần đến nhiều tháng.
Theo bác sĩ Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, ngộ độc cấp các chất kháng vitamin K hay ngộ độc warfarine hoặc siêu warfarine do ăn, uống nhầm hoặc thực phẩm bị nhiễm độc hoặc tự tử, gây rối loạn đông máu, có thể đưa đến tử vong nếu không điều trị kịp thời.
Warfarin còn gọi là coumarine gây rối loạn đông máu ngắn ngày; còn siêu warfarine gồm brodifacoum, bromodilone, courmatetralyl, difenacoum: thành phần chính trong thuốc diệt chuột, gây rối loạn đông máu kéo dài hàng tuần đến hàng tháng.
Cũng cần lưu ý đến ngộ độc các loại thuốc diệt chuột khác như nhóm phospho kẽm: tổn thương đa cơ quan, ban đầu đau bụng, nôn ói, tiêu chảy xuất hiện sớm, toan chuyển hoá, rối loạn nhịp tim, phù phổi cấp, tiêu cơ vân - suy thận, viêm gan cấp, xét nghiệm đông máu bình thường hoặc nhóm fluoroacetate: rối loạn nhịp tim, suy tim cấp, gây tăng trương lực cơ, co giật, xét nghiệm đông máu bình thường.
Qua trường hợp này, bác sĩ Tiến lưu ý đến quý phụ huynh cần chọn thực phẩm an toàn cho trẻ, có nguồn gốc sản xuất rõ ràng và được cấp phép của các cơ quan thẩm quyền.
