Người bệnh liệt mặt do nằm điều hòa lạnh.
Các triệu chứng đến đột ngột
Sau khi ngâm mình trong bể sục nước nóng khoảng 2–3 tiếng đồng hồ, anh M.T (21 tuổi, ở Hà Nội) trở về nhà ngủ, nằm phòng có bật điều hòa lạnh. Tưởng khỏe khoắn hơn, nhưng sáng hôm sau thức dậy, anh T. hoảng hốt khi thấy miệng không khép kín được, uống nước khó, đánh răng bị chảy nước ra ngoài, không cười được, mắt nhắm không kín, lông mày một bên không cử động. Ngay sau đó, anh T. đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai và được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (còn gọi là liệt mặt).
Theo các bác sĩ, hiện bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng y học hiện đại sử dụng thuốc kháng viêm kết hợp y học cổ truyền điện châm, xoa bóp bấm huyệt, giác hơi. Sau một thời gian ngắn điều trị, hiện tại, tình trạng của người bệnh đã được cải thiện rõ rệt, vận động cơ mặt phục hồi tốt hơn, ăn uống và sinh hoạt thuận lợi hơn.
Nhiều người cho rằng liệt mặt thường chỉ xuất hiện vào mùa đông, khi thời tiết rét buốt. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo, giữa mùa hè oi nóng, bệnh lý này vẫn có thể xảy ra nếu cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột do điều hòa, quạt hoặc thay đổi nhiệt độ quá nhanh. Thậm chí, có nguy cơ và có xu hướng gia tăng về số ca bệnh.
ThS. BS Hoàng Duy Luân, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: “Liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên là tình trạng khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên. Mùa hè là thời điểm nhiều người chủ quan, nghĩ thời tiết nóng nên không thể bị nhiễm lạnh. Tuy nhiên, thực tế, việc di chuyển liên tục giữa môi trường nóng và lạnh, đang ở ngoài trời nắng nóng vào phòng điều hòa ngay, để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu hoặc gáy có thể khiến mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ và viêm dây thần kinh dẫn tới liệt mặt”.
Theo Ths.BS Hoàng Duy Luân, người dân cần chú ý những biểu hiện điển hình của liệt mặt như: Mặt mất cân đối; miệng méo lệch sang một bên; mất nếp nhăn trán; mắt bên liệt nhắm không kín; uống nước dễ chảy ra ngoài khóe miệng; nói không tròn tiếng; không huýt sáo, không phồng má được… thậm chí bệnh nhân có thể kèm đau tai, ù tai, giảm vị giác ở phần trước lưỡi…
Theo đó, liệt dây thần kinh số 7 tuy không đe dọa tính mạng nhưng nếu chậm điều trị có thể để lại di chứng kéo dài như co cứng cơ mặt, méo miệng dai dẳng, giảm vị giác, ảnh hưởng ngoại hình và tâm lý.
Điều trị sớm, phục hồi hiệu quả
Ths.BS Hoàng Duy Luân cho biết: “Liệt mặt ngoại biên nếu được phát hiện sớm trong “giai đoạn vàng”, điều trị đúng hướng sẽ có khả năng hồi phục cao. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được điều trị nội khoa, kết hợp y học cổ truyền như châm cứu, giác hơi, xoa bóp bấm huyệt để tối ưu hiệu quả”.
“Người dân khi thấy xuất hiện các dấu hiệu méo miệng, mắt nhắm không kín, cười lệch mặt… cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám; không nên tự ý cạo gió, đắp thuốc hoặc trì hoãn điều trị tại nhà”, BS. Hoàng Duy Luân cảnh báo.
Để hạn chế nguy cơ liệt mặt giữa thời tiết nắng nóng, bác sĩ cũng khuyến cáo: Người dân không để điều hòa quá lạnh sâu; tránh để luồng gió lạnh thổi thẳng vào mặt, đầu, gáy. Đặc biệt, không tắm khuya, nên sấy khô đầu sau khi gội; hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột và có biện pháp khi phải di chuyển ra vào các khu vực nóng lạnh để tránh sốc nhiệt; đồng thời tập luyện thể dục đều đặn, ăn uống điều độ, ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái, tránh stress kéo dài để có thể phòng bệnh.
Liệt mặt có thể xảy ra với cả người khỏe mạnh. Vì vậy, người dân cần giữ cơ thể thích nghi tốt với nhiệt độ môi trường và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường là cách tốt nhất để tránh những di chứng đáng tiếc.