Theo truyền thông châu Âu ngày 17/9, Chủ tịch Nghị viện châu Âu Roberta Metsola cho biết Australia và New Zealand có thể nằm trong số những quốc gia tiếp theo tìm kiếm quy chế thành viên liên kết của EU.
Phát biểu trước bài diễn văn của Thủ tướng Canada Mark Carney tại Nghị viện châu Âu, bà Metsola mô tả đây là một hướng hợp tác mới, nằm giữa tư cách thành viên đầy đủ và quy chế nước ứng cử gia nhập EU.
Theo bà, EU muốn làm sâu sắc hơn quan hệ với những quốc gia có chung quan điểm và Canada có thể mở đường cho mô hình này. Chủ tịch Nghị viện châu Âu nhận định trong bối cảnh quốc tế có nhiều bất ổn, việc mở rộng mạng lưới đối tác cùng chí hướng ngày càng trở nên quan trọng.
Australia và New Zealand đều đã có thỏa thuận thương mại với EU, tạo nền tảng cho hai bên mở rộng hợp tác. Canada cũng ký thỏa thuận thương mại toàn diện với khối này vào năm 2016.
Mô hình hợp tác mới
Bà Metsola thừa nhận các cuộc thảo luận về quy chế thành viên liên kết vẫn ở giai đoạn ban đầu và cấu trúc cụ thể chưa được xác định. Tuy nhiên, mô hình này có thể bao gồm tăng cường quan hệ thương mại, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn nguyên liệu thô thiết yếu và xây dựng những quy định chung trong các lĩnh vực được hai bên quan tâm.
Trong đó, EU và các đối tác có thể phối hợp xây dựng quy định đối với mạng xã hội cũng như các biện pháp bảo vệ trẻ vị thành niên trên môi trường số.
Trước đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã đề xuất dành quy chế thành viên liên kết cho Canada trong Thông điệp Liên minh châu Âu năm 2026.
Đề xuất được đưa ra khi Ottawa tìm cách tăng cường quan hệ với EU trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Mỹ, đối tác thương mại lớn nhất của Canada. Những mức thuế cao do Washington áp đặt đang khiến Canada phải xem xét lại vị trí của mình trong quan hệ quốc tế.
Thủ tướng Mark Carney thời gian qua nhiều lần kêu gọi hình thành một liên minh giữa các cường quốc tầm trung nhằm tăng khả năng phối hợp và giảm mức độ phụ thuộc vào những nước lớn.
EU bác lo ngại nhằm vào Mỹ
Sau khi đề xuất được công bố, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington có thể áp thêm thuế đối với EU nếu sáng kiến thành viên liên kết mang tính thù địch.
Mỹ và EU hiện có một thỏa thuận thương mại, theo đó hàng hóa từ khối này phải chịu mức thuế 15%. Bà Metsola hạ thấp nguy cơ căng thẳng, khẳng định EU xem xét quan hệ với Canada và Mỹ trên những phương diện riêng biệt.
Theo Chủ tịch Nghị viện châu Âu, EU không thúc đẩy quan hệ với một đối tác nhằm chống lại bên thứ ba, mà ủng hộ hợp tác dựa trên luật lệ. Bà cũng nhắc lại thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và EU đạt được năm ngoái và được phê chuẩn trong năm nay.
Một người phát ngôn của Ủy ban châu Âu cũng khẳng định đề xuất tăng cường quan hệ với Canada không nhằm vào bất kỳ quốc gia nào, mà hướng tới củng cố sức mạnh chung giữa EU và các đối tác cùng chí hướng.
