Ban đầu được thiết kế nhằm khuyến khích lái xe tuân thủ tốc độ quy định, những “con đường âm nhạc” ngày càng được các địa phương tận dụng để thu hút du khách và quảng bá bản sắc văn hóa. Hiện có khoảng 50 đoạn đường như vậy trên khắp Nhật Bản, trong đó nhiều công trình do Công ty xây dựng Suehiro Sangyo, có trụ sở tại thành phố Maebashi, tỉnh Gunma, thực hiện.
Theo doanh nghiệp phát triển công nghệ này, nhu cầu lắp đặt đang gia tăng khi chính quyền các địa phương tìm kiếm những cách thức mới để quảng bá và tạo sức hút với du khách. Ông Kunihiro Adachi, 69 tuổi, Chủ tịch công ty, chia sẻ: “Mỗi con đường đều có câu chuyện riêng. Chúng tôi muốn khơi gợi những ký ức và nét đặc trưng của từng vùng đất”.
Bí quyết để mặt đường “cất tiếng hát” nằm ở những rãnh nông được khắc với khoảng cách khác nhau. Khi xe chạy qua, sự tương tác giữa lốp xe và các rãnh tạo ra âm thanh với cao độ khác nhau. Các rãnh càng gần nhau, âm thanh càng cao; khoảng cách càng lớn, âm thanh càng trầm. Những rãnh này được bố trí để giai điệu vang lên hay nhất khi xe di chuyển ở tốc độ quy định, qua đó khuyến khích lái xe duy trì tốc độ ổn định và đúng giới hạn.
Suehiro Sangyo nộp đơn xin cấp bằng sáng chế cho công nghệ này từ năm 1988 và sau đó được cấp bằng. Đến năm 2007, theo đề nghị của chính quyền tỉnh Gunma, công ty xây dựng đoạn đường âm nhạc đầu tiên của mình tại thành phố Numata. Giai điệu được lựa chọn là “Natsu no Omoide” (tạm dịch: Ký ức mùa Hè), một ca khúc thiếu nhi về Oze, điểm du lịch nổi tiếng gần đó. Đoạn đường này cuối cùng đã phải dỡ bỏ khi mặt đường xuống cấp, các rãnh tạo nhạc bị mòn mất.
Dù vậy, ý tưởng vẫn tiếp tục lan tỏa thông qua các sáng kiến du lịch có sự tham gia của chính quyền tỉnh và các công ty đường sắt JR. Theo Suehiro Sangyo, riêng Gunma hiện có 11 đoạn đường âm nhạc, thuộc nhóm địa phương có số lượng tương đối lớn tại Nhật Bản.
Phần lớn đơn đặt hàng đến từ chính quyền các tỉnh. Bài hát được lựa chọn thông qua trao đổi với doanh nghiệp hoặc dựa trên đề xuất của công ty, thường gắn với niềm tự hào địa phương và cách quảng bá đầy sáng tạo.
Tại thị trấn suối nước nóng Kusatsu ở tỉnh Gunma, người lái xe có thể nghe làn điệu dân ca “Kusatsubushi”. Trên cung đường Irohazaka uốn lượn ở Nikko, tỉnh Tochigi, giai điệu được chọn là “Monkey Magic” của ban nhạc Godaigo, gợi liên tưởng đến hình tượng ba chú khỉ nổi tiếng tại đền Nikko Toshogu. Còn tại thị trấn Ikata, tỉnh Ehime, một trong những địa phương sản xuất trái cây có múi hàng đầu Nhật Bản, mặt đường ngân lên ca khúc thiếu nhi “Mikan no Hana Saku Oka” (tạm dịch: Đồi hoa quýt nở).
Một trong những đoạn đường mới nhất được đưa vào sử dụng hồi tháng 3 tại thị trấn Nagashima, tỉnh Kagoshima, với giai điệu “Happiness” của nữ ca sĩ AI. Trước đó, chính quyền thị trấn đã mời công chúng đề xuất bài hát và nhận được 100 ý kiến từ trong và ngoài tỉnh, giới thiệu 73 ca khúc. AI là nghệ sĩ được đề cử nhiều nhất, từ đó tác phẩm của cô được lựa chọn.
Đoạn đường sau khi đưa vào sử dụng đã thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Một quan chức thị trấn bày tỏ hy vọng những giai điệu này sẽ thôi thúc du khách lái xe đến khám phá địa phương.
Tuy nhiên, không phải con đường nào cũng phù hợp để tạo nhạc. Việc lắp đặt đòi hỏi đoạn đường tương đối thẳng và đủ xa nhà dân để hạn chế tiếng ồn. Một số công trình trước đây đã phải dỡ bỏ sau khi người dân phản ánh.
Ông Adachi mong muốn tiếp tục mở rộng mạng lưới đường âm nhạc, đồng thời cải thiện chất lượng âm thanh. Ông hy vọng những giai điệu sẽ khơi gợi sự quan tâm của người đi đường đối với lịch sử và văn hóa của những vùng đất họ đi qua.
